Friday, April 19, 2019

बालबालिकामा प्रविधिको नराम्रो प्रभाव

लक्ष्मी पाण्डे
पछिल्लो समय घरका परिवारसंगै प्रविधिको प्रयोग बढ्दै जादा बालबालिकामा यसको प्रभाव अझै नकारात्मक परेको एक अध्ययनले बताएको छ । हरेक घरजसो हुने मोबाइल , कम्प्युटर , घडि , क्यामेरा , टेलिभिजन तथा रेडियो सम्मको प्रयोगले अहिले बालबालिकामा नराम्रो लत बसेको छ । बढीजसो त मोबाइलमा खेल्ने , विभिन्न भिडियो हेर्ने अनि गेम खेल्नाले बालबालिकामा नकारात्मक असर पुगेको देख्न सकिन्छ । प्रविधिबारे जिज्ञासा राख्नु र त्यसको प्रयोग गर्नु नराम्रो कुरा होइन तर बालबालिकाले प्रविधिलाई कुन किसिमले चलाएका छन, त्यो महत्वपूर्ण कुरा हो ।

सदुपयोग गर्न जाने प्रविधिले बालबालिकालाई सही बाटोमा लैजान्छ, दुरुपयोग गरे गलत बाटोमा । पछिल्लो समय प्रविधिलाई गलत काममा प्रयोग गर्ने क्रम पनि बढेको छ । राममणि क्याम्पसमा अध्ययनरत विक्रम रसाइली यसको सदुपयोग भन्दा दुरुपयोग भएको महसुस गर्छन , बालबालिकाले मोबाइल कम्प्युटरमा हेर्दा सकारात्मक भन्दा पनि नकारात्मक कुरा , आखा बिगार्ने दिमाग तान्ने खालका सामग्री बढी हेर्नाले यसले धेरै असर पुगेको बताउछन ।
हिजोआज धेरैजसो विद्यालयमा मोबाइल, भिडियो गेमजस्ता विद्युतीय सामग्री निषेध गरिएको छ ।

घरमा बाबुआमाले पनि आफ्ना नानीबाबुहरूलाई मोबाइल, कम्प्युटरजस्ता उपकरणमा धेरै समय बिताउनुहुँदैन भनेर बेला–बेलामा सम्झाउँछन् तर बालबालिका भने पाएसम्म तिनै सामग्री चलाउनमा तल्लीन देखिन्छन् । कक्षा १० मा अध्ययनरत उषा पाण्डे इन्टरनेटको सदुपयोग गर्न सके यसबाट धेरै फाईदा लिन सकिने बताउनुहुन्छ । छात्रा उषा पाण्डेले हरेक चिजको फाइदा र बेफाइदा हुने र इन्टरनेटको सहजता भएकाले सदुपयोग गर्नु जरुरि भएकोमा बेपÞmाइदाजनक हिसाबले चलाउदा आफैलाई बेफाइदा पुग्ने बताउछिन ।

प्रविधिमा लत बढ्दै जाँदा बालबालिकामा सृजनशीलताको ह्रास हुँदै गएको भन्ने गुनासो धेरै तिर सुन्न सकिन्छ । बालबालिकाहरुले प्रविधिका साधनलाई मनोरञ्जनका साधनको रुपमा मात्र प्रयोग गर्दा नकारात्मक असर पर्ने र सदुपयोग गर्न सके उनीहरूमा सकारात्मक प्रभाव पर्ने नेपाली विषयका शिक्षक काशीराम ढकालको बुझाइ छ । इन्टरनेटको माध्यमबाट शिक्षण सिकाइ प्रक्रियामा दिगो शिक्षा हासिल गर्न सकिने भएकाले यसलाई शैक्षिक रुपमै प्रयोग गर्नु जरुरी भएको शिक्षक ढकाल बताउछन। अनावश्यक कुरा हेरेर, खेलेर हामीलाई कुनै फाइदा छैन भने किन त्यो कुरा हेर्ने त्यसैले बिद्यार्थी जिबनमा सिकाई उपलब्धि हुने सामग्री हेर्नु इण्टरनेट्को फाइदा भएको बताएका छन् ।

बालबालिकाले प्रविधिका सामग्रीलाई आफ्नो जीवनमा सदुपयोग हुने पक्षबाट भन्दा खेलौनाको रुपमा मात्र लिनाले गलत बानीको विकास भैरहेको छ । प्रविधिका सामग्रीलाई पाठ्यक्रममा केही रुपमा समेटिएको भए पनि यो पर्याप्त भने छैन । तसर्थ सूचना तथा सञ्चार प्रविधि विषय नै राखेर यी सामग्री कसरी प्रयोग गर्ने गराउने भन्ने बारे अनिवार्य विषयको रुपमा समेट्न सके उनीहरुको सिकाई दीगो हुन सक्छ ।

लाइसेन्स प्रिन्ट भयो कि भएन? अब मोवाइलबाटै यसरि थाहा पाउनुहोस्

यातायात व्यवस्था विभागले सवारी चालक अनुमतिपत्रको लिखित परीक्षाको नतिजा र लाइसेन्स प्रिन्ट भए नभएको एसएमएसबाटै हेर्न सकिने सेवाको औपचारिक सुरुवात गरेको छ।स्पेरो एसएमएस प्रा. लि. र यातायात व्यवस्था विभागको सहकार्यमा लिखित परीक्षा, लाइसेन्स नवीकरण र नयाँ लाइसेन्स प्रिन्ट भए नभएको थाहा पाउन सकिने एसएमएस सेवा सुरु गरिएको हो।यातायात व्यवस्था विभागका महानिर्देशक लावन्यकुमार ढकाल र स्पेरो एसएमएस प्रा. लि.का प्रबन्ध निर्देशक अरविन्द साहले संयुक्त रुपमा उक्त सेवाको सुरुवात गरेका हुन्।

सवारी चालक अनुमतिपत्रको लिखित परीक्षाको नतिजा थाहा पाउन WT लेखेर एउटा स्पेस छाडि एप्लिकेन्ट आईडी टाइप गरेर (WT ‹space› Applicant ID ) ३३००१ मा एसएमएस पठाउन सकिनेछ ।एसएमएस पठाउनासाथ र्उित्तर्ण वा अनुत्तिर्ण भएको जान कारी एसएमएस पठाउने ब्यक्तीको मोबाइलमा आउने छ।त्यसैगरी, आफ्नो स्मार्ट लाइसेन्स प्रिन्ट भए–नभएको थाहा पाउनका लागि LC टाइप गरी एक स्पेश दिएर एप्लिकेन्ट आईडी टाइप गरी (LC ‹space› Applicant ID) ३३००१ मा एसएमएस गर्न सकिने छ । त्यसपछि लाईसेन्स प्रिन्ट भएको वा नभएको तत्काल खबर आउनेछ।

तिलोत्तमा नगरपालिकामा वार्डबाटै घरनक्शा

नक्सा पास प्रक्रियालाई सेवाग्राहीमैत्री बनाउन तिलोत्तमा नगरपालिकाले वडा–वडामा पुगेर नक्सा पासको काम गरिरहेको छ । हरेक हप्ताको दुई दिन अर्थात् बिहीबार र शुक्रबार मात्र नक्सा शाखाको टोली कार्यालयमा रहने गरेको छ । बाँकी दिन शाखाका सबै कर्मचारीहरु फिल्डमा पुग्छन् । सेवाग्राहीहरुले पुराना घरको नक्सा पासको सबै काम वडा कार्यालयबाटैं प्राप्त गर्छन् । कर्मचारीहरु वडाबाटैं घरधनीको घरमा पुग्ने, घरको नापजाँच गर्ने काम गर्छन् । नगरपालिकाको यस्तो अभियानले सेवाग्राहीलाई सजिलो भएको छ । तिलोत्तमा नगरपालिकामा दैनिक सरदर तीन वटा नयाँ घरहरु थपिने गरेका छन् । नगरपालिकाको घरनक्सा शाखाले उपलब्ध गराएको घर नक्सा दर्ता संख्याले यस्तो देखाएको हो । नयाँ नगरपालिका भएकाले यहाँ अझै पनि घरहरु पूर्णतः नक्सा पासको प्रक्रियामा आउन सकेका छैनन् । नक्सा पासविना बनाइएको भत्काउने सम्मको अधिकार स्थानीय तहलाई छ । चालु आर्थिक वर्षको साउनदेखि कार्तिकसम्म यहाँ नयाँ ३ सय ५८ घर निर्माणका लागि नक्सा दर्ता भएका छन् । सोही अवधिमा २ सय १७ घरले निर्माण सम्पन्न प्रमाणपत्र लिएका छन् । यहाँ साउनमा ६८, भदौमा ८४, असोजमा १०२ र कार्तिकमा १०४ नयाँ घरको नक्सा पास प्रक्रियाका लागि दर्ता भएका छन् । यस्तै साउन, भदौ, असोज र कार्तिक महिनामा क्रमशः ७७, ४२, ५८ र ४० घर निर्माण सम्पन्न भएर घरधनीले प्रमाणपत्र लिएका छन् । ‘यस नगरपालिकमा सरदर दैनिक तीन वटा नयाँ घर नक्सा दर्ता हुने गरेको छन् ।’ नक्सा शाखा प्रमुख ईञ्जिनियर मनिष खनालले भने । यहाँ पुराना घरको नक्सा दर्ता नयाँको भन्दा झण्डै दोब्बर छ । नगरपालिका गठन हुनुभन्दा अघि निर्माण भएका घरहरु ‘पुरानो’ को रुपमा नक्सा पासका लागि दर्ता हुने गरेका छन् । यहाँ गत साउनदेखि कार्तिकसम्म ३ सय ३८ पुराना घरको नक्सा दर्ता भएको छ भने यहीँ अवधिमा १ हजार ३ सय ११ पुराना घरको नक्सा पास भएको छ । साउनमा १ सय ११, भदौंमा १ सय चार, असोजमा १ सय ६ र कार्तिकमा १७ पुराना घरको नक्सा दर्ता भएको हो भने क्रमशः ३७६, ४१७, ३४७ र १७१ पुराना घरको नक्सा पास भएको नक्सा शाखा प्रमुख ईञ्जिनियर खनालले जानकारी दिए । अहिले नगरपालिकाले पार्किङ सहितका घर बनाउन प्रोत्साहन गरिरहेको नगर प्रमुख उप–प्रमुख जगेश्वरदेवी चौधरीको भनाइ छ । नगरपालिका गठन भएपछि तिलोत्तमामा हालसम्म नयाँपुराना ११ हजार ९ सय ४२ घरको नक्सा दर्ता भएकोमा ६ हजार ७ सय ४७ घरले सम्पन्नता प्रमाणपत्र प्राप्त गरेका छन् । गत आर्थिक वर्ष २०७४÷७५ मा मात्र यहाँ ५ हजार ८ सय ३३ नयाँ÷पुराना घरको नक्सा दर्ता हुँदा सोही अवधिमा २ हजार ५ सय ८७ घरले सम्पन्नता प्रमाणपत्र प्राप्त गरेका थिए ।

पछिल्लो समय रुपन्देहीमा विकासका ठूला पूर्वाधार निर्माण भैरहँदा जिल्लाको तिलोत्तमा नगरपालिकामा बस्ती विकास तीव्र रुपमा बढ्दै गएको पाइएको छ । यो जिल्लाका पूराना सहर बुटवल र भैरहवाबीचमा पर्ने नयाँ नगरपालिका हो । भूगोलका हिसाबले यो रुपन्देहीकैं मध्य भागमा अवस्थित छ । नगरपालिकाले हालै गरेको घरधुरी सर्वेक्षणअनुसार यहाँको जनसंख्या एक लाख पच्चिस हजार पुगेको छ । राष्ट्रिय जनगणना–२०६८ अनुसार यहाँको जनसंख्या एक लाख मात्र थियो ।
पूर्वाधार विकास, शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारीलगायतका अवसरले यहाँ बसाईसराई गर्नेको चाप उच्च भएका हो । नगरपालिकाले यहाँ नयाँ–नयाँ योजना अघि सारेको छ । स्थानीय, प्रदेश र संघीय सरकारबाट यहाँ विकासका ठूला पूर्वाधारहरु यहाँ तीव्रतर रुपमा अघि बढेका छन् । प्रदेश राजधानी भएसँगै बुटवलमा रहेका सरकारी कार्यालयहरु समेत एकपछि अर्को यहाँ सर्न थालेका छन् । यी सबै कुराको प्रभाव बस्ती विकासमा देखिएको हो ।यहाँ होटल, बैंक तथा वित्तीय संस्था, उद्योगधन्दा, कलकारखाना, सेवा उद्योग खुल्नेक्रम तीव्र छ । ‘तिलोत्तमा भर्जिन सिटी भएकाले यहाँको जनघनत्व बढ्दै गएको छ । नयाँ घर थपिने क्रम उच्च छ ।’ नगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत कृष्णप्रसाद सापकोटा भन्छन्– ‘यहाँ विकासका ठूला पूर्वाधार बनाउने पर्याप्त संभावनहरु पनि छन् ।’नगरपालिकाले यहाँ चक्रपथ, प्रादेशिक बस टर्मिनल, सामुदायिक अस्पताल, कोल्डस्टोर, फोहोरमैला प्रशोधन केन्द्र, औद्योगिक ग्राम, खेलकुद मैदानलगायत विकासका विभिन्न पूर्वाधार अघि सारेको छ । यहाँ प्रदेश स्तरको मेडिकल कलेज पनि बन्दै छ । यहाँ पहाडी जिल्ला गुल्मी, पाल्पा, अर्घाखाँची, स्याङ्जा, प्युठानलगायतका स्थानबाट मानिसहरु बसाइ सरेर आउने गरेका छन् । यी जिल्लाबाट विभिन्न प्रयोजनका लागि अस्थायी रुपमा बसोबास गर्नेहरुको संख्या पनि यहाँ बढ्दै गएको छ ।

आठबर्षमा बनेन, तिनबर्षमा बन्नुपर्ने सडक

वर्तमान ओली सरकार जनताले अभिमत पाएर बनेको हालसम्मकै शक्तिशाली सरकार हो । चुनावी घोषणा पत्र देखी सरकारका निति तथा कार्यक्रममा समेत जनतालाई पानिजहाज देखी रेलसम्मका सपना बाँडेको सरकारले भइरहेका सडक र संरचना समेत प्रयोग गर्न योग्य बनाउन नसक्दा जनतामा निराशा पैदा भएको छ । भएका सडक त सवारीसाधन गुड्न योग्य छैनन् भने रेल र पानिजहाजका कुरा गर्नुको के अर्थ ? भन्दै आम जनताले वितृष्णा पोख्न थालेका छन् । देशभर जिर्ण र खाल्डा खुल्डी नभएको कुनै सडक छैन । बन्दै गरेका संरचना तोकिएको समयभन्दा बर्षौँ ढिला भईसक्दा पनि सरकार म्याद थप्नमै व्यस्त छ । यसैको एउटा उदाहरण बुट्वल–बेलहिया सडकखण्ड पनि हो । पटक–पटक म्याद थप हुंदै चैत्रसम्म सक्ने बताइएको निर्माणाधिन बुटवल बेलहिया व्यापारिक मार्ग फेरि पनि भनेको समयमा पुरा नहुने निश्चित भएको छ । कूल २७ किलोमिटर दुरीको मार्ग अन्र्तगत मणिग्रामदेखि बुटवलसम्मको खण्ड निर्माण पुरा भए पनि पुरा संरचना भने निर्माण भै नसकेको छ ।

तीन वर्षमा सक्ने लक्ष्यसहित शुरु भएको आयोजना आठ वर्षमा पनि पूरा नहुँदा सडक हिउँदमा धुलाम्मे र वर्षायाममा हिलाम्मे हुने गरेको छ । धुलो र हिलोले विशेषगरी मोटरसाइकलमा यात्रा गर्नेहरुले सास्ती खेप्नुपरेको छ । सडक निर्माणका क्रममा डिजाइन परिवर्तन, शुरुको डिजाइनमा २ वटा नाला मात्र रहेकोमा थप २ वटा गरी ४ वटा नाला निर्माण गर्नुपरेको, विद्युत पोल र खानेपानी पाइप स्थानान्तरण, सडक सिमा भित्रका घर र संरचना हटाउन ढिलाई, कच्चा पदार्थको अभावजस्ता कारणले आयोजना समयमै पुरा हुन नसकेको आयोजनाका प्रमुख जिवेन्द्र मिश्रको तर्क छ ।
बुटवल राजमार्ग चौराहादेखि गोलपार्कसम्मको ३ किलोमिटर सडक विस्तार कार्य भने अदालतको फैसलाले रोकिएको छ । चार प्याकेजमा ठेक्का सम्झौता गरी काम भएकोमा १२ किलोमिटर मध्ये ५ किलोमिटरमा बेसको काम समेत शुरु हुन सकेको छैन । ७ किलोमिटर क्षेत्रमा मुख्य लेनमा ग्रावेल गर्ने र पहिलो लेयरमा अलकत्रा बिच्छाउने गरिएको भएपनि ५ किलोमिटर क्षेत्रभने खाडल सहितको धुलाम्मे छ । आयोजनाका इञ्जिनियर योगेन्द्र अधिकारिले यसवर्षको जेठ महिनादेखि असोज महिनासम्म नै पानी परेकोले काम गर्न कठिनाई भएको बताएका छन् ।
मणिग्रामदेखि सुनयनापथसम्मको ३ किलोमिटर र मधवलियादेखि लखनचोक सम्मको ३ किलोमिटर गरी ६ किलोमिटर सडक टेलिकम ईण्डिया लिमिटेड टिसिआईएलले एक अर्ब रुपैयां लागतमा ठेक्का सम्झौता गरी निर्माण गरिरहेको छ । त्यस्तै सुनैनापथदेखि मधवलियसम्मको ३ किलोमिटर खण्ड ६२ करोड रुपैयां लागतमा कालिका रायमाझी र लखनचोकदेखि अञ्चलपुर सम्मको २ किलोमिटर सडक बिरुवा श्रेष्ठ एपेक्स जेभीले ४१ करोड रुपैयां लागतको ठेक्का सम्झौता गरी निर्माण गरिरहेका छन् ।
चैत्रसम्म थपिएको समयमा पनि काम पुरा नगर्ने निर्माण कम्पनीसंग आयोजनाले जरिवाना असुल गर्न सक्ने छ । आयोजना प्रमुख मिश्रले फागुनसम्म सर्भिस लेन सहितकै सबै सडक निर्माण पुरा हुने दावी गर्छन् । यो मार्गको मुख्य सडक १०.४० मिटर चौडाईको चार लेन रहेको छ भने सर्भिस लेन दुवैतर्फ ६ मिटर चौडाईको छ । बिचको डिभाइडर ३ मिटर चौडाईको छ भने डिजाइन स्पिड ८० किमि प्रति घण्टा रहेको छ । आयोजनाको कूल लागत ५ अर्ब ८६ करोड हो । स्थानीय तहहरुले नदिजन्य वस्तुको ठेक्का लगाई नसकेकोले बांकि रहेको सडकमा नदिजन्य पदार्थको अभाव छ । प्रत्येक वर्षको विनियोजित वार्षिक बजेटको ९५ प्रतिशत भन्दा बढी रकम भने आयोजनाले खर्च गरेको छ । बुटवल बेलहिया ब्यापारिक मार्ग अन्र्तगत भैरहवाको सडक र डण्डा पुलको निर्माण जिम्मेवारी लिएको कालिका तामाङ प्यासेफिक जेभीलाई करिव एक करोड जरिवाना तिराइएको छ । गत मंसिर महिनामा सम्पन्न गरी सक्नुपर्ने काम समयमा नसकेपछि उक्त कम्पनीले ९४ लाख ७९ हजार रुपैया राजश्वमा दाखिला गरिसकेको आयोजनाका प्रमुख जिवेन्द्र मिश्रले बताएका छन् ।

बुटवल–बेलहिया ‘सिक्स’ लेन सडकको निर्माण कार्य आउँदो चैत्रसम्म पूरा नहुने देखिएको छ । व्यापारिक मार्ग विस्तार आयोजनाले गत दशैंमा बुटवल–बेलहियाको यात्रा सहज रुपमा गर्न पाइने बताउँदै आएको थियो । तर, अझै ५ किलोमिटर सडक बन्न बाँकी रहेकोले बाँकी अवधिमा त्यो निर्माण पूरा हुने संभावना देखिँदैन । सडक निर्माणमा ढिलाई हुँदा यात्रु र स्थानीय बासिन्दाले लामो समयदेखि सास्ती खेप्नु परेको छ । नेपाल–भारत पारवहन सहज र व्यापार विस्तार गर्न आर्थिक वर्ष २०६८र०६९ देखि सिक्सलेन लेन सडक बनाउन सुरु गरिएको थियो ।
पछिल्लो समय तोकिएको चैत्र मसान्तसम्म सडक निर्माण गर्न ठेकेदारले धमाधम काम गरे पनि समयमा पूरा नहुने देखिएको छ ।’मुख्य लेनमा कालोपत्रे गर्न बाँकी मणिग्रामदेखि गोदार इन्जिनियरिङसम्म चार प्याकेजमा अहिले काम भैरहेको छ । मुख्य लेन निर्माण गरिएको स्थानमा पनि सर्भिस लेनको काम बाँकी नै छ । आयोजनाले चार वटै ठेकेदारको सम्झौता ४ महिना थप गर्ने तयारी गरेको बुझिएको छ । आयोजनाका अर्का इन्जिनियर योगेन्द्र अधिकारीले यस वर्ष लक्ष्यअनुसार काम भए पनि निर्धा्रित समयमा काम पूरा हुने अवस्था नरहेको जनाए ।
यो सडक निर्माणमा सुरुवातबाटै ढिलाइ भैरहेको छ । निर्माण हुन बाँकी धेरैजसो सडक तिलोत्तमा नगरपालिकामा परेकाले नगरपालिकाले निर्माण कार्य तोकिएकैं समयमा सक्न पटक–पटक आयोजना र ठेकेदार कम्पनीको ध्यानाकर्षण गराउँदै आएको छ । ‘विभिन्न बाहाना देखाउँदै सडक निर्माणमा ढिलाइ भैरहेको छ ।’ तिलोत्तमा नगरपालिका प्रमुख बासुदेव घिमिरे भन्छन्, ‘बाटो बिग्रदा यात्रुहरु निकै मर्कामा पर्नुभएको छ ।’आयोजना निर्माणको कूल लागत ५ अर्ब ८६ करोड मध्ये अहिलेसम्म ४ अर्ब २८ करोड रूपैयाँ खर्च भैसकेको आयोजना प्रमुख जीवेन्द्र मिश्रले जानकारी दिए । बन्न बाँकी सडकका लागि १ लाख ७० लाख घनमिटर नदीजन्य पदार्थ आवश्यक पर्ने जनाइएको छ । आयोजना प्रमुख मिश्र भन्छन, ‘अहिले नदीजन्य पदार्थको अभाव छैन । आवश्यक पर्ने पदार्थ पनि सहजै पाइएको छ ।’
आकाशे पुल समयमा भएनन् सम्पन्न
सिक्स लेनमा निर्माणाधिन १० वटा आकाशे पुल मध्ये ७ वटा यसै असार मसान्तभित्र सम्पन्न गर्ने सम्झौता भए पनि सबै पुल सम्पन्न हुन सकेन । केही पुलहरूको एक तिहाई काम भए पनि कुनै ठाउमा फाउण्डेसन समेत बन्न सकेको छैन । योगिकुटी, राजमार्ग चौराहा, मिलनचोक, हस्पिटललाइन, ड्राइभरटोल, भैरहवा (आँखा हस्पिटल अगाडि) र देवकोटा चोकका आकाशे पुल निर्माण सम्पन्न हुने आयोजनाको थियो । इञ्जिनियर अधिकारीले प्राविधिक कारणले पुल निर्माण हुन नसकेको र अहिले पहिले को गुनामा धेरै काम भएको बताए । पुल निर्माणको ठेक्का महादेव खिम्ती एसेएटिक र महेश जेभी, बर्दघाटले लिएका छन् । ११ करोड रूपैयाँमा अपाङ्गमैत्री समेत रहेका पुल १५ महिनाभित्र सम्पन्न गर्ने गरी ठेक्का दिइएको थियो ।तर समय बित्न केहि महिना बाकि रहदा समेत सो सम्पन्न हुने छाल देखिएको छैन ।

मरिन इन्जिनियर भन्छन्– नारायणी र कोसीमा २०० यात्रु बोक्ने पानी जहाज सजिलै चलाउन सकिन्छ

काठमाडौं । नेपालका नदीमा पानी जहाज चलाउन सकिन्छ वा सकिँदैन ? यो प्रश्नको जवाफ खोज्न हालसम्म सरकारी तहबाट कुनै अध्ययन तथा अनुसन्धान भएको छैन । सरकार अहिले कोशी वा नारायणमध्ये एक नदीबाट भारतको गंगा नदी हुँदै बंगालको खाडीसम्म पानी जहाज सञ्चालन गर्ने सपना बाँडिरहेको छ । यो सपना बाँड्न सरकारका मन्त्रीदेखि प्रधानमन्त्रीसम्म लागेका छन् । के साँच्चै सरकारले भनेझैं कोशी र नारायणी नदी पानी जहाज चलाउन उपयुक्त छन् त ? के यी नदीबाट पानी जहाज सञ्चालन गरी भारतको गंगा नदी हुँदै बंगालको खाडीसम्म पुर्याउन सकिन्छ ?

“कोशी र नारायणीमा पानी जहाज चलाउन सम्भव छ । यी नदीमा सानो आकारका पानी जहाज सजिलै चलाउन सकिन्छ,” फिलिपिन्समा मरिन इन्जिनियरिङमा स्नातक गरी युनाईटेड अरब इमिरेट्स (युएई) इराक, इरान, टर्कीका पानी जहाज कम्पनीमा काम गरेका नेपाली युवक निसान आचार्य भन्छन् । आचार्यलगायतको इन्जिनियरको टोलीले गत जेठदेखि असोजसम्म देवघाटदेखि नारायणीको पुलसम्म नारायणी नदीको अध्ययन गरेको थियो । उक्त अध्ययनमा नारायणीमा सानो आकारको पानी जहाज सजिलै सञ्चालन गर्न सकिने देखाएको हो । “देवघाटदेखि नारायणीको पुल (नारायणगढ) सम्मको हामीले सर्वे गरेका थियौं । सर्वेले त्यहाँ यात्रु र मालवाहक दुवैखाले पानी जहाज चलाउन सकिने देखाउँछ,” मरिन इन्जिनियर आचार्यले बताए ।

आचार्यका अनुसार नारायणीमा ३२ मिटर लम्बाई, १६ मिटर चौडाई, ८ मिटरको बिम, १.२५ मिटर ड्राफ्ट भएको यात्रुवाहक पानी जहाज चलाउन सकिनेछ । यस्तो पानी जहाजको लागि नदीको गहिराई ३० देखि ३५ मिटर भए पुग्छ, जुन नारायणी नदीको रहेको उनी बताउँछन् । “३० देखि ३५ मिटर गहिराई भएको नदीमा २ सय यात्रु बोक्ने पानी सहज रुपमा चलाउन सकिन्छ,” मरिन इन्जिनियर आचार्यको बुझाइ छ ।

हाल नारायणगढमा रहेको पुल नबिगारी २ सय यात्रु बोक्ने पानी जहाज नारायणीमा चलाउन सकिनेछ । उनले थप स्पष्ट पार्दै भने, “पानीको सतहभन्दा माथि पानी जहाजको धेरै भाग हुनुपर्छ भन्ने छैन । आवश्यकता अनुसार पानी जहाज बनाइन्छ । उचाई कम भएको पानी जहाज हाम्रो लागि उपयुक्त हुन्छ, जसले हाल रहेका पुललाई समेत कुनै हानी गर्दैन ।” दुई सय यात्रु बोक्ने पानी जहाज चलाउन जहाजमा ५ जना क्रु (चालक दल) भए पुग्ने उनको अनुभव छ ।

“हाम्रो नारायणी र कोशी जस्तै नदी तथा नहर बनाएर रुस, चीन, इराक, स्वीट्जरल्याण्ड लगायत युरोपका विभिन्न राष्ट्रमा पानी जहाज सञ्चालन भइरहेका छन् । हाम्रोमा पनि त्यही अनुसार चलाउन सकिन्छ,” उनले भने ।

यात्रुवाहक भन्दा मालवाहक पानी जहाज हलुङ्गो हुने उनी बताउँछन् । यस कारण नारायणीमा २ हजारदेखि ३ हजार टनसम्मको मालवाहक पानी जहाज चलाउन सकिनेछ । नारायणीमा यात्रु तथा मालवाहक पानी जहाज चलाउन हालकै अवस्थामा भने सकिँदैन । किनभने नारायणी नदी कतै बढी गहिरो त कतै अलि कम गहिरो छ । त्यति मात्र होइन, कतै बढी फिँजारिएको छ भने कतै केही साँघुरो बनी बगेको छ ।

“पानी जहाज चलाउने हो भने सबैभन्दा पहिला नदीलाई मिलाउनु पर्छ । जसरी काठमाडौंको धोवी खोलालाई दुईतर्फ पर्खाल लगाएर नहर जस्तो बनाइएको छ । यही शैलीमा नारायणीलाई नहर जस्तो बनाउनु पर्छ, अनिमात्र त्यहाँ पानी जहाज चलाउन सकिनेछ,” मरिन इन्जिनियर आचार्य भन्छन् ।

नारायणीमा दोहोरो पानी जहाज चलाउन केही अप्ठ्यारो  हुने उनको ठम्याइ छ । कम्तिमा पनि १६ मिटर चौडाई भएको पानी जहाज दोहोरो चलाउनको लागि ४० मिटर भन्दा बढी नदीको चौडाई हुनुपर्छ । “नदीको चौडाई सानो छ भन्दैमा पानी जहाज दोहोरो चलाउन नमिल्ने होइन । बीच–बीचमा स्टेशन बनाएर जहाजहरुलाई ओहोरदोहोर गराउन सकिन्छ,” उनले भने ।

मरिन इन्जिनियर आचार्यका अनुसार नारायणीमा चलाउन सकिने २ सय यात्रु क्षमताको पानी जहाज तीन तलेसम्मको हुनेछ । सबैभन्दा तल्लो तलामा इन्जिन हुनेछ । बीचको तलामा यात्रु बस्ने ठाउँ र सबैभन्दा माथिल्लो तलामा पानी जहाज चालक दलका सदस्यहरु रहनेछन् ।

कोशी नदीमा पनि नारायणीमा जस्तै यात्रु र मालवाहक दुवै पानी जहाज चलाउन सकिने उनी बताउँछन् । नारायणीभन्दा कोशी ठूलो भएकोले यहाँ अझ ठूलो पानी जहाज चलाउन सकिने छ । कोशी–गंगामा २ हजारदेखि ६ हजार टनसम्मका पानी जहाज चलाउन सकिने उनले जनाए ।

आचार्यका अनुसार कोशीदेखि गंगासम्म नदीको दूरी २ सय ७० किलोमिटर रहेको छ जबकी यो दुई स्थानबीचको सडक दूरी मात्र एक सय ७० किलोमिटर रहेको छ । सडक दूरी नदीको भन्दा कम भएपनि पानी जहाजमा मालसामान ल्याउँदा सस्तो पर्न आउने तर्क उनको छ ।

“एउटा ट्रकले ४० टन बोक्छ । सबैभन्दा कम क्षमताको पानी जहाज कोसीमा चलाउने हो भने पनि २ हजार टन बोक्न सक्छ । अर्थात् एउटा पानी जहाजले ५० वटा ट्रकले बोक्न सक्ने सामान एकै पटक ल्याउँछ । यसरी हेर्दा कोशीमा यात्रुवाहक भन्दा पनि मालवाहक पानी जहाज सञ्चालन गर्दा राम्रो हुने देखिन्छ,” इन्जिनियर आचार्यले प्रष्ट्याए ।

अब घर नक्सा जस्तै बिधुतिय नक्सा पनि आवश्यक

अब घर नक्सा पास भएझै घर निर्माण गर्दा बिधुतिय नक्साको समेत जरुरि भएको एक कार्यक्रममा बक्ताहरुले जोड दिएका छन् । रुपन्देही बिधुतिय ब्यबसायी संघ बुटवल रुपन्देहीको सातौ बार्षिक साधारण सभाको अवसरमा बोल्ने बक्ता हरुले सो कुरामा जोड दिएका हुन् । नेपाल बिधुतिय ब्यबसायी संघका केन्द्रिय अध्यक्ष तेज नारायाण खरेल को प्रमुख आतिथ्यतामा सम्पन्न सो साधारण सभाले बिधुतिय क्षेत्रको बिकृति हटाउदै उपभोक्ताले खोजेको सामान गुणस्तर रुपमा बिक्रि गर्न सबै व्यवसायीलाई सुझाएको छ ।
साधारण सभामा रुपन्देही बिधुतिय ब्यबसायी संघका अध्यक्ष प्रकाश चन्द्र पाण्डेयले सम्पूर्ण ब्यबसायिहरु एकजुट भै आफ्नो समस्याको निराकरण गर्न प्रतिबद्द हुन जरुरि रहेको बताएका छन् ।
संघले आफ्नो सातौ बार्षिक साधारण सभाको अवसरमा गत बर्ष एसईईमा उत्कृस्ट हुने रुपन्देहीका निजि तथा सामुदायिक बिद्यालयका ३ जना छात्रछात्रालाइ सम्मान गरेको छ । त्यस्तै गाउ नगर समिति बिचमा राम्रो कार्य सम्पन्न गरेबापत नगर समितिहरुलाई समेत सम्मान तथा पुरष्कार प्रदान गरेको छ । जसमा बिधुतिय ब्यबसायी संघ देवदह खैरेनी नगर प्रथम , बिधुतिय ब्यबसायी संघ शुद्दोदन सियारी दित्तीय तथा बिधुतिय ब्यबसायी संघ तिलोत्तमा नगर समिति तृतीय भएका छन् ।
साधारण सभामा बरिष्ठ उपाध्यक्ष हरिहर ज्ञवाली, निबर्त मान अधय्क्ष सन्दिप कशौधन , शशिधर लामिछाने , कमल पौडेल , माधव पौडेल , पुरुशोत्तम नेपाल लगायतले बोल्दै सबै बिधुतिय ब्यबसायी एक भएर उपभोक्ताको हित र ब्यबसायीको हितलाई परिपुरक मानि अघि बढ्नु पर्ने बताएका थिए । साधारण सभामा विभिन्न जिल्ला तथा नगरका सभापति तथा प्रतिनिधि हरुको सहभागिता रहेको थियो ।

रुपन्देहीका अर्घाखाची सिमेन्ट, लक्ष्मी स्टिल र नवनेपाल प्लास्टिक गुणस्तरहीन प्रमाणित, सरकार भन्छ कारबाही भयो , बजारमा उत्पादन बिक्रीमा रोक छैन

घर बनाउदै हुनुहुन्छ ? वर्षौको कमाई पानीमा जाला है !

यी सिमेन्ट र डन्डी गुणस्तरहीन प्रमाणित

नेपाल गुणस्तर तथा नापतौल विभागले गुणस्तरहीन वस्तु उत्पादन गर्ने १८ उद्योगलाई कारबाही गरेको छ ।विभागले चालू आर्थिक वर्षमा गुणस्तर मापदण्डलाई पूरा नगरी सामान उत्पादन गर्र्ने उक्त उद्योगलाई कारबाही गरेको हो ।

कारबाहीमा परेका उद्योगमा घोराही सिमेन्ट प्रालि दाङ, नारायणी माइक्रो पाइप उद्योग प्रालि बारा, नवनेपाल प्लास्टिक उद्योग, नारायणी सिमेन्ट उद्योग प्रालि बारा, मेगा सिमेन्ट प्रालि झापा, लक्ष्मी स्टिल प्रालि

नवलपरासी, काठमाडौं स्टिल प्रालि नवलपरासी, गणपति वनस्पति प्रालि बारा रहेका छन् ।यस्तै, इन्टरनेसनल सिमेन्ट प्रालि वीरगन्ज, गोरखाली सिमेन्ट उद्योग प्रालि झापा, अन्नपूर्ण सिमेन्ट कम्पनी प्रालि मोरङ, गोल्डेन ब्याट्री प्रालि मोरङ, सुगम मेनिफेक्चर काठमाडौं, एम जेपी सिमेन्ट प्रालि कपिलवस्तु, गणपति सिमेन्ट प्रालि कपिलवस्तु, होङ्सी सिमेन्ट उद्योग नवलपरासी, अर्घाखाँची सिमेन्ट उद्योग रूपन्देही र शुभश्री जगदम्बा सिमेन्ट उद्योग बारालाई कारबाही गरेको छ ।

विभागका महानिर्देशक विश्वबाबु पुडासैनीले मापदण्ड पूरा नगरी सामान उत्पादन गर्ने तथा गुणस्तरअनुरूप सामान उत्पादन नगर्ने उद्योगलाई कारबाही गरिएको बताए । कारबाही गरिएका अधिकांश उद्योगको इजाजतपत्र स्थगन गरिएको तथा उत्पादित वस्तु बिक्रीवितरण रोकिएको विभागले जनाएको छ ।

कारबाही गरिएका उद्योगलाई गुणस्तरयुक्त सामान उत्पादन गर्न पत्राचार गरिसकेको बताउँदै गुणस्तरयुक्त सामान उत्पादन नगरे लाइसेन्स नै खारेज गर्ने महानिर्देशक पुडासैनीको भनाइ छ । विभागले हालसम्म देशभरका ६० वस्तुमा २५० उद्योगबाट उत्पादित ३६९ प्रकारका सामग्रीलाई लाइसेन्स प्रदान गरेको छ । रासस

जितगढीमा झण्डा र शालिक राखिने

तत्कालिन अंग्रेज साम्राज्यलाई परास्त गरेको मुलुकको ऐतिहासिक सम्पदा बुटवलको जितगढी किल्लालाई यस क्षेत्रको एउटा धरोहरका रुपमा विकास गर्न लागिएको छ । विशेष गुरुयोजना बनाएर त्यो काम अगाडि बढाइरहेको उपमहानगरपालिकाले यहाँ नेपालकै ठूलो राष्ट्रिय झण्डा र स्वर्गीय कर्णेल उजिरसिंह थापाको पूर्ण कदको शालिक राख्ने भएको छ ।

नेपाली फौजले अंग्रेज फौजलाई हराएर विजय प्राप्त गरेको ऐतिहासिक स्थल जितगढीको महत्वलाई उजागर गर्दै पर्यटकीय स्थलको रुपमा विकास गर्ने उद्देश्यले उपमहानगरपालिकाले ९ फिट उचाईको तामाको पूर्णकदको शालिक र ९ फिट उचाईकै झण्डा बनाएर राख्न थालिएको हो ।

दुबै संरचना बनाउन ४४ लाख ५२ हजार ६ सय ८१ रुपैयाँमा ठेक्का सम्झौता भएको छ । आज सो कामको शिलान्यास गर्दै उपमहानगर प्रमुख शिवराज सुवेदीले जितगढी राष्ट्रियताको प्रतिक र बुटवलको पहिचानका रुपमा विकास गर्न लागिएको बताउनुभयो ।

प्रधानसेनापति थापाद्धारा जितगढी किल्लाको अवलोकन

प्रधानसेनापति पूर्णचन्द्र थापाले तत्कालिन अंग्रेज साम्राज्यलाई परास्त गरेको मुलुकको ऐतिहासिक सम्पदा बुटवलको जितगढी किल्लाको अवलोकन गर्नुभएको छ ।बुटवल उपमहानगरपालिकाले जितगढीमा विशेष गुरुयोजना बनाएर काम अगाडि बढाइरहेका बेलामा सेनापतिसहितको विशेष टोलीले आज जितगढी किल्लाको अवलोकन गरेको हो ।त्यसक्रममा उपमहानगरपालिका प्रमुख शिवराज सुवेदीले जितगढीमा नेपालकै ठूलो राष्ट्रिय झण्डा र स्वर्गीय कर्णेल उजिरसिंह थापाको पूर्ण कदको शालिक बनाउन लागेकोलगायतका एकीकृत पर्यटन विकासका बारेमा जानकारी गराउनुभएको थियो ।

सेनापतिले बुटवल उपमहानगरपालिकाले अगाडि सारेको अभियानको सराहना गर्दै त्यसलाई पूरा गर्ने काममा आफुहरुले पनि सहकार्य गर्ने प्रतिबद्धता जनाउनुभयो। साथै उहाँले नेपाल एकीकरणपूर्व र पश्चातका विभिन्न किल्लाहरु, सामरिक महत्वका क्षेत्रहरु, गढीहरुलाई जोडेर नेपाली सेनाले विशेष अध्यय्न गरिरहेको जानकारी दिनुभयो । नेपाली फौजले अंग्रेज फौजलाई हराएर विजय प्राप्त गरेको ऐतिहासिक स्थल जितगढीको महत्वलाई उजागर गर्दै पर्यटकीय स्थलको रुपमा विकास गर्ने उद्देश्यले उपमहानगरपालिकाले ९ फिट उचाईको तामाको पूर्णकदको शालिक र ९ फिट उचाईकै झण्डा बनाएर राख्न थालेको छ ।

बुटवलमा अन्तर्राष्ट्रिय सेमिनार

बुटवल, कात्तिक २८ । पछिल्लो समयमा व्यवस्थापन संकायमा विद्यार्र्थीहरुको आर्कषण जति मात्रामा बढेको छ । सोही अनुसार रोजगारी कमै मात्रामा प्राप्त गरेको पाईन्छ । सोही विषयलाई मध्यनजर गर्दै बुटवलमा रहेको लुम्बिनी
बाणिज्य क्याम्पसले व्यवस्थापन विषयलाई पुनः परिभाषित गर्ने अभियानको थालनी गर्दैै यस क्षेत्रमा पहिलो पटक अन्तराष्ट्रिय स्तरको सेमिनार आयोजना गर्ने भएको छ ।

वदलिदो परिस्थिति अनुसार व्यवस्थापकीय जनशक्ति र क्षमतामा पनि परिस्थितिजन्य परिवर्तन आवश्यक भएको कुरा मनन् गरी बजारको आवश्यकता अनुसारको व्यवस्थापकीय जनशक्ति तयार गर्न हालको पाठ्यक्रम शिक्षण पद्धति तथा मुल्याङ्कन विधि समेतलाई समेटी व्यवस्थापन प्रणालीको पुनः परिभाषित गर्नु पर्ने कुरालाई मनन् गर्दै यो अन्तर्रा्ष्ट्रिय सेमिनारको आयोजना गरिएको हो । लुम्बिनी बाणिज्य क्यम्पसका क्याम्पस प्रमुख प्रा.डा. तारा प्रसाद उपाध्यायका
अनुसार क्याम्पसले यस क्षेत्रमै पहिलो पटक दुई दिने अन्तराष्ट्रिय स्तरको अनुसन्धानमुलक सेमिनार अयोजना गरको हो । यही २०७५ साल कार्तिक ३० गते र मंसीर १ गते यसै लुम्बिनी वाणिज्य क्याम्पसको सेमिनार हलमा यो अन्तराष्ट्रिय सेमिनार संचालन गरिने छ । यस सेमिनारमा सेमिनारको प्रकरण मा आधारित विभिन्न विधामा विभिन्न विश्वविद्यालयका प्राध्यापकहरु तथा अनुसन्धानकर्ताहरुद्वारा अनुसन्धान मुलक लेख प्रस्तुत हुने सेमिनार संयोजक प्रा.डा. णकृष्ण भट्राईले जानकारी दिए ।

उनका अनुसार अन्र्तराष्ट्रिय सेमिनारमा विभिन्न विश्वविद्यालयका पदाधिकारीहरु, वरिष्ठ प्राध्यापकहरु तथा अन्य अनुसन्धानकर्ताहरुको समेत सहभागिता रहने छ ।सेमिनारमा करिव ३०० जनाको सहभागिता रहने छ । यो सेमिनार सफलतापूर्वक सम्पन्न गर्न र प्रभावकारी व्यवस्थापनका लागि सेमिनार मुल व्यवस्थापन समिति अन्तर्गत रहने गरी १४ वटा उपसमितिहरु गठन गरी सक्रिय रुपमा कार्य अगाडि बढाइएको छ । वि.सं. २०३८ सालमा आधिकारिक रुपमा स्थापित व्यवस्थापन शिक्षामा लुम्बिनी वाणिज्य क्याम्पसले प्रारम्भमा आई कम वि.कम र एम् वि एस का कक्षाहरु संचालन गर्दै आएको थियो । क्याम्पसको शैक्षिक गणस्तर अभिवृद्धि गर्नका लागि विश्वविद्यालय अनुदान आयोगमा गुणस्तर प्रमाणिकरणको प्रक्रियामा २०६८ सालमा पहिलो पटक गुणस्तर सुनिश्चतता तथा प्रत्यायन प्राप्त गरेको थियो भने २०७५ सालमा पुनः दोश्रोपटक क्युएए प्राप्त गरेको छ ।

०७५ सालमा एक मात्र सर्वोत्कृष्ट क्याम्पसको रुपमा नेपाल सरकारवाट पुरस्कृत भएको हो । त्रि.वि. परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयवाट लिइने विभिन्न तहका परीक्षाहरुमा विभिन्न समयमा पटक पटक बोर्ड प्रथम, वोर्ड द्धितीय, वोर्ड तृतीय र प्राय जसो दशौ सम्मको स्थान प्राप्त गर्दै आएको छ । यसै सन्दर्भमा हालै एम. वि.एस. प्रथम वर्षको प्रकाशित नतिजामा पनि वोर्ड प्रथमदेखि पाँचौ स्थानसम्म यसै क्याम्पसका विद्यार्थीहरुले उपाधि प्राप्त गर्न सफल भएको निर्वतमान क्याम्पसn प्रख डा. ईश्वर गौतमले जानकारी दिए । वि.वि.एम. कार्यक्रममा स्थापना कालदेखि नै वोर्ड प्रथमदेखि दशौं स्थानसम्म प्राप्त गर्न सफल हुदै आएको छ । सामुदायिक क्याम्पसतर्फ यस वर्षको वि.वि.एस. प्रथम वर्षको नतिजामा प्रथम गर्ने अवसर पनि यसै क्याम्पसका विद्यार्थीले प्राप्त गरेका छन्। ।

हाल वि.वि.एस., वि.वि.एम., एम. वि.एस. र एम. वि.ए. (वैकिङ एण्ड फाइनान्स) का कार्यक्रमहरु संचालन भइरहेको छन् र साथै निकट भविष्यमै वि.वि.ए. (अनर्स) र वि.आइ.एम. (द्यक्ष्ः) का कार्यक्रहरु संचालन गर्न लागेको छ ।
हाल यस क्याम्पसमा कूल ४३३८ विद्यार्थीहरु माथि उल्लेखित विभिन्न शैक्षिक कार्यक्रमहरुमा अध्ययनरत छन भने कूल प्राध्यापक संख्या ४९ जना र कर्मचारी २४ जना रहेको छ । क्याम्पसको दीर्घकालिन योजना अन्तर्गत मानित विश्वविद्यालयको रुपमा स्थापित गर्ने लक्ष्य रहेकोरहेको क्याम्पस सञ्चालन समितिका अध्यक्ष मोतिलाल
पाण्डेले जानकारी दिए ।

अब भैरहवा-लुम्बिनी सडकपनि सिक्सलेन बन्ने

निर्माण कार्यले तीव्रता लिएको भैरहवा—लुम्बिनी—तौलिहवा सडक आगामी १५ महिनाभित्रै सम्पन्न हुने भएको छ । यो सडकको भैरहवा– विमानस्थल पाँच किलोमिटर ६ लेन, विमानस्थल लुम्बिनी १६ किलोमिटर चार लेन र लुम्बिनी–तौलिहवा २० किलोमिटर दुई लेनमा निर्माण हुँदैछ । ठेकेदार कम्पनीसँग सम्झौता भएको १५ महीनाभित्र यो सडकको दुबैतिर रहेका दुई हजार ६०० रुख काट्ने, माटो भर्ने, कल्भर्ट र नाली बनाउनेलगायतका काम प्रायः सम्पन्न भएका छन् । तीव्र गतिमा काम भइरहेकाले सडक निर्माण (३० महीनाको अवधि) समयसीमाभित्रै सम्पन्न हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

त्यसो भए यो सडक म्याद नथपिकनै निर्धारित समयभित्र काम सक्ने मुलुककै पहिलो नमूना सडक बन्नेछ । भैरहवा–लुम्बिनी—तौलिहवा सडक आयोजनाका प्रमुख राजेश पौडेलले निर्धारित समयमै काम सकेर नमूना बनाउने उद्देश्य राखिएको बताउनुभयो । पौडेलले भन्नुभयो,“ १५ प्रतिशत काम सम्पन्न भएको छ,अब कल्भर्टको काम सम्पन्न भएपछि २५ प्रतिशत पु¥याउँछौं, बाँकी काम कालोपत्रेमा पर्ने भएकाले समयमै सम्पन्न हुनेमा विश्वस्त छौँं ।”

कूल ४२ किलोमिटर लम्बाइको यो सडकको सबै ठेक्का भारतीय निर्माण कम्पनी गाभर कन्स्ट्रक्सनले लिएको छ । उक्त कम्पनी भारतमा राम्रो काम गर्ने ठूलो प्रतिष्ठित कम्पनी हो । आयोजना प्रमुख पौडेलले ठूलो र अनुभवि कम्पनीका कारण काममा समस्या नआएको स्वीकार गर्नुभयो । साधन, स्रोत र जनशक्तिका लागि यो कम्पनीलाई कुनै पनि समस्या नभएकाले पनि काममा प्रगति देखिएको बताइएको छ । निर्माण कम्पनीले तोकिएको अवधि भन्दा ६ महीनाअघि नै काम सम्पन्न गर्ने दाबी गरेपनि गुणस्तर खस्किने गरी हतार गर्न नदिने आयोजना प्रमुख पौडेलले बताउनुभयो । दीपावली र छठका कारण काममा केही दिन सुस्तता आए पनि छठ लगत्तै ग्राभेलिङ सकेर कालोपत्रेको प्रक्रियामा जाने तयारी छ । करीब दुई अर्ब लगानीमा निर्माण भइरहेको यो सडक सन् २०२० को जुलाई १९ भित्र निर्माण सक्नुपर्ने सम्झौता छ ।

कूल २४ किलोमिटरमध्ये भैरहवा—विमानस्थल ६ लेन सडकको ढाँचा बुटवल—बेलहिया ६ लेन सडकको भन्दा फरक छ । यो सडकमा डिभाइडर क्षेत्रमा हरियाली हुनेछ । तर, सडकभित्रको दुबै छेउमा रुख रोप्ने योजना छैन । सडक बाहिर भने ६ हजार रुख रोप्ने योजना रहेको बताइएको छ । विमानस्थल– लुम्बिनी खण्ड र लुम्बिनी—तौलिहवा खण्डमा पनि बीचमा रुख रोपेर हरियाली बनाउने योजना छ । मुलुकमा सञ्चालित अन्य आयोजनाको काम निकै सुस्त भएका कारण जनताले सास्ती भोगिरहेका बेला भैरहवा—लुम्बिनी—तौलिहवा सडकको काम तीव्र गतिमा भइरहेको प्रति यस क्षेत्रका पर्यटन व्यावसायी खुशी छन् ।

व्यवसायीहरुले मुग्लिन—नारायणगढ तथा बुटवल—भैरहवा सडक विस्तारका कारण लामो समय पर्यटन व्यवसाय प्रभावित भएको भन्दै यो सडक छिटो सक्न आयोजना प्रमुखलाई पटक/पटक ज्ञापनपत्र समेत बुझाएका थिए । सडक निर्माण यही गतिमा अघि बढे लुम्बिनीको पर्यटन फस्टाउने विश्वास पर्यटन व्यवसायी हेमबहादुर विष्टको छ ।भैरहवादेखि लुम्बिनी पुग्ने सडक साँघूरो र अव्यवस्थित हुदा बुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनी आएका पर्यटक सडकको दूरावस्था देख्दा खिन्न भएर फर्किने गरेका थिए ।

सडककै कारण स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकले सास्ती भोग्देै आएका थिए । भैरहवामा निर्माणाधीन गौतमबुद्ध विमानस्थलको काम अन्तिमचरणमा पुग्नु र भैरहवा—लुम्बिनी सडक ६ र ४ लेनमा विस्तार हुुनुले यहाँको पर्यटन प्रबद्र्धनमा आशा पलाउन थालेको महसुस ब्यबसायीहरुले गरेका छन् ।

RECENT POSTS