Wednesday, December 19, 2018

बुटवलमा अन्तर्राष्ट्रिय सेमिनार

बुटवल, कात्तिक २८ । पछिल्लो समयमा व्यवस्थापन संकायमा विद्यार्र्थीहरुको आर्कषण जति मात्रामा बढेको छ । सोही अनुसार रोजगारी कमै मात्रामा प्राप्त गरेको पाईन्छ । सोही विषयलाई मध्यनजर गर्दै बुटवलमा रहेको लुम्बिनी
बाणिज्य क्याम्पसले व्यवस्थापन विषयलाई पुनः परिभाषित गर्ने अभियानको थालनी गर्दैै यस क्षेत्रमा पहिलो पटक अन्तराष्ट्रिय स्तरको सेमिनार आयोजना गर्ने भएको छ ।

वदलिदो परिस्थिति अनुसार व्यवस्थापकीय जनशक्ति र क्षमतामा पनि परिस्थितिजन्य परिवर्तन आवश्यक भएको कुरा मनन् गरी बजारको आवश्यकता अनुसारको व्यवस्थापकीय जनशक्ति तयार गर्न हालको पाठ्यक्रम शिक्षण पद्धति तथा मुल्याङ्कन विधि समेतलाई समेटी व्यवस्थापन प्रणालीको पुनः परिभाषित गर्नु पर्ने कुरालाई मनन् गर्दै यो अन्तर्रा्ष्ट्रिय सेमिनारको आयोजना गरिएको हो । लुम्बिनी बाणिज्य क्यम्पसका क्याम्पस प्रमुख प्रा.डा. तारा प्रसाद उपाध्यायका
अनुसार क्याम्पसले यस क्षेत्रमै पहिलो पटक दुई दिने अन्तराष्ट्रिय स्तरको अनुसन्धानमुलक सेमिनार अयोजना गरको हो । यही २०७५ साल कार्तिक ३० गते र मंसीर १ गते यसै लुम्बिनी वाणिज्य क्याम्पसको सेमिनार हलमा यो अन्तराष्ट्रिय सेमिनार संचालन गरिने छ । यस सेमिनारमा सेमिनारको प्रकरण मा आधारित विभिन्न विधामा विभिन्न विश्वविद्यालयका प्राध्यापकहरु तथा अनुसन्धानकर्ताहरुद्वारा अनुसन्धान मुलक लेख प्रस्तुत हुने सेमिनार संयोजक प्रा.डा. णकृष्ण भट्राईले जानकारी दिए ।

उनका अनुसार अन्र्तराष्ट्रिय सेमिनारमा विभिन्न विश्वविद्यालयका पदाधिकारीहरु, वरिष्ठ प्राध्यापकहरु तथा अन्य अनुसन्धानकर्ताहरुको समेत सहभागिता रहने छ ।सेमिनारमा करिव ३०० जनाको सहभागिता रहने छ । यो सेमिनार सफलतापूर्वक सम्पन्न गर्न र प्रभावकारी व्यवस्थापनका लागि सेमिनार मुल व्यवस्थापन समिति अन्तर्गत रहने गरी १४ वटा उपसमितिहरु गठन गरी सक्रिय रुपमा कार्य अगाडि बढाइएको छ । वि.सं. २०३८ सालमा आधिकारिक रुपमा स्थापित व्यवस्थापन शिक्षामा लुम्बिनी वाणिज्य क्याम्पसले प्रारम्भमा आई कम वि.कम र एम् वि एस का कक्षाहरु संचालन गर्दै आएको थियो । क्याम्पसको शैक्षिक गणस्तर अभिवृद्धि गर्नका लागि विश्वविद्यालय अनुदान आयोगमा गुणस्तर प्रमाणिकरणको प्रक्रियामा २०६८ सालमा पहिलो पटक गुणस्तर सुनिश्चतता तथा प्रत्यायन प्राप्त गरेको थियो भने २०७५ सालमा पुनः दोश्रोपटक क्युएए प्राप्त गरेको छ ।

०७५ सालमा एक मात्र सर्वोत्कृष्ट क्याम्पसको रुपमा नेपाल सरकारवाट पुरस्कृत भएको हो । त्रि.वि. परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयवाट लिइने विभिन्न तहका परीक्षाहरुमा विभिन्न समयमा पटक पटक बोर्ड प्रथम, वोर्ड द्धितीय, वोर्ड तृतीय र प्राय जसो दशौ सम्मको स्थान प्राप्त गर्दै आएको छ । यसै सन्दर्भमा हालै एम. वि.एस. प्रथम वर्षको प्रकाशित नतिजामा पनि वोर्ड प्रथमदेखि पाँचौ स्थानसम्म यसै क्याम्पसका विद्यार्थीहरुले उपाधि प्राप्त गर्न सफल भएको निर्वतमान क्याम्पसn प्रख डा. ईश्वर गौतमले जानकारी दिए । वि.वि.एम. कार्यक्रममा स्थापना कालदेखि नै वोर्ड प्रथमदेखि दशौं स्थानसम्म प्राप्त गर्न सफल हुदै आएको छ । सामुदायिक क्याम्पसतर्फ यस वर्षको वि.वि.एस. प्रथम वर्षको नतिजामा प्रथम गर्ने अवसर पनि यसै क्याम्पसका विद्यार्थीले प्राप्त गरेका छन्। ।

हाल वि.वि.एस., वि.वि.एम., एम. वि.एस. र एम. वि.ए. (वैकिङ एण्ड फाइनान्स) का कार्यक्रमहरु संचालन भइरहेको छन् र साथै निकट भविष्यमै वि.वि.ए. (अनर्स) र वि.आइ.एम. (द्यक्ष्ः) का कार्यक्रहरु संचालन गर्न लागेको छ ।
हाल यस क्याम्पसमा कूल ४३३८ विद्यार्थीहरु माथि उल्लेखित विभिन्न शैक्षिक कार्यक्रमहरुमा अध्ययनरत छन भने कूल प्राध्यापक संख्या ४९ जना र कर्मचारी २४ जना रहेको छ । क्याम्पसको दीर्घकालिन योजना अन्तर्गत मानित विश्वविद्यालयको रुपमा स्थापित गर्ने लक्ष्य रहेकोरहेको क्याम्पस सञ्चालन समितिका अध्यक्ष मोतिलाल
पाण्डेले जानकारी दिए ।

अब भैरहवा-लुम्बिनी सडकपनि सिक्सलेन बन्ने

निर्माण कार्यले तीव्रता लिएको भैरहवा—लुम्बिनी—तौलिहवा सडक आगामी १५ महिनाभित्रै सम्पन्न हुने भएको छ । यो सडकको भैरहवा– विमानस्थल पाँच किलोमिटर ६ लेन, विमानस्थल लुम्बिनी १६ किलोमिटर चार लेन र लुम्बिनी–तौलिहवा २० किलोमिटर दुई लेनमा निर्माण हुँदैछ । ठेकेदार कम्पनीसँग सम्झौता भएको १५ महीनाभित्र यो सडकको दुबैतिर रहेका दुई हजार ६०० रुख काट्ने, माटो भर्ने, कल्भर्ट र नाली बनाउनेलगायतका काम प्रायः सम्पन्न भएका छन् । तीव्र गतिमा काम भइरहेकाले सडक निर्माण (३० महीनाको अवधि) समयसीमाभित्रै सम्पन्न हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

त्यसो भए यो सडक म्याद नथपिकनै निर्धारित समयभित्र काम सक्ने मुलुककै पहिलो नमूना सडक बन्नेछ । भैरहवा–लुम्बिनी—तौलिहवा सडक आयोजनाका प्रमुख राजेश पौडेलले निर्धारित समयमै काम सकेर नमूना बनाउने उद्देश्य राखिएको बताउनुभयो । पौडेलले भन्नुभयो,“ १५ प्रतिशत काम सम्पन्न भएको छ,अब कल्भर्टको काम सम्पन्न भएपछि २५ प्रतिशत पु¥याउँछौं, बाँकी काम कालोपत्रेमा पर्ने भएकाले समयमै सम्पन्न हुनेमा विश्वस्त छौँं ।”

कूल ४२ किलोमिटर लम्बाइको यो सडकको सबै ठेक्का भारतीय निर्माण कम्पनी गाभर कन्स्ट्रक्सनले लिएको छ । उक्त कम्पनी भारतमा राम्रो काम गर्ने ठूलो प्रतिष्ठित कम्पनी हो । आयोजना प्रमुख पौडेलले ठूलो र अनुभवि कम्पनीका कारण काममा समस्या नआएको स्वीकार गर्नुभयो । साधन, स्रोत र जनशक्तिका लागि यो कम्पनीलाई कुनै पनि समस्या नभएकाले पनि काममा प्रगति देखिएको बताइएको छ । निर्माण कम्पनीले तोकिएको अवधि भन्दा ६ महीनाअघि नै काम सम्पन्न गर्ने दाबी गरेपनि गुणस्तर खस्किने गरी हतार गर्न नदिने आयोजना प्रमुख पौडेलले बताउनुभयो । दीपावली र छठका कारण काममा केही दिन सुस्तता आए पनि छठ लगत्तै ग्राभेलिङ सकेर कालोपत्रेको प्रक्रियामा जाने तयारी छ । करीब दुई अर्ब लगानीमा निर्माण भइरहेको यो सडक सन् २०२० को जुलाई १९ भित्र निर्माण सक्नुपर्ने सम्झौता छ ।

कूल २४ किलोमिटरमध्ये भैरहवा—विमानस्थल ६ लेन सडकको ढाँचा बुटवल—बेलहिया ६ लेन सडकको भन्दा फरक छ । यो सडकमा डिभाइडर क्षेत्रमा हरियाली हुनेछ । तर, सडकभित्रको दुबै छेउमा रुख रोप्ने योजना छैन । सडक बाहिर भने ६ हजार रुख रोप्ने योजना रहेको बताइएको छ । विमानस्थल– लुम्बिनी खण्ड र लुम्बिनी—तौलिहवा खण्डमा पनि बीचमा रुख रोपेर हरियाली बनाउने योजना छ । मुलुकमा सञ्चालित अन्य आयोजनाको काम निकै सुस्त भएका कारण जनताले सास्ती भोगिरहेका बेला भैरहवा—लुम्बिनी—तौलिहवा सडकको काम तीव्र गतिमा भइरहेको प्रति यस क्षेत्रका पर्यटन व्यावसायी खुशी छन् ।

व्यवसायीहरुले मुग्लिन—नारायणगढ तथा बुटवल—भैरहवा सडक विस्तारका कारण लामो समय पर्यटन व्यवसाय प्रभावित भएको भन्दै यो सडक छिटो सक्न आयोजना प्रमुखलाई पटक/पटक ज्ञापनपत्र समेत बुझाएका थिए । सडक निर्माण यही गतिमा अघि बढे लुम्बिनीको पर्यटन फस्टाउने विश्वास पर्यटन व्यवसायी हेमबहादुर विष्टको छ ।भैरहवादेखि लुम्बिनी पुग्ने सडक साँघूरो र अव्यवस्थित हुदा बुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनी आएका पर्यटक सडकको दूरावस्था देख्दा खिन्न भएर फर्किने गरेका थिए ।

सडककै कारण स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकले सास्ती भोग्देै आएका थिए । भैरहवामा निर्माणाधीन गौतमबुद्ध विमानस्थलको काम अन्तिमचरणमा पुग्नु र भैरहवा—लुम्बिनी सडक ६ र ४ लेनमा विस्तार हुुनुले यहाँको पर्यटन प्रबद्र्धनमा आशा पलाउन थालेको महसुस ब्यबसायीहरुले गरेका छन् ।

२० करोडको लक्ष्यका साथ् तिलोत्तमामा तेस्रोपटक व्यापार मेला हुँदै

तिलोत्तमा ।

    उद्योग व्यापार संगठन तिलोत्तमा रुपन्देहीले आगामी मंसिर ६ गतेदेखि तिलोत्तमा औद्योगिक व्यापार मेला, कृषि तथा पर्यटन महोत्सव गर्ने भएको छ । तिलोत्तमामा हुन लागेको यो तेस्रो व्यापार मेला हो । यसअघि २०७३ सालमा तिलोत्तमा उद्योग बाणिज्य संघ र गतवर्ष तिलोत्तमा व्यापार संघले मेलाको आयोजना गरेका थिए ।
यसपटकको मेलामा पर्यटकीय क्षेत्रको रुपमा सरकारद्वारा सुचीकृत रिडी, रुरु क्षेत्र, कालीगण्डकी, रिडी खोला, पाल्पा, गुल्मी र स्याङ्जा जिल्लाको संगमस्थल र रानीमहलको झलक मुख्य आकर्षणको रुपमा रहने आयोजकले जानकारी दिएका छन् ।
त्यस्तै मेलामा भलिवल, कुस्ती, अन्तर्राष्ट्रिय कराँते प्रतियोगिता, डान्सिङ आइडल, विद्यालय कलेजको विज्ञान तथा प्रविधि प्रदर्शन समेत गरिने मेला मूल आयोजक समितिका संयोजक सत्यव्रत ज्ञवालीले बताए । मेलामा बालबालिकाका लागि बाल उद्यान, होमस्टेलगायत विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरिने भएको छ ।
मंसिर १८ गतेसम्म चल्ने मेलाका लागि चारसय स्टल रहने र हालसम्म दुईसय स्टल दर्ता भइसकेको मेला निर्देशक समितिका सदस्य एवं उद्योग व्यापार संगठन रुपन्देहीका अध्यक्ष नारायण प्रसाद भण्डारीले बताए । कुल स्टल मध्ये उद्योगका १२५, व्यापारतर्फ १ सय ८०, कृषिका ४०, पर्यटनका ३५ र अटोका २० वटा स्टल रहनेछन् । तीनलाख दर्शकले अवलोकन गर्ने र २० करोडको आर्थिक कारोबार गर्ने लक्ष्य राखिएको मेलामा स्टल निर्माणको काम सुरु भइसकेको भण्डारीले बताए ।
मेलाका लागि प्रवेश टिकट दर ५० रुपैयाँ तोकिएको छ भने विद्यार्थीलाई सहुलियत तथा अपांगता भएका र ज्येष्ठ नागरिकलाई निःशुल्क प्रवेशको व्यवस्था मिलाइने आयोजकले बताएका छन् । मेलाको तयारीबारे जानकारी दिन आयोजित पत्रकार भेटघाटका क्रममा मेलाका सहआयोजक तिलोत्तमा व्यापार संघका अध्यक्ष झविन्द्र प्रसाद कंडेल र तिलोत्तमा उद्योग बाणिज्य संघका अध्यक्ष माधव भण्डारी, तिलोत्तमा उद्योग व्यापार संगठन रुपन्देहीका महासचिव अनिल ज्ञवाली लगायतले निजी क्षेत्रका संघसंस्थाहरु पनि मिलेर अघि बढ्न सक्छन् भन्ने सन्देश मेलाले दिएको बताएका थिए । कार्यक्रममा नेपाल पत्रकार महासंघ रुपन्देहीका सचिव रामप्रसाद आचार्यले स्वदेशी वस्तुको प्रवद्र्धनमा मेला सहयोगी बन्ने विश्वास व्यक्त गरे ।

एबिसीको सम्मान ५ न.प्रदेशमा,तिलोत्तामाका समाजसेवी रोमणि पनि सम्मानित

बुटवल, असोज । एविसी मिडिया ग्रुपद्धारा सञ्चालित एविसी न्युज टेलिभिजनको १० औ बार्षिक उत्सवको अवसरमा प्रदेश नम्बर ५ व्यरो कार्यालयले विभिन्न व्याक्तिहरुलाई सम्मान गरेको छ । विगत लामो समय देखि राजनीतिक क्षेत्रमा क्रियाशिल, व्यवसायीक प्रतिष्ठित व्यक्तिहरु र गीत संगीतको क्षेत्रमा लागेका व्यक्तिलाई सम्मान गरेको हो ।

बार्षिक उत्सवको अवसर पारेर टेलिभिजनकले पाल्पा जिल्लाका पुर्व जिल्ला समापती तथा राजनीतिज्ञ झपेन्द्र जिसी, प्रदेश सभा सदस्य भोज प्रसाद श्रेष्ठ, समाजसेवामा अग्रसर व्यवसायीक व्यक्तित्व गोपाल बहादुर पोखरेल, रोमणी प्रसाद पाठक र जनगायक जीवन शर्मालाई सम्मान गरिएको हो ।

सम्मान कार्यक्रममा प्रदेश ५ का सभामुख पुर्ण बहादुर घर्ती, एविसी न्युज टेलिभिजनका सम्पादक राजन पौडेल र प्रदेश व्युरो प्रमुख शरण कर्माचार्यले प्रमाणपत्र, मायाको चिनो र दोसल्ला ओढाएर सम्मान गरेका थिए ।

आरम्भ समूहको सय दिने अभियानको सुरुवात

‘अबको प्रदेश नं- ५ को मुहार सूचना र प्रविधिको प्रयोगबाट युवा रोजगार’ भन्ने मुल नारा सहित आरम्भ समूहले तिलोत्तमाको मणिग्राममा एक कार्यक्रमका बीच अन्र्र्तक्रिया कार्यक्रम सहित आफ्नो सय दिने अभियान कार्यक्रमको सुरुवात् गरेको छ । दयित्व संस्थाको सहकार्य यूवा आज÷देश भरी युवा रोजगारी भन्ने भनाईलाई आत्मसात गर्दै आरम्भ समूहले युवा, विद्यार्थी, समाजसेवी, उद्योगी, राजनीतिक अगुवा, जनाप्रतिनिधी, समाजसेवी, जव सेन्टर र पत्रकार लगायतका संघसंस्थाहरु सहितको अन्र्तक्रिया मार्फत् सय दिने अभियानको समुद्घाटन गरेको हो ।
सूचनाको अभावका कारण उद्योगहरुले श्रमिक नपाएको र युवाहरुले रोजगार नपाएको अवस्थालाई केही हदसम्म कम गर्नको लागि आरम्भ समूहले आफ्नो सय दिने अभियानलाई तिलोत्तमा नगर प्रमुख बसुदेव घिमिरेबाट आरम्भ समूहको प्ररम्भ गरेको हो । देशमा दिन प्रतिदिन बढ्दै गइरहेको बेरोजगारी समस्या र देशभित्रकै उद्योग, कलकारखाना, तथा कम्पनीहरुले दक्ष जनशक्ति पाउन नसकिरहेको अवस्थामा यस आरम्भ समुहले ‘सुचनाको अभाव’ले गर्दा कोही पनि बेरोजगारी हुन नपरोस् भनेर आफ्नो पहिलो एक सय दिने अभियानको सुरु गरेको आरम्भ समुहका टोली संयोजक राम बहादुर अस्लामीले जनकारी दिनुभयो ।
कार्यक्रममा तिलोत्तमा नगर प्रमुख घिमिरेले आरम्भ समूहले गरेको आभियनलाई सम्मान गर्दै आफूले आर्थिक, समाजिक र भौतिक रुपले सहकार्य गर्दै अगाडी बढ्ने प्रतिबद्धता समेत दिनुभयो । उहाँले यूवाहरुमा इच्छ शक्ति भयो भने, स्वादेशमा नै रोजगारीका अवसरहरु सिर्जना गर्न सकिने जनकारी दिदै कृषि, उद्योग, प्रर्यटन अदि क्षेत्रमा रोजगारीको वातावरण सिर्जन गर्न सकियो बताउँनुभयो । उहाँले भन्नुभयो–‘हामीले रुपन्देहीको तिलोत्तममा युवाहरुलाई प्रर्याप्त रोजगारी सिर्जना गर्नको लागि ग्रीन सि।टी।, औद्योगिक वातावरण मैत्री शहर बनाउँदैछौं । बुद्ध सर्कित निर्माण हुर्दै छ ।
त्यस्तै दायित्व संस्थाका कार्यकारी निर्देशक डा।पुकार मल्लले देशमा विकाराल बन्दै गएको वेरोजगारी समास्यहरुको पहिचान गदै स्वदेशमानै मेहनत, जोखिम बहन र सिर्जनशिल कार्य गर्दै गए बेरोजगारी युवाहरुको समस्या समाधान गर्न सकिने बताउनुभयो ।
अन्र्तक्रिया कार्यक्रममा दायित्व संस्थाका प्रोग्रम अफिसर संजय पोख्रेल, फिल्ड अफिसर कमल थापा, पिआरओ कमल चौधरी, सचिव आशिष अधिकारी, न्य इन्भइरोमेन्ट स्कुल इन्चार्ज भवानी प्रसाद भुसाल, शिक्षक लक्ष्मण गुरुङ्ग, दलित अधिकार कर्मी हरिओम वि।क।, शिक्षक रमेश आचार्य, मनजीत चौधरी, पोहल सिंह राना, प्रियङ्क भण्डारी, ज्ञान कुमार भुषाल, पुजा पाण्डे लगायले बोल्दै रोजगारदाता, शैक्षिक बेरोजगार र बेरोजगार जनशक्तिबीचको दूरीलाई कम गर्न यस किसिमका अभियान सान्दभिक रहेको बताउँनुभयो ।

आज खग्रास चन्द्र ग्रहण,के गर्न हुन्छ के गर्न हुन्न ? : ज्यो चक्रपाणी डुम्रे (शास्त्री)

चन्द्रमामा लाग्ने पूर्ण ग्रहणलाई खग्रास चन्द्रग्रहण भनिन्छ । चन्द्रमाको पूर्ण भागमा नभइ कुनै निश्चित भागमा लाग्ने ग्रहणलाई भने खण्डग्रास चन्द्रग्रहण भनिन्छ । आज बेलुका लाग्ने खग्रास चन्द्र ग्रहणको समयमा स्वास्थ्यमा पर्ने नकारात्मक प्रभाव बाट बच्न दिउँसो ३ बजेर ९ मिनेट देखि नै भोजन निषेध गरिएको छ । तर बालक, रोगी तथा वृद्धावृद्धाले भने यो समयमा सकेसम्म त बार्नु नै राम्रो हुन्छ, सकिँदैन भने भोजन गर्न सकिन्छ ।

नेपाली आकाशमा यो ग्रहण राति १२:९ बजेदेखि शुरु हुनेछ । ग्रहणको मध्य राति २:८ बजे नै हुनेछ भने भोली बिहान ४:०६ बजे ग्रहण समाप्त हुनेछ । यसरी आज राति लाग्ने चन्द्र ग्रहणको पूर्ण समय ३ घण्टा ५७ मिनेट हुनेछ । आजको ग्रहण यो शताब्दीकै सबैभन्दा लामो हो। जब सौरमण्डलमा सूर्य र चन्द्रमाको बिच पृथ्वी आइपुग्छ तव चन्द्रग्रहण लाग्दछ । यस्तो समयमा चन्द्रमा पृथ्वीबाट पूर्ण रुपमा ढाकिन्छ । सूर्यको किरण चन्द्रमामा नपुग्ने र प्रकाश परावर्तन हुन नपाउने भएकाले नै यो समयमा सबैतिर अन्धकार हुन जान्छ ।

सूर्यको प्रकाश पनि नआउने र प्रकाश परावर्तन पनि हुन नपाउने भएकाले यो समयमा हानिकारक किटाणुहरुको संख्यामा वृद्धि हुने भएकाले यस समयमा खानपानको लागि निषेध गरिने ज्योतिषिय र वैज्ञानिक तथ्यहरु रहेका छन् । आज बेलुका लाग्ने खग्रास चन्द्रग्रहण पृथ्वीका विभिन्न भागहरुबाट देख्न सकिनेछ । एसियाको सम्पूर्ण क्षेत्रका साथै अंटार्टिका, प्रशान्त, हिन्द महासागर, यूरोप, अष्ट्रेलिया, रुस, अफ्रिका,टर्की, फ्रान्स, चीन, इटली, अमेरिका लगायतका भूभागहरुबाट पनि आजको ग्रहणलाई हेर्न सकिन्छ ।

ज्योतिष शास्त्रमा ग्रहणको समय अशुभ मानिन्छ । ग्रहणको समयमा धेरै कामहरु गर्न निषेध गरिएको छ , जस्तैः– कैँचीको प्रयोग, फलफूल टिप्नु, कपडा धुनु, व्रश गर्नु, गाइभैँसी दुहुनु, भोजन गर्नु, सहवास गर्नु, यात्रा गर्नु, सुत्नु , रुख काट्नु आदि जस्ता कार्य ग्रहणको समयमा गर्नु हुँदैन । गर्भवती महिलाले त झन् आराम गर्नुपर्दछ र ग्रहण हेर्नु हुँदैन । ग्रहण हेरेमा गर्भको बच्चामा नकारात्मक प्रभाव पर्ने बताइन्छ ।

 आजको चन्द्र ग्रहण हेर्दा कुन कुन राशि भएका हरुलाइ के के हुन्छ त ?

मेष – सुख

वृष – मान नाश

मिथुन – कष्ट

कर्कट – स्त्री पिडा

सिंह – सुख

कन्या – चिन्ता

तुला – व्यथा

वृश्चिक – धनप्राप्ती

धनु – क्षति

मकर – घात

कुम्भ – व्यय

मीन – लाभ

प्रस्तुतकर्ता :ज्यो.चक्रपाणी डुम्रे (शास्त्री) अकला देवी ज्योतिष एवं वास्तु सेवा केन्द्र ति.न. पा. १ नयाँमिलचोक रुपन्देही सम्पर्क : ९८५७०३५४६१ स्रोत : विभिन्न पन्चाङ्ग बाट

साउने संक्रान्तिको महत्व : ज्यो. चक्रपाणी डुम्रे (शास्त्री)

     धर्म ,सस्कृति,रीतिरिवाज र चाडपर्वले धनी नेपाल र नेपालीहरूको एक महत्त्वपूर्ण पर्व हो श्रावण संक्रान्ति। श्रावण महिनाको पहिलो दिनलाई साउने संक्रान्ति भनिन्छ । ज्योतिष शास्त्रानुसार सौरमासका हिसाबले साउनेसंक्रान्तिदेखि सूर्य कर्कट राशिमा प्रवेश गर्ने हुनाले यस दिनलाई ‘कर्कट संक्रान्ति’ पनि भनिन्छ । सामान्यतया सूर्यले सबै राशि लाई प्रभावित गरेता पनि सूर्यको कर्कट राशि (साउने संक्रान्ति) र मकर राशि ( माघे संक्रान्ति ) प्रवेशलाई धार्मिक दृष्टिले महत्त्वपूर्ण मानिन्छ ।
        यो दिन देखि सूर्य उत्तरी गोलार्दबाट दक्षिणि गोलार्द तर्फ प्रवेश गर्ने भएकोले दिन छोटो र रात लामो हुँदै जाने विश्वास गरिन्छ । सबैभन्दा छोटोदिनबाट उत्तरायण र लामो दिनमान हुने दिनबाट दक्षिणायन शुरु हुनेकुरा विज्ञान सम्मत र शास्त्र सम्मत पनि कुरा हो। साउन महिनाले नेपाली खास गरी हिन्दू धर्मसँग सम्बन्धित परम्पराका चाडहरूलाई भित्र्याउने भनाइ छ । हिन्दू धर्मअनुसार सूर्य दक्षिणायन हुँदा देवताका रात र पितृको दिन हुने भएकोले हिन्दूधर्मावलम्बीले साउन महिनादेखि पितृकार्यको थालनी गर्ने प्रचलन छ ।
      साउने संक्रान्तिको दिन असारे वर्षात, हिलोबाट लाग्न सक्ने रोगबाट जोगिन लुतो फाल्ने प्रचलन छ । फलफूल, नैवेद्य चढाएर कण्डारक नामक राक्षसको पूजा गर्नाले दाद, लुतो, खटिराजस्ता छालाजन्य रोगबाट बच्न सकिने विश्वासका रहिआएको छ । विशेषगरी हिन्दू सम्प्रदायमा साउने सङ्क्रान्तिको दिन नासपाती, कागती , निबुवा , अम्बा , अनार , फलफूल आदि चर्ढाई काण्डरक राक्षसको पूजा गरेमा दाद, लुतो, खटिराजस्ता विभिन्न रोगहरूबाट मुक्त भइन्छ भन्ने विश्वास छ । साथै, कुकुरडाइनो कागभलायो , कुरिलो, सिस्नो, पानीसरो, देवीसरो, पुरेनी र गलेनीजस्ता औषधिका रूपमा प्रयोग हुने वनस्पतिको आगो बालेर ताप्ने तथा आ-आफ्ना घर आँगनबाट चारै दिशामा अगुल्टोद्वारा लुतो फाल्ने गरिन्छ।
     विवाहित महिलाहरू साउने संक्रान्ति देखि साउन महिनाभर सौभाग्यको प्रतीक र बस्त्र पहिरिने र साउन महिनाभर प्रत्येक सोमबार व्रत बसी शिवको पूजा आराधना गर्दछन् । यही साउन महिनालाई हिन्दू महिलाहरूले विशेष पर्वको रूपमा मनाउने गर्दछन् ।श्रावण महिनालाई भगवान शिवको प्रिय महिनाको रूपमा ग्रहण गरिएको छ । महिलाहरूले आफ्ना पतिको सुस्वास्थ्य र दीर्घायुको लागि शिवजीको ब्रत बस्ने र हातमा मेहन्दी लगाई साउनभरि हरियो चुरा लगाए पतिको सुरक्षा हुने विश्वास पनि गरिन्छ ।
     भक्तहरूले बोल-बमको मन्त्र जप्दै विभिन्न तिर्थबाट जल ल्याएर शिवलयमा लगि शिवलिङ्गमा अर्पण गर्दछन् । तसर्थ साउने सक्रान्ती खेतिपाती सकेपछि मनोरञ्जन स्वरूप मनाइने चाड पनि हो। केहि दिनकै लागी भए पनि थकित शरीरलाई आराम हुन्छ । हिलो पखालेर घाउखटिरामा मलहम लगाएर स्वास्थ्यप्रति सतर्कता अपनाउने अवसर पनि मान्न सकिन्छ । अर्कोतर्फ धर्म र अध्यात्मको जगेर्ना गर्ने पर्व पनि मान्न सकिन्छ । अस्तु।

देवदह माविमा शिक्षक आबेदनमा षडयन्त्र, प्रअद्वारा आबेदन अस्विकार

३२ असार, बुटवल । रुपन्देहीको देवदह नगरपालिकामा रहेको देवदह माविले गुपचुपमा शिक्षक नियुक्ति विज्ञापन प्रकाशन गरी सोही अनुसार आफ्नो मान्छेलाई शिक्षक नियुक्ती गर्न खोजेको आरोप लागेको छ । निमावि मा सामाजिक विषयक शिक्षक(राहत) कोटाको विज्ञापन प्रकाशन गरी आफ्नो स्वार्थका व्यक्ति भर्ना गर्न खोजिएको हो ।

विज्ञापनका आवेदन मिति २०७५ असार ३२ गते सम्म उल्लेख गरिएपनि विद्यालय नै नखोली विद्यालयमा आवेदन दिन गएका विद्यार्थीहरुलाई विद्यालय बन्द भएको भन्दै फकाउने गरेको पाइएको छ ।

उक्त पदमा नियुक्तिको लागि नेपाल सरकार शिक्षा मन्त्रालयबाट लिएको शिक्षक सेवा परिक्षामा करार सुचीमा नाम निकालेकी एक जना व्यक्तिले निवेदन दिन जाँदा समेत विद्यालयका प्रधानाध्यापकले धम्काएर पठाएका छन् ।

निवेदन दिन आवश्य सबै प्रक्रिया पुरा गरी पहिला नै नेपाल सरकार शिक्षा मन्त्रालयको करार सूचीमा नाम निकालेकी गुल्मी जिल्लाको तत्कालिन थापापती गाविस वडा नम्बर ६ की रुपा ज्ञवाली विद्यालयमा गएकी थिईन् । तर विद्यालयका प्रधानाध्यापक केशव घिमिरेले निवेदन लिन अस्वीकार गरेका थिए । सोही अनुरुप न्ययको लागि उनी जिल्ला प्रशासन कार्यालय रुपन्देही गएकी थिईन् ।

जिल्ला प्रशासन कार्यालय शिक्षा विकास संमन्वय ईकाई रुपन्देहीले विद्यालयलाई पत्र नै पठाएर निवेदक रुपा ज्ञवालीको लाई नियुक्ती दिई कार्यालयमा जानकारी दिन आग्रह गरेको छ ।

संमन्वय ईकाईको पत्र संख्या ०४७/०७५ च.न. २३२० मा ईकाई प्रमुख दिवाकर भण्डारी(उपसचिव)ले देवदह माविलाई पत्र काट्दै ‘निमावि तह सामाजिक विषयको पछिल्लो विज्ञापन करारा लिष्ट नम्बर ९ सि.न. १०००५३० का करार उमेद्वार रुपा ज्ञवालीले त्यस विद्यालयमा रिक्त रहेको निमावि राहत अनुदान सामाजिक विषयको पदपुर्तीको लागि प्रकाशित विज्ञापन मा दरखास्त दिन जाँदा विद्यालयले नबुझेको भनि कार्यालयमा निवेदन दिनुभएकोमा शिक्षा नियमावली २०४९(संसोधन सहित) को नियम ९७ अनुसार नीज व्याक्तिलाई नियुक्ति दिई यस कार्यालयमा जानकारी गरिदिनुहु अनुरोध छ । ’ भनि पत्र काटेका छन् ।

तर ईकाईको पत्रलाई समेत विद्यालयले वेवास्ता गरेको पिडीत ज्ञवालीले जानकारी दिईन् । देवदह नगरपालिका शिक्षा शाखा लाई बोद्धार्थ गरिएको पत्र लिएर उनी नगरपालिमा समेत गएकी छन् । नगर प्रमुख हिरा बहादुर खत्रीले नियम अनुसार नियुक्ति दिनुपर्ने र यसमा आफुले सक्दो पहल जारी राखेको जानकारी दिए । यता, विद्यालयका प्रधानाध्यापक केशव घिमिरेलाई यस विषयमा बुझ्न खोज्दा मोवाईल बन्द गरेका छन् । देवदह माविमा यस्तो घटना पहिलो नभएको यस अघिको शिक्षक बिज्ञापन र प्रक्रियाले पनि बताएको जानकारहरु बताउछन ।

अस्पताल टेण्डरमा आर्थिक चलखेल,ऋणब्याज कस्ले तिर्ने

३२ असार, बुटवल । बुटवलको लुम्बिनी अञ्चल अस्पतालको टेण्डर रोकिएपछि ऋण खोजेर टेण्डर भरेकाहरुले मर्कामा परेको गुनासो गरेका छन् । टेण्डर पीडितहरुले आइतबार बुटवलमा पत्रकार सम्मेलन गर्दै आफूहरुमाथि अन्याय भएको गुनासो गरेका हुन् । बुटवलको लुम्बिनी अञ्चल अस्पतालको टेण्डरका लागि फारम भरेकाहरुले एकाएक टेण्डर रोकिनुमा आर्थिक चलखेल हुनसक्ने भन्दै यथाशिघ्र टेण्डर खोल्न माग गरेका गरेका छन् ।

‘न त अस्पताल प्रदेश सरकार मातहत आएको छ, मन्त्रीका निजी पिएको पत्रले टेण्डर रोक्न मिल्छ’, सटर पिडित बुद्धि ज्ञवालीले भने, ‘१२ वटा दर्ता भैसकेको अवस्थामा एकाएक रोकिनु दुखद हो ।’ अस्पताल विकास समितिका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा. कृष्ण खनालकै कारण आफूहरुले न्याय नपाएको उनले गुनासो गरे । ‘हाम्रो करोडौं पैसा बैंकमा थुप्रिएको छ, हामीहरु अरुले पनि बैंकमा जम्मा गरेको भौचर संकलन गर्दैछौं, यो रोकिनुमा आर्थिक चलखेल नै भएको हाम्रो दाबी छ’, ज्ञवालीले भने ।

सटर भाडाका लागि आफुहरुले बैंकमा जम्मा गरेको रकमको ब्याज कस्ले तिर्ने भन्दै उनीहरुले प्रश्न गरेका छन् । बोलपत्र आव्हानको विषयलाई लिएर लुम्बिनी अञ्चल अस्पतालमा भएको विवादले आफूहरु मर्कामा परेको उनीहरुको गुनासो छ । बैंकमा झण्डै ३ करोड रुपौंयाको भौचर भरिएको भन्दै उनीहरुले तत्काल आफूहरुलाइ न्याय दिन आग्रह गरेका गरे ।

अर्का पीडित पुस्कर पाण्डेले सार्वजनिक खरिद ऐन २०६३ अनुसार २०७५ जेठ २७ गते अध्यक्ष खनालले समितिको निर्णय गराई बोलपत्र आव्हान गरेकोमा गत सोमबार अस्पतालका मेसूले सुचना जारी गर्दै बोलपत्र अनिश्चतकालका लागि स्थगित भएको सूचना टाँगेका बताए ।

सर्प संरक्षणका अभियन्ता भन्छन “सर्प जोगाउनुपर्छ”

स्वस्तिक श्रेष्ठ / बुटवल टुडे

३२ असार, बुटवल । बुटवलका सर्पविज्ञ कमल देवकोटा सर्प संरक्षण गर्ने अभियानमा लागेका छन । प्राणीशास्त्र केन्द्रीय बिभाग, कीर्तिपुर, काठमाडौंमा स्नातक सकेका उनि अध्ययनसंगै सर्पको संरक्षण अभियानलाई निरन्तरता दिदै आएका छन । ईको सिस्टमलाई सन्तुलन राख्ने महत्वपूर्ण भुमिका रहने सर्प जोगाउन सकेमात्र हाम्रो वातावरण बच्ने उनको तर्क छ । उनको धेरै जसो समयमा तराईका गाउमा सर्प बारे स्थानियहरुलाई सचेतना जगाउदै हिड्ने बित्ने गर्दछन ।

सानैदेखि विज्ञान विषय रुचि भएका उनी विद्यालय तहको विज्ञान प्रर्दशनीहरुमा भाग लिइ पुरस्कार जित्ने गर्दथे । पैसा कमाउने भन्दा पनि सामाजिक हितमा थोरैभएपनि योगदान दिने लक्ष्य बोकेका उनलाई यो काममा परिवारबाट समेत सहयोग हुने गरेको छ । उनले प्राणीशास्त्र अध्ययनको क्रममा सर्प र सर्पदंशको विषयलाई मुख्य केन्द्रमा राखे ।

उनले पश्चिमाञ्चाल बिकास क्षेत्रमा सर्पदंशको महामारी बिषयमा सोधपत्रमा गरेका छन् । सन २०१३ मा सोधपत्र पुरा गरे । जुन सोधपत्र अमेरिकाको टक्सिकन जर्नलमा समेत प्रकाशित भएको थियो । नेपालको तराई क्षेत्रमा हुने सर्पको विगविगीका बारेमा तथ्यसहितको लेख छापिएसंगै उनलाई अझ सर्पको गहन अध्ययन गर्ने चासो बढेर गयो । शुरुवातमा सर्वसाधारणलाई जसरी नै सर्पका बारेमा धेरै गलत धारणाहरु बोकेर हिडेका उनलाई यो अध्ययनले चिर्ने मौका मिल्यो । अझै पनि धेरै गाउलेहरुमा सर्पको विषयमा धेरै भर्महरु रहेको उनि बताउछन । यो भ्रमलाई नचिर्दासम्म सर्पको विनास नरोकिने उनको तर्क छ ।

सर्पको मणी, अजिगरले हावाले तान्छ, दुईमुखे साप, हरियो साप उड्ने जस्ता हावादारी कुराहरु गरिएपनि त्यो सत्य नभएको उनि बताउछन । अझ धेरै सर्पदंशका विरामीहरु प्राथमिक उपचार सहि रुपमा पाउन नसक्दा मर्ने गरेको तथ्यहरुबाट पुष्टि भएको उनले बताए । सर्पबारेको भ्रम चिर्न बिगत ६ वर्षदेखि निरन्तर अध्ययन, अनुसन्धान तथा जनचेतनामूलक कार्यक्रममा सक्रिय छन ।

स्नाकोत्तर तहको सोधपत्र तयार गर्ने क्रममा पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रका तराईका जिल्लाहरु रुपन्देही, नवलपरासी, कपिलबस्तुमा जनचेतनामुलक कार्यक्रम समेत गरेका थिए । उनको यसमा काममा धेरै विज्ञहरुले साथ दिए भने नया र उर्जावान युवाहरुले समेत काम अघि बढाए । अझ सर्पसम्बन्धि अष्टेलियामा अध्ययन गरेका डा. छबिलाल थापाको साथमा रहेर अध्ययनको क्रममा लोपन्मुख राजगोमन मृत भेटाएका थिए ।

चितवनको मध्यवर्ती राष्ट्रिय निकुञ्ज क्षेत्रको डा. देवप्रसाद पाण्डेका समुहमा बसेर समेत उनले अनुसन्धान गरेका छन । जुन युकेको ईथ्नोबायोलोजी इथ्नोमेडिसिन जर्नलमा प्रकासित भएको थियो । यो अध्ययनले त्यस क्षेत्रको जनसमुदायमा सर्पको जनचेतनाका स्तरको बारेमा जानकारी दिएके थियो ।

उनी सर्प संरक्षणका बारेमा सैद्धान्तिक र ब्यवहारिक तालिमहरु, विषालु र अविषालु सर्पहरु छुटाउने, सर्पको आनीबानी र बासस्थानको बारेमा जानकारी, प्राथमिक उपचार र लक्षणबारे जानकारी, सर्पदंशबाट बच्ने उपायहरु, सर्पसंरक्षणको वातावरणमा महत्व, सर्पसम्बन्धी जनमानसमा भएको गलत धारणाहरु चिर्ने, नेपालमा सर्पदंशको अवस्था, नेपालमै एन्टीस्नक भेनम उत्पादनका सम्भावनाका विषयमा स्थानियस्तरका बासिन्दालाई बुझाउदै र सरकारलाई समेत सर्प संरक्षणमा उपयोगी हुने नीति बनाउन सहयोग हुने गरि बलियो अध्ययनपत्रहरु तयार गरेका छन । सर्पको वातावरणसंगको महत्व, आर्थिक महत्व बुझन र बुझाउन जरुरी रहेको उनी बताउछन ।

समुदायमा मानव र सर्पको द्धन्द्ध घटाउन सके सर्प संरक्षण गर्न सहज हुने उनको दाबी छ । बढदो शहरीकरण, औधोगिकरण र वनविनासले अन्य जीवजन्तुहरुका साथै सर्पको बासस्थानमा असर पर्न गई मानिस र सर्प बिचको द्वन्द्ध बढेको उनको तर्क छ । समुदायमै गएर क्षमता विकास तालिम, विद्यालय र कलेजहरुमा सर्वेक्षण तथा जनचेतनामुलक कार्यक्रम, स्नेक टङ्ग चलाउने तालिम र वितरण, रेडियोमा जनचेतनामुलक कार्यक्रम, उद्धार तथा पुर्नस्थापना गर्ने काम उनले गरेका छन ।

रुपन्देहीको लुम्बिनी, धकधई र शंकरनगर बनबाटिका तथा अनुसन्धान केन्द्रमा गरि ३ वटा सर्पदंश सुचना केन्द्र स्थापना गरिएको उनले बताए । पर्यावरणीय, धार्मिक, चिकित्सकीय महत्व रहेकाले पनि सर्पलाई जोगाउन जरुरी रहेको छ । सर्पले स–साना कीराफटयांग्रा, माछा, भ्यागुता, छेपारो, चरा र स्तनधारीहरुको आहार गर्दछ भने चिल, बाजÞ, न्याउरी मुसो आदि प्राणीहरुले सर्प र तिनीहरुको अण्डा आहार गर्दछन । यसरी नै इको सिस्टम सन्तुलन रहने उनको तर्क छ ।

सर्पले प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष वातावरण र जीवजन्तुहरुलाई फाईदा नै पुर्याइरहेको उनले बताए । बर्षेनी लाखौँ रुपैयाँ बराबरको बालीनाली नष्ट गर्ने मुसा र अन्य कीराफटयांग्रा मार्न किसानहरुले बिभिन्न विषादी प्रयोग गर्छन । सर्पले यी मुसा र कीराफटयांग्रालाई दिने भएकाले किसानको उत्पादन र विषादी प्रयोगमा कमी ल्याई वातावरण जोगाउन पनि मद्दत पुर्याइरहेको उनको तर्क छ । सर्पको बिषको उपायोग सबैभन्दा महत्वपूर्ण रहेको छ । अहिले विदेशबाट ठुलोमात्रामा वर्षेनी एन्टीस्नेक भेनम भित्रने गर्दछ ।

सर्पको विषबाट नै नेपालमा नै एन्टीस्नेक भेनम सेरम बनाउन तर्फ सरकारले नीतिगत तैयारी गर्नुपर्ने उनको तर्क छ । चिकित्सकीय महत्वका कारण पनि सर्पलाई जोगाउन जरुरी देखिन्छ । न्युरोटक्सिन बिषबाट बनाइएका औषधीहरु मस्तिष्कको चोट, स्ट्रोक, मानसिक तनावको उपचारका साथै पीडा कम गर्ने औषधीको रुपमा प्रयोग हुन्छ । यसैगरि हेमोटक्सिन बिषबाट बनाइएका औषधीहरु हृदयघात र रक्तचाप सम्बन्धि उपचार गर्न प्रयोग गरिन्छ । ईन्टरनेश्नल युनियन फर कन्र्जरभेन फर नेचर (आई यु सिएन) अन्तरगतको स्पेसिज सरभाईभर कमिसनको बायो एण्ड पाईथन विशेषज्ञ समुहका सदस्यसहित आधा दर्जन बढि अन्तराष्ट्रिय संघसंस्थाहरुमा उनको आवद्धता रहेको छ ।

सर्पले मानिसलाई पेट भर्नका लागि नभई आफ्नो बचाउ गर्न टोक्ने गर्दछ । सर्पले प्रतिरक्षा आक्रमण गर्दछ । सर्पले आफुलाई खतरा महशुस भएमा मात्र मानिसलाई टोक्ने वा आक्रमण गर्ने हो । सर्पलाई समात्न खोज्दा, जिस्क्याउँदा वा मार्न खोज्दा प्रायजसो सर्पदंशको घटना हुने गर्दछ । सर्पले मानिसलाई आक्रमण गर्छु वा टोक्छु भनि कुरेर बस्दैन, तिनीहरु मानिसलाई देख्दा त सकेसम्म भाग्ने गर्दछ ।

सर्पको प्रकोप देखापर्ने अहिलेको सिजनमा उनि ‘सर्प बचाऔ, प्रकृति जोगाऔ ’ भन्ने नारासहित रुपन्देहीका गाउगाउमा पुगेका छन । गत वर्षदेखि नेपाल टक्सिनोलोजी एशोसियसनको सहयोगमा शुरु भएको अभियानमा रुपन्देहीका विभिन्न १० समुदायमा सर्प पहिचान गराउने तालिमका साथै स्नेक टङ्ग वितरण गरिरहेका छन । अभियान अन्तरगत रुपन्देहीका ग्रामिण भेगका ३० विद्यालयमा समेत सर्प सम्बन्धी सर्वेक्षण तथा जनचेतनामुलक कार्यक्रम गरिएको छ ।

साभार:बुटवल टुडे
- Advertisement -

RECENT POSTS