Wednesday, December 19, 2018

लुम्बिनी एक्स्पो–२०७५, मेलाको तयारि पूरा

स्वरोजगार आत्मनिर्भरता हाम्रो आधार, सहरदेखि गाउसम्म व्यापार विस्तार गर्ने मुख्य उद्देश्यका साथ बुटवलमा पुष ५ गतेदेखि सञ्चालन हुने लुम्बिनी एक्स्पो–२०७५ अन्तराष्ट्रिय व्यापार मेलाको तयारी अन्तरगत निमार्ण कार्य पूरा भएको छ । मेला स्थल बुटवल मण्डपमा सचिवालय, स्टल, गेट, मञ्च तथा पेभेलियनहरुको निमार्ण सकिएपछि सजावटको काम सुरु भएको छ । पुष ५ गते उद्घाटन गरिने प्रर्दशनीको सजावटको काम ४ गते पुरा गर्ने गरि काम थालिएको छ ।
मेलामा सूचना प्रविधि, रेष्टुरेन्ट, अटो, कृषि, हस्तकला, फलोरिकल्चर, गार्मेन्ट, बेकरी तथा कन्फेक्सनरी, छालाजुत्ता, खाद्यान्न, आइटी लगायतका गरी ५ सय स्टल रहेका छन् । यस पटकको प्रदर्शनीमा ८ लाख दर्शकले अवलोकलन गर्ने र २० करोडको आर्थिक कारोवार हुने लक्ष्य राखिएको छ । प्रदर्शनीलाई मनोरञ्जनात्मक बनाउन लोकदोहोरी प्रतियोगिता, नेपालका ख्यातिप्राप्त आधुनिक गायक गायिका, हास्य कलाकार, ब्याण्डहरुको सांगीतिक कार्यक्रम, विद्यालय स्तरीय लोकनृत्य प्रतियोगिता, डान्स आइडल लगायतका प्रतियोगिताहरु रहने छन् । मेला मूल आयोजक समिति रूपन्देही व्यापार संघले मेलाको भौतिक निर्माणको काम सम्पूर्ण सकिएको र सजावटको काम सुरु भएको जानकारी गराएको हो । मेला मूल आयोजक समितिका संयोजक पदम प्रसाद श्रेष्ठ प्राविधिक बाहेक अन्य सम्पूर्ण तयारी पूरा भएको जानकारी दिनु भयो ।

‘विगतका मेला भन्दा यस पटकको मेला फरक रहनेछ’ श्रेष्ठले भन्नु भयो, ‘यस पटकको मेलामा सबै पक्ष विशेष महत्व दिएका छौं । मेलामा उत्पादन र उपभोक्ताको सिधा मिलन हुनेछ ।’ मेलामा सूचना प्रविधिबारे जानकारी दिने, उत्पादन र उपभोक्ताहरूको सोझो सम्पर्कको स्थापना गर्ने, उत्पादित बस्तुहरूको बजार प्रवद्र्धन र गुणात्मक प्रतिस्पर्धाको विकास गर्ने, पर्यटन क्षेत्रको विकास, सान्दर्भिक गोष्ठी, अन्तरक्रिया र कार्यशालाको आयोजना गर्ने, अवलोकनकर्ता र उपभोक्ताहरूको सुझावहरूको संकलन गर्ने गरिने छ ।

सडकमा पसल नराखौं
मेलालाई व्यवस्थित रुपमा आयोजना गर्ने क्रममा आयोजनास्थल अगाडीको मुल सडकको छेउछाउमा कुनै पनि प्रकारका अस्थाई पसलहरु राख्न नपाउने बताइएको छ । मेला स्थलमा भएको छलफलको क्रममा यातायात व्यवस्थापन तथा दर्शकहरुलाई आवतजावत गर्न असुविधा हुन नदिनका लागि सडकका दायावाया पसल नराख्न अनुरोध गर्दै त्यसमा कडाई गरिने जनाइएको छ ।  बैठकमा बुटवल उपमहानगरपालिकाका कार्यकारी प्रमुख राजेन्द्र सिग्देल, वरिष्ठ अधिकृत भुवाप्रसाद लुइटेल, वडा अध्यक्ष भिम श्रेष्ठ, ट्राफिक कार्यालयका डिएसपी माधव बुढाथोकी, मेला मुल आयोजक समितिका सहसंयोजक यमलाल लोहनी, निर्वमान अध्यक्ष मोतीलाल पाण्डे लगायतले धारणा राख्दै मेलालाई सफल बनाउन सबैले सहयोग गर्नु पर्ने बताउनु भयो ।
¥यालीको तयारी
मेलाको पुर्व सन्ध्यामा पुष ४ निकालिने जनचेतना ¥यालीको तयारी पुरा भएको ¥याली उपसमितिका संयोजक कृष्ण प्रसाद अर्यालले बताउनु भयो । मेलास्थल बुटवल मण्डपबाट सुरु हुने ¥याली राजमार्ग चौराहा, मिलनचोक, अस्पताललाईन, ट्राफिकचोक, श्रवणपथ, सुख्खानगर हुदै पुनः मेलास्थलमा आएर समापन हुने अर्यालले जानकारी दिनु थियो ।  ¥यालीमा जातजाती, भेषभुषा, विद्यालय, धार्मिक, टोल विकास समिति, नेपाली सेना आदि गरी संघसंस्थाहरुको सहभागिता रहने जनाइएको छ । मेला मुल आयोजक समितिका पदाधिकारी, उपसमितिका सदस्यहरु, सल्लाहाकारहरुको अगुवाईमा गरिने ¥यालीमा सहभागीहरुलाई पुरस्कृत गर्ने व्यवस्था पनि रहेको छ ।

प्रदर्शनीको प्रवेशद्वारमा लुम्बिनीको झल्को
बुटवलमा यही पुस ५ गतेदेखि सञ्चालन हुने मेला अवलोकन गर्ने दर्शकहरूले लुम्विनीको दर्शन समेत गर्न पाउने भएका छन् । मेला आयोजक रूपन्देही व्यापार संघले मूल प्रवेशद्वार लुम्विनीको मायादेवी मन्दिरको दुरूस्तै आकार झल्किने गरी निर्माण गरेको छ । यस पटकको मेलामा मुल प्रवेशद्वारमा कलात्मक मायादेविको मन्दिरको झल्को दिनेगरि बनेको मुल गेट अवलोकनकर्ताहरुका लागि आर्कषक केन्द्र हुने मेला प्रवन्धक सरोज पोखरेलको दावी छ । शान्तीका अग्रदुत भगवान गौतम बुद्धको जन्मस्थलमा रहेको मायादेवी मन्दीरको मौलिकता र आस्थाको केन्द्रको झल्को दिने गरि कपडा र वासको प्रयोगबाट सो गेट निमार्ण गरिएको छ ।

लाखौं रूपैयाँ खर्चेर संघले मेला अवलोकन गर्न आउने दर्शकहरूलाई आकर्शित गर्न मायादेवी मन्दिरको आकारमा मूल गेट निर्माण गरेको हो । दर्शकहरूलाई आकर्शित गर्ने गरी आफूहरूले दुरूस्तै गरी मायादेवी मन्दीरको आकारमा गेट निर्माण गरेको कालीगढहरुले बताएका छन् । पुस ५ गतेदेखि बुटवलमा सञ्चालन हुने मेला बुटवल मण्डपमा सञ्चालन हुँदैछ ।

एम्बुलेन्स खरिद तथा संचालनका लागी परिचित सहकारीको महायज्ञ

मोहन न्यौपाने,पुष ३,२०७५ ।
परिचित बचत तथा ऋण सहकारी सस्था लिमिटेड तिलोत्तमा १२ को आयोजनामा एम्बुलेन्स खरिद तथा संचालनार्थ श्रीमद् भागवत धनाधान्यांचल ज्ञान-महायज्ञ हुने भएको छ । सस्थाको नवनिर्मित भवनको प्रांगणमा यहि पौष ४ गते देखि शुरु भै १० गतेसम्म संचालन हुने सप्ताह ज्ञान-महायज्ञको सुप्रसिद्द प्रखर कथाबाचक सिद्दबाबा मन्दिर दोभानका सिद्दसाधक ब्यास पण्डित पुरुशोत्तम बस्यालले कथा बाचन गर्नुहुनेछ ।

सस्थाका अध्यक्ष तथा महायज्ञ मूल आयोजक समितिका संयोजक यादव अर्यालको संयोजकत्वमा गठित विभिन्न उपसमितिले ज्ञान महायज्ञको तयारि पुरा भएको जानकारी दिएको छ । सहकारीको सात सिद्दान्त मध्य अन्तिम सिद्दान्त अन्तर्गत समुदायको चासोका बिषयमा बिगत लामोसमय अगाडीदेखि भएको अध्ययनलाइ साकार पर्दै सो महायज्ञको संचालन गरिएको अध्यक्ष यादव अर्यालले बताउनुभयो । समुदाय जति बिकशित हुदै गएपनि अस्पतालसम्म पुग्न एउटा एम्बुलेन्सको अपरिहार्य आवश्यकता भएकोले सो महायज्ञको संचालन गरिएको उहाको भनाइ छ । १ करोड बराबरको अनुमानित आय लक्ष्य राखिएको सो महायज्ञमा २० लाख बराबर खर्च हुने आयोजकको भनाइ छ ।

महायज्ञको छुट्टै कोष खडागरि सहकारी मार्फत सो एम्बुलेन्स खरिद गरि चालक ब्यबस्थापन तथा अन्य जनताको सुबिधाकालागी महायज्ञबाट संकलित रकम ब्यबस्थापन गरिने आयोजकको भनाइ छ । हाल १९०० संख्यामा रहेको सहकारीको स्थापना बि. स. २०६७ सालमा भएको थियो । समाजमा स्तरिय स्वास्थ्यसेवा उपलब्ध नभएकै कारण स्तरिय सेवाकालागि बिरामी लैजाने उदेश्यले एम्बुलेन्स खरिदकोलागि अगाडी बधिएको सस्थाकी कोशाध्यक्ष मनिषा बिहोराले बताउनुभयो ।

समाजकै बिकाशको निमित्त गरिएको सो महायज्ञमा सहयोग गर्न सबैलाई सस्थाले हार्दिक आग्रह समेत गरेको छ । साथै महायज्ञ आबधिभर सहयोग गर्न चाहने तर असमर्थ हुनेले सो महायज्ञको एम्बुलेन्स खरिद खडाकोषमा जहिलेसुकै पनि सहयोग गर्न सकिने संयोजक अर्यालले बताए । तिलोत्तमा १२ स्थित आफ्नै भवन प्रगतिनगरमा एक पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गर्दै सस्थाले महायज्ञ सफल पार्न सबैको सहयोग अपरिहार्य रहेको बताएको छ । महायज्ञको शुरु दिन बिहान ८ बजे शोभाकलश यात्राबाट शुरु भै विभिन्न कथा प्रबचन , भजनकृतन , टिकाप्रसादग्रहण , बाजागाजा झाकी सहितको र्याली तथा पाठपारायण हुने आयोजकले जनाएको छ ।

आन्तरिक पर्यटकले धानेको तिलोत्तमाको बनबाटिका

 मोहन न्यौपाने , पौष २ ।  अहिले सबैतिर भ्रमण र पिकनिकको दौडधुप छ । तिलोत्तमा नगरपालिका १ स्थित शंकरनगर बनबिहार तथा अनुसन्धान केन्द्र बनबाटिकाको सेडमात्र नभएर खुल्लाचौर समेत हरेकदिन अहिले प्याक छ । पहिलेका दिनभन्दा अहिले प्रदेश सरकारको उत्कृस्ट पर्यटकिय गन्तव्यको लिस्टमा परेपछि भिड झन् ह्वात्तै बढेको बनबाटिकाका सचिब खेमलाल पाण्डेले बताउछन । त्यसो त बाहिरि पर्यटकभन्दा नेपालका विभिन्न ठाउबाट आउने पर्यटक बढी भएको उनि बताउछन । पहिलाको तुलनामा यसबर्ष झनै त्यो संख्या बढेको उनको भनाइ छ ।

बनबाटिकाको मानचित्र
पूर्व–पश्चिम राजमार्गदेखि करीब १ किलोमिटर पूर्व घना बस्तीछेउ शंकरनगर सामुदायिक वन छ । वनको ५ सय ७६ हेक्टर वनमध्ये ५१ हेक्टर वृक्षरोपण क्षेत्रलाई २०६२ वर्षअघिदेखि व्यवस्थित गरी वन बिहार तथा अनुसन्धान केन्द्र बनाइएको हो ।केन्द्रमा चिडियाखाना, जडीबुटी अनुसन्धान केन्द्र, योग केन्द्र, बोटानिकल गार्डेन, जैविक विविधता अनुसन्धान केन्द्र, बाल उद्यान, पार्क, पिकनिक स्थल, सभास्थल लगायत बनाइएको छ । पर्यटकले प्रत्यक्ष अवलोकन गर्न सक्ने गरी चिडियाखाना व्यवस्थित गरिएको छ । चितुवा, मृग, नीलगाई, अजिंगर, भालु, खरायो, चाइनिज मुसा, मयूर सारस लगायत दुई दर्जन प्रजातिका पशुपक्षी संरक्षित छन् । रमणीय पार्क र चिडियाखाना रहेको बाटिकामा वनभोज खान र घुम्न आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटक पुग्छन् । विवाह, वनभोज, शुभकार्य र सांगीतिक कार्यक्रमका लागि आउनेको संख्या धेरै छ । साँझ–बिहान योग तथा ध्यान गर्न जानेको दिनहुँ लर्को लाग्छ । यहाँ रहेका विभिन्न जनावर तथा जैविक विविधताको अध्ययन र अनुसन्धान गर्न आउने पर्यटक संख्या पनि बढेको छ । शंकरनगर वनबिहार तथा अनुसन्धान केन्द्र (वनबाटिका) मा अहिले तिलोत्तमा भ्यूटावरको निर्माण तीव्र गतिमा भइरहेका छन् ।

पर्यटकीय गन्तव्यको घोषणा
सरकारले मुलुकभरिका एक सयवटा नयाँ पर्यटकीय गन्तव्यको घोषणा गर्यो । जसमा रुपन्देहिस्थित तिलोत्तमा नगरपालिकाका दुई पर्यटकीय क्षेत्र समावेस छन् । ति मध्ये नयाँ पर्यटकीय गन्तव्यको सूचीमा तिलोत्तमाको शंकरनगर वन बिहार तथा अनुसन्धान केन्द्र (वनवाटिका)मा पछिल्लो समयमा आन्तरिक तथा वाह्यक पर्यटकहरुको गन्तव्यको रुपमा विकास भएको छ । शंकरनगर वन विहार तथा अनुसन्धान केन्द्रका अध्यक्ष बाबुराम अर्यालले पछिल्लो समय खासगरी पिकनीक स्पोर्टको रुपमा वन बाटिका प्रख्यात भएको बताए । अहिले उक्त क्षेत्रमा विभिन्न आर्कषक वाल उद्यान निर्माण गरिएको छ भने संघ संस्थाको सहकार्यमा पार्क समेत निर्माण गरिएको छ । अध्यक्ष अर्याल भन्छन्, ‘प्रदेश ५ कै उत्कृष्ट पर्यटकीय गन्तव्यको रुपमा विकास गर्ने गरी कार्य अगाडि बढाएका छौं ।’

आशमात्रै कि निर्माण हुन्छ?
बनबाटिकामा भ्यु टावर र टोय ट्रेन संचालन हुने भनेपछि उत्साहित बनेका यस क्षेत्रका बासिन्दा हरुमा निर्माण हुने होकी होइन भन्ने कुराले डेरा जमाइरहेको छ । समयमै सम्पन्न हुने निर्माणका योजनाहरुमा आलटाल हुने र योजनामा ढिलासुस्ती भएपछी स्थानिय बासिन्दा त्यो अन्योलमा रहेका छन् । भ्युटावर निर्माणको क्रममा रहेको जानकारी दिँदै अध्यक्ष अर्यालले सोको निर्माणपछि अझ बनबाटिकाको पर्यटकिय स्वरुपले गती लिने बताए । मन्त्रिस्तरीय निर्णयबाट नयाँ पर्यटकीय गन्तव्य घोषणा गरिएकोमा सञ्चालक समिति पनि उत्साहित भएको छ । छनोट भएका नयाँ पर्यटकीय गन्तव्यको प्रवर्द्धनका लागि चालू आर्थिक वर्षमा ५० लाख रुपैयाँ विनियोजन गरिएको बताइन्छ । वनवाटिकामा गत वर्ष झण्डै डेढ लाख आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटक अवलोकन तथा भ्रमणका लागि आएका थिए । वनबाटिका क्षेत्रमा रहेको रोटरी चाइल्ड डेभलपमेन्ट रिसर्च सेन्टरमा करिब ५० लाख रुपैयाँको लागतमा टोय ट्रेन सञ्चालन हुन लागेको हो । रोटरीले सन् २०११/१२ देखि वनबाटिकामा लगानी गरिरहेको छ । टोय ट्रेन सञ्चालनका लागि संरचना तयार गर्न सकिने बताएको शंकरनगर वन विहार तथा अनुसन्धान केन्द्रका अध्यक्ष बाबुराम अर्यालले बताए । तिलोत्तमा नगरपालिकाका प्रमुख बासुदेव घिमिरेले वनबाटिकाभित्र १० तले भ्यूटावर निर्माणका क्रममा रहेको र टोय ट्रेनसमेत सञ्चालनमा आएपछि पर्यटक आगमनले फड्को मार्ने बताए ।

१४ करोड लागतमा वनबाटिकामा २ कठ्ठा क्षेत्रफलमा १ सय ३३ फिट अग्लो भ्यूटावर बन्दैछ । घिमिरेले वनबाटिकालाई प्रदेश ५ कै आकर्षक पर्यटकीय स्थल बनाउने लक्ष्यसहित नगरपालिका अघि बढेको बताए । टोय ट्रेनमा बालबालिकासँगै उनीहरूका अभिभावकसमेत चढ्न सक्नेछन् । वनबाटिकामा वार्षिक करिब २ लाख पर्यटकको आगमन हुने गरेको छ ।त्यस्तै तिलोत्तमा नगरपालिकामा पर्ने बाउन्नकोटी सामुदायिकवन पनि नयाँ गन्तव्यको रुपमा सरकारले छनौट गरेको थियो ।

ठोस चिनो छैन
देशका धेरैजसो स्थानमा जादा आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकले सो ठाउको चिनो समेत आफ्नो ठाउमा या देशमा लैजाने गर्दछन । तर बनबाटिकाको ठोस चिनो तथा चिनारी तस्बीरमा बाहेक नभएको जानकारहरु बताउछन । देशका विभिन्न पर्यटकिय स्थान पोखरा, मनकामना, सुपादेउरालि, स्वर्गद्वारी, भैरव स्थान, लगायतका धार्मिक ताहा सास्कृतिक ठाउको चिनारी हुने खालको सामाग्री तस्बीर रहेको तर बनबाटिकाको चिनो भनेर ठ्याकै तस्बीरमा मात्र सिमित रहेको छ । हुनत चिनोले कस्तो प्रभाव पार्छ ?भन्ने प्रश्न मनमा उब्जेला तर देशका प्रख्यात पर्यटकिय केन्द्रहरु चिनो र सामग्रीकै भरमा आफ्नो प्रचारप्रसार र माया बाडिरहेको कुरा भने धुर्ब सत्य हो । त्यसैले यसबारेमा पनि बनबाटिकासमितिले सो बारे सोच्न जरुरि छ ।

सुन्दरतामाथी कुसस्कार
बनबाटिका यत्तिकै हेर्दा नै सुन्दर छ तथापि यसको भित्र बनाइएका योजना र पार्क हरुले अझै सुन्दरता बढाएको छ । यस भित्र बनाइएको शहिद पार्क बनबाटिकाको मुख्य सुन्दरताको प्रतिक हो । विभिन्न फुलबारी , बालउद्दान , टावर , पानी फोहरा , पुल , चिडियाघर , सेड , बनको समीकरण लगायतका कुराले बनबाटिकालाइ सुगन्ध थपेको छ । तर यसभित्र देखिने चिडिया घरको ब्यबस्थापन , फोहोर तथा सेडहरुमा पिकनिक खेल्दा देखिने कुसस्कार र फोहोरले यसलाई अझै कुरुप बनाउलाकि भन्ने अनुमान छ । प्लास्टिक जन्य सामाग्रीको प्रयोग, मदिरा , धुम्रपान , मधपानका समय र सिमालाई मध्यनजर गर्दै यसको रोकथाममा बनबाटिका लाग्नु जरुरि देखिन्छ । हुनत अहिले सम्म त्यस्तो घटना घटेको छैन तथापि यसको ब्यबस्थापन र क्लिन अनि ग्रीन तिलोत्तमाको नारालाई बनबाटिका जस्तो गरिमा बोकेको सस्थाले स्वीकार गर्नु उपयुक्त हुन्छ । त्यसैले बनबाटिका हेर्दा जति सुन्दर छ त्यस भित्रको सुन्दरताले जो कसैको मन तान्न सक्छ तथापि सबै नगरबासी मिलेर सो पर्यटकिय गन्तव्यको मुहार फेर्नु आवश्यक छ ।

सहयोग तथा तस्बीर : कृष्ण खनाल 

अटोभिल्ला बुटवलको ५ दिने महा-एक्सचेन्ज मेला मणिग्राममा शुरु

    मोहन न्यौपाने । पुरानो छोडौ नया चढौ भन्ने मुल नाराका साथ् हाइवे अटोभिल्ला बुटवलको ५ दिने महा एक्सचेन्ज मेला ड्रीमल्याण्ड गोल्ड रिसोर्ट मणिग्राममा शुरु भएको छ । पौष १ गतेदेखि विधिवत शुरु भएको सो अटोमेला पौष ५ गतेसम्म चल्ने हाइवे अटोभिल्लाका संचालक दिनेश श्रेष्ठले बताए । मेलामा २ लाख ३९ हजार देखि ३ लाख ९५ हजार सम्मका भेस्पा स्कुटि र केटिएम बाइक साथै विभिन्न थरिका २२ लाख देखि १ करोड ५० लाख सम्मका रेनाल्ट , निसान , अप्रिल्ला , पिअगो लगायतका ब्रान्डेड गाडि राखिएको छ । मेला अबधिभर २ देखि ३ हजार दर्शकले अबलोकन गर्ने संचालक दिपक श्रेष्ठले बताए । प्रदेश ५ मै पहिलोपटक आयोजना गरिएको महा एक्सचेन्ज मेलामा गाडी खरिद गर्ने या अर्डर गर्ने साथै अबलोकन गर्नेहरुको लागि समेत बिबिध मनोरन्जनात्मक सास्कृतिक साँझ प्रस्तुत गरिएको छ । एक्सचेन्ज मेलामा ग्राहकको सुविधाका लागि नगद खरिदमा छुट योजना तथा एक्सचेन्जमा विभिन्न सुबिधा रहेको छ ।

बजारभाउ भन्दा निकै मितब्ब्ययी रहेको सो मेलामा भेस्पा स्कुटि , केटिएम बाइकसंगै सुबिधायुक्त पेट्रोल टेम्पो लगायत विभिन्न थरिका कारहरु सजाइएको छ । हिमाल पहाड तराइ जहा पनि आरामदायी रुपले जाने सो टेम्पो अहिले इ रिक्सा चढ्ने हरुलाई एक्सचेन्ज को लागि निकै उपयुक्त रहेको संचालक श्रेष्ठको भनाइ छ । २ देखि ५ बर्ष सम्मको वारेन्टी रहेको सो उत्पादनका गाडीहरुमा २० वटा कार तथा ३० वटा स्कुटी तथा बाइक राखिएको छ । दिउसो १२ बजेदेखि साँझ ८ बजेसम्म चल्ने सो मेला अबलोकन अबधि भरिको लागि मेला स्थलमा बिबिध सास्कृतिक कार्यक्रमको साथमा विभिन्न प्रतियोगिता कार रेस , सिन्गिंग , डान्सिङ्ग, कविज कन्टेस्ट , तथा टेस्ट ड्राइभ समेत रहेको आयोजकले बताएको छ ।

“प्रसाद”कहाँबाट आयो कसैले सोध्छ र ? मौलिकताभित्रको सामाजिक-कथा

मोहन न्यौपाने , बुटवल । एउटै बिषयले ओकलेको कथा ! परापुर्व कालदेखि समाजमा चल्दै आएको घटना जसलाई एउटा पबित्र मन्दिर भनेपनि खासै फरक पर्दैन। उही मन्दिर भित्रका पुजारी र धर्मानुरागी हामी जनता । छुवाछुत भित्र रहेको समाजबाट जति टाढा हुन खोजे नि नसकेको समाज अनि समाजको पछाडी लागेको बास्तबिक कहालीलाग्दो जिबन संघर्ष, त्यहि कथाको अनुरुपता हो प्रसाद ।

ग्रामिण भेगमै कथा सक्याएको मौलिकता भित्र आधुनिकता बोकेको शहर पनि लुकेको देखिन्छ यसको पछाडी निर्देशक दिनेश राउत निकै चल्ती देखिन्छन उनले कुनै कसुर बाकि राखेका छैनन् सबै जसो स्थानमा निर्देशकीय क्षमता देखाउन । पहिल्यै अनुमान लगाउदै मनोवृति धकेल्दै फिल्म हेर्ने हरुका लागि कथाले न्याय गरेको छ । हेर्दा एउटा साधारण लाग्ने कथाले देश , बेरोजगारी , गरिबी , छुवाछुत , भेदभाव र समाज अनि जनता बिचको दुरी नजिक पारेको छ ।

आफुमा भएको सिप दुखेसोमा काम लाग्ने गराएका बिपिन कार्कीको शशक्त अभिनय कुनै कालजयी गायक गायिकाको संघर्ष र सफलता भन्दा कम छैन । त्यहि सुनमा सुगन्ध थपेकी नम्रता श्रेष्ठले हेर्दा नाटकीय लाग्ने मौलिक अभिनय गरेकी छिन । गरिबी र बेरोजगारीलाई ट्याक्क टेकेर अभिनय गरेका निश्चल बस्नेत फेरी कालेदाई किल्लर को भूमिकामा जमेका छन् । यिनै ३ कलाकारको बास्तबिक जिबन र प्रयोगको खुड्किलोको सान्दंर्भिक कथा हो प्रसाद अहिले देशभरिका सबै जसो हलमा दोस्रो सातामा सफलतापुर्बक चलिरहेको फिल्मलाइ अहिलेको मौलिकता भित्रको सामाजिक कथाको रुपमा हेरिएको छ ।

‘मन्दिर भनेको पवित्र स्थल हो। त्यहाँ ईश्वरको बास हुन्छ। चढाइएका सबै नैवेद्य भगवान्का प्रसाद बन्छन्। विशुद्ध प्रसाद। कस्तो हातले चढायो ? कुन जातिले चढायो ? वा कत्ति स्वच्छ चढायो ? कसैले सोध्दैन।’ फिल्म ‘प्रसाद’को अन्त्यमा यस्तै केही सुुनाउँछन् अभिनेता विपिन कार्की (बाबुराम परियार)। अन्त्यतिर बोलिने यो संवादले सम्पूर्ण फिल्मको सार बताउँछ।
कमेडी फिल्मले धानेको अहिलेको नेपाली फिल्मको बजारमा निर्देशक दिनेश राउतले ‘प्रसाद’ मार्फत भिन्न स्वाद पस्केका छन्। हामी फिल्मलाई समाजको ऐना भन्छौं तर प्रसादले समाजललाई नै एकपटक ऐना हेर्न आग्रह गरेको छ।

‘नेपाली फिल्ममा हाम्रा आफ्नै कथा छैनन्। मौलिकता हुँदैन। कलाकारले गर्ने अभिनय र संवाद आयातीतझैं लाग्छन्।’ जस्ता तमाम आरोपलाई प्रसादले चिरेको छ। फिल्म अन्तरजातीय विवाह र निःसन्तान दम्पतीको कथामा आधारित भनिए पनि मूलतः गर्भमाथि आमाको अधिकार रहने विषयको उठान गरिएको छ। एक बलात्कृत महिला गर्भवती हुन्छे भने उसको कोखलाई समाजले मान्यता दिने कि नदिने ? फिल्ममा यही प्रश्न उठान गरिएको छ।

‘बीउको अधिकार बीउसम्म नै सीमित हुन्छ। त्यो हुर्किएर रूख बनेपछि त्यसमा लाग्ने फलमाथि किसानको अधिकार हुन्छ’, फिल्ममा नारायणी (नम्रता श्रेष्ठ)ले आफ्नो गर्भमाथिको अधिकारलाई यसरी नै व्याख्या गरेकी छन्। बलात्कारपछि गर्भमा आइसकेको बच्चा नाजायज हुन्नन्। त्यो त भगवान्को प्रसाद हुन्छ। र, भगवान्को प्रसादलाई कसरी अस्वीकार गर्ने ? फिल्ममा भन्न खोजिएका यी वाक्यले हाम्रो समाजिक मनोविज्ञानलाई परिवर्तन गर्न खोजेको छ।

प्रसादमा विपिन कार्की (बाबुराम) तल्लो र नम्रता श्रेष्ठ (नारायणी) उपल्लो जातको भूमिकामा छन्। त्यस्तै फिल्ममा निश्चल बस्नेत (रमेश) यी दुई दम्पतीका साथी छन्। यिनको भूमिका भगवान् हो कि राक्षसको ? कथावस्तु सामान्य भए पनि सञ्चारकर्मी सुशील पौडेलको लेखन तारिफयोग्य छ। सशक्त पटकथाबाट फिल्मको वजन बढेको छ। फिल्ममा लेखकले ट्रिकी संवादको प्रयोग गरेका छन्।

कलाकार विपिनको अभिनयले कथामा अझै ज्यान थपेको छ। उनको गेटअप, संवाद, भाषाप्रतिको पकड जबरजस्त छ। नेपाली समाजमा तल्लो जाति मानिने ‘परियार’को भूमिकामा छन् उनी। नायिका नम्रता श्रेष्ठको अभिनय जीवन्त छ। निश्चल बस्नेतको भूमिकाले फिल्मलाई तर्कपूर्ण बनाएको छ। केहि सम्बाद टिप्पिकल हुदा मनमा छेड हानेको पत्तै हुदैन । समग्रमा फिल्म प्रसाद साच्चिकै दर्शकका लागि प्रसाद साबित बनेको छ ।

बुटवलकै पुरानो द्धारिका उदय सिनेमा सुबिधा सम्पन्न बनेर शुरुहुदै

    मोहन न्यौपाने , बुटवल। पछिल्लो समय शहरीकरण व्यवस्थापनसँगै विभिन्न शहरमा अत्याधुनिक प्रविधीहरु भित्रिने क्रम जारी छ । यहि क्रममा विभिन्न शहरमा अत्याधुनिक सुविधा सम्पन्न फिल्महलहरु खुल्ने क्रम पनि जारी छ । हालै चलचित्र संघका अध्यक्षप्रदिप कुमार उदयले आफ्नो गृहनगर बुटवलमा सुविधा सम्पन्न द्धारिका उदय सिनेमा शुरु भएको छ । केहि समयअघि इटहरीमा उदय र निर्माता छविराज ओझाले यस्तै सुबिधा सम्पन्न हल संचालनमा ल्याएका थिए ।

हलको लक्जरी सिट,पर्दा तथा मल्टिप्लेक्स फेजमा सो हल निर्माण गरिएको छ । टु-डि तथा थ्री-डि स्क्रिन, सराउण्डिङ्ग साउण्ड सहितको सो हल यहि मङ्सिर २८ गते ब्यापारिक हिसाबले पुर्णत संचालनमा आउने लागेको द्धारिका उदय सिनेमा सबै तरहले सुविधासम्पन्न रहेको संचालक प्रदिप उदयले बताएका छन् । बढ्दो शहरीकरणसँगै नेपाली फिल्मको बजारलाई सुढृढ र व्यवस्थित गर्न हरेक शहरमा कम्तिमा एउटा फिल्म हलको खाँचो भएको बखत बुटवलको मुटु पारेर राजमार्ग चौराहमा सो हल संचालनमा ल्याइएको उदय बताउँछन् ।

But -wall बाट बुटवलसम्म : मोहन न्यौपाने

मोहन न्यौपाने,बुटवल ।
तीनतिर अर्थात उत्तर,पुर्व र पश्चिम चुरे पहाडले घेरिएको तराईको सिरान तिनाऊ ( तिलोत्तमा ) नदीले दुई भागमा विभक्त गरेको एतिहासिक ,पुरातात्विक तथा पर्यटकिय दृष्टिले अत्यन्त महत्वपूर्ण व्यापारिक नाका एवं वीरतापूर्ण गौरवगाथाले भरिपूर्ण बुटवल नेपालको प्राचिन नगर वा बस्ती हो । नेपाल अंग्रेज युद्द ताका प्रयोग गरिएको शव्द But  wall बाट बुटवल हुन गएको भनिएता पनि तराईको तिन जिल्ला कपिलवस्तु, रुपन्देही, नवलपरासीलाई कोलीय राज्य र शाक्य गण राज्यमा विभाजित थियो जसलाई रोहीणी नदीले छुट्याएको थियो ।

सेनवंशका राज्य भन्दा पहिला शाक्य वंशमा तत्कालीन राज्यलाई “बुद्ध वल्ली ” भनिन्थ्यो जसमा वल्लीको अर्थ भुमि ,वल्ली,पृथ्वी,लता भन्ने हुन्छ । त्यसैले बुद्ध वल्लीको शव्द अपभंश भै बुटौली बाट बुटवल भएको तर्कसंगत छ । त्यसो त पाका पुस्ताहरुले “धेरै ठाँउबाट धन बटुल्न आउने ठाँउ हो यो त ”भनेर बटौल भन्दा भन्दै बुटोल ,बटौल,बुटवल भएको किंवदन्ती छ ।

प्राकृतिक सौन्दर्यतालाई उत्तरको बसन्तपुर र नुवाकोट डाँडा बाट आउने शितल हावापानी पुर्वको सुर्योदयको विहानी दृश्यले चिहाई रहेको हुन्छ । उत्तर तिर पूर्वको सिद्धबाबाको शिर पश्चिम तर्फ जितगढी किल्ला सँगै अडिएको मणिमुकुन्दसेन उद्यान ( फुलवारी )पूर्व तर्फ हिलपार्क साथै सिद्धबाबा सँगै रामापिथेकस को दात भेटिएको स्थान र माघे संक्रान्तीमा भक्तजनको घुईचो लाग्ने सहस्र धाराले जो कसैको मन हर्षले गद्गद् हुन्छ ।

सेन वंशका राजा मणिमुकुन्दसेनको दरवार ,चिडियाखोलाले मितेरी गाँसेको कलकल बग्ने तिनाऊ,वन्यजन्तुको क्रिडास्थल पुर्विय बाक्लो जंगल विभिन्न जातजाती,धर्म संस्कृति विच मिश्रित संस्कृति भित्र फराकिलो मोटरवाटो मा राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय नाका मानिएको बुटवल नगर साच्चिकै मन लोभ्याउने गरी अडिएको छ ।

प्राचिन कालमा गल्ला ,सोठी ,अदुवा,घीउ,कपडा,तेलको खुद्रा तथा थोक व्यापारको लागि विनियम को माध्यम बनेको बुटवल अहिले पनि बजारीकरणमा अगाडि छ । विभिन्न सामाजिक संस्था औद्योगिक क्षेत्र ,रंगशाला ,शैक्षिक संस्था ,व्यापारिक एवं प्राविधिक संस्था ,यातायात ,संचार तथा मनोरञ्जनका दृष्टिले सुगम मानिएको बुटवलमा चिढियाघर ,ताल ,वनविहार, डुँगा शयर ,बुद्ध मावली घर लगाएतका दृश्यले जो कोहीको मन तानिरहेको हुन्छ ।

सामुहिक साकोसको २४औं साधारणसभा सम्पन्न

मोहन न्यौपाने। मंसिर २२ । सामुहिक बचत तथा ऋण सहकारी सस्था लिमिटेड तिलोत्तमा -३ रुपन्देहिको २४ औं  साधारणसभा तथा रजत जयन्ती महोत्सब सम्पन्न भएको छ । सस्थाको आफ्नै प्राङ्गणमा सम्पन्न सो साधारणसभाले २०७५ असारमसान्त सम्मको १ अरब ८३ करोड बराबरको आयब्यय सार्बजनिक गरेको छ ।

सस्थाका अध्यक्ष चुडामणि खरेलको अध्यक्षता तथा प्रदेश न ५ का उध्योग व्यापार कृषि तथा पर्यटन मन्त्री लिला गिरिको प्रमुख आतिथ्यतामा सम्पन्न साधारणसभामा विभिन्न योगदान पुर्याउने एसईई परिक्षामा उत्तीर्ण , बढी ऋण तथा बचत परिचालन गर्ने सदस्य , असल ऋणि तथा असल बचतकर्ताहरुलाई सम्मान गरिएको थियो ।

सस्थाको बार्शिक प्रगती प्रतिबेदन प्रस्तुत गर्दै अध्यक्ष खरेलले सस्थाको पुजि तथा ऋण ब्यबस्थापनमा सहायोग गर्ने सबै सदस्यहरुलाई धन्यबाद ज्ञापन गर्दै सस्थाको प्रगतिले स साना उद्दमी देखि ठूलो लगानिका बाताबरण सृजना गर्न सबल रहेको बताए । उनले सहकारिका सात सिद्धान्त माथी सबै सदस्यले उत्तरदायी भै सहकार्य गर्नुपर्ने बताए । सोही अवसरमा बोल्दै प्रदेश न ५ का उध्योग ,व्यापार कृषि तथा पर्यटन मन्त्री लिला गिरिले लघु उद्दमीदेखि महिला उद्दमी , व्यापारी तथा कृषि क्षेत्रमा लगानी गरि समग्र देशकै बिकाशमा पुर्याएको टेवाको सहकारिले उच्छ कदर गरेकोमा धन्यबाद ब्यक्त गरेका थिए । उनले गरिब,किशान, अल्पसंख्यक, महिला तथा सबै तह र समजका उपभोक्तालाई  दिदै आएको सहकारी तालिम , प्रबर्द्धनमा पुर्याएको योगदानको प्रशम्शा गर्दै सहकारीले गरेको उल्लेखनिय कार्यको तारिफ गरे ।

त्यस्तै सोही साधारणसभामा बोल्दै नेफस्कुनका सदस्य कृष्ण नेपालले सहकारिको सिद्धान्तमा टेकेर समाजप्रती गरेको कार्य उल्लेखनिय रहेकोले सामुहिकको भविश्य यश क्षेत्रका जनतासङ्ग जोडिएकोले समज बिकाशमा यसले ठूलो फड्को मारेको बताए । त्यस्तै प्रदेश सभा सदस्य डा. कृष्ण  न्यौपानेले सहकारिले समग्र जनताको गरिबी अन्त्य गरि समृद्धि र परिचालनमा ठूलो योगदान गरेको प्रती धन्यबाद प्रकट गरेका छन । खुल्ला शत्र र बन्द शत्र गरि दुई चरणमा सम्पन्न साधारणसभामा सदस्य र पदाधिकारी बिच सस्थाका थुप्रै बिशयमा छलफल तथा सुझाब आदानप्रदान भएको थियो । सस्थाका उपाध्यक्ष रुद्र प्रसाद श्रेष्ठको स्वागत मन्तब्यबाट शुरु साधारणसभाको सन्चालन दामोदर भुसालले गरेका थिए ।

हाल ६ हजार ३ सय सदस्य रहेको सो सस्थाको यो बर्श परेको रजतजयन्तीलाई विशेष रुपमा मनाउदै आएको छ । रजत जयन्तिको अवसरमा विभिन्न सामजिक क्रियाकलाप गर्दै आएको सस्थाको रजत जयन्ती मुल समारोह भने आउदो माघ १७ गते गर्ने अध्यक्ष खरेलले बताए ।

एकहजार अमेरीकी डलरको अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कारबाट पत्रकार अर्याल सम्मानित

रुपन्देहीमा लामो समयदेखि क्रियासिल पत्रकार इन्दिरा अर्याल अन्तर्राष्ट्रिय ग्रामिण जिवनमा महिला सिर्जनशिलता’ पुरस्कारबाट सम्मानित हुनु भएको छ ।
ग्रामिण महिलाहरुको जीवन स्तर उकास्नका लागि महत्वपुर्ण भुमिका निर्वाह गरेको भन्दै स्विजरल्याण्डको संस्था ओमन वल्र्ड समिट फाउन्डेसनले पत्रकार अर्याललाई पुरस्कार प्रदान गरेको हो । अर्याललाई परिर्वतनकालागि कार्यरत महिला समुह सहितका बिभिन्न सस्थाले आयोजना गरेको एक समारोहमा प्रदेश नम्बर पाँचका सामाजिक विकास मन्त्री सुदर्शन बरालले एक हजार अमेरीकी डलर रासिको पुरस्कार प्रदान गर्नु भएको हो ।

कार्यक्रममा मन्त्री बरालले यस्ता सम्मानले सम्पुर्ण ग्रामिण क्षेत्रका महिलाहरुलाई अगाडी बढ्न प्रेरित गर्ने बताउनु भयो । उहाँले समाजलाई सकारात्मक दिशातर्फ लैजान सबैको भुमिका अपरिहार्य रहने बताउनु भयो । मन्त्री बरालले सिमान्तकृत सामुदायका समस्या, उनीहरुले गरेका योगदान, तिनीहरुका समस्या लगायत बाहिर ल्याउन जरूरी भएको बताउनुभयो ।
प्रदेश सांसद विष्णु पन्थीले विभिन्न अभियानहरु चलाएर ग्रामिण क्षेत्रका महिलालाई अगाडी बढाउन जरुरी रहेको उल्लेख गर्नु भयो । कार्यक्रममा आफना अनुभव राख्दै पुरस्कृत अर्यालले पत्रकारिताका शुरुका दिन निकै पिडादायी रहे पनि अहिले त्यसको प्रतिफल मिठो रहेको बताउनुभयो । उहाँले समाजमा पछाडि पारेको वर्गलाई अगाडी ल्याउनलाई निरन्तर समाजिक अभियानमा लागि रहने बताउनु भयो ।
स्वीस सरकार मार्फत ओमन वल्र्ड समिट फाउन्डेसनले यो पुरस्कार सन् १९९५ देखि दिँदै आएको छ । हरेक वर्ष विश्व ग्रामिण महिला दिवस ९ अक्टोवर, पन्ध्र तारिखका दीन उक्त पुरस्कार वितरण गर्ने गर्दछ ।
महिला जागरण सहयोग समुहका अध्यक्ष निर्मलादेवी थारुको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा परिवर्तनका लागि कार्यरत महिला समूह (वाच)का कार्यकारी निर्देशक डा नारायणकाजी श्रेष्ठ, रेडियो लुम्बिनीका कार्यबाहक अध्यक्ष दुजेन्द्र बस्नेत, महिला उद्यमी यमुना चापागाई , पार्वती परियार, दलबहादुर गुरुङ्ग लगायतले बोल्दै अर्यालले सम्मानले समाजलाई अग्रगतिमा लैजाने महिलाहरुको शिर ठाडो भएको बताउनुभयो ।

वार्ड सुरक्षामा तिलोत्तमा-४को सामुदायिक कदम

कार्तिक ३० ।वार्ड को सुरक्षा चुनौतीलाई बिशेस ध्यानमा राख्दै तिलोत्तमा नगरपालिका वार्ड न ४ ले आफ्नो सुरक्षा योजना बिस्तार गरेको छ। आफ्नो क्षेत्रमा भएका सबै खाले सुरक्षाका निम्ति सामुदायिक सुरक्षामा प्रहरीको निगरानी बढाउने उदेश्यले तिलोत्तमा नगरपालिका ४ नं. वडा कार्यालय र अस्थायी वडा प्रहरी चौकी ड्राईभरटोलको संयोजनमा समुदाय–प्रहरी साझेदारी समिति गठन गरिएको । वडाध्यक्ष दिवाकर ढकालको संयोजक र प्रहरी चौकी प्रमुख रुम बहादुर खत्री उप–संयोजक रहनेगरी १७ सदस्यीय समिति गठन गरिएको हो ।

समितिमा जनप्रतिनिधि, प्रहरी, शैक्षिक संघ–सस्था, नागरिक समाज, पत्रकारलगायतको प्रतिनिधित्व रहेको समिति उप–संयोजक खत्रीले जानकारी दिनुभयो । समितिको सदस्यहरुमा वडा सदस्यहरु हरिमाया श्रेष्ठ, रमेश प्रसाद आचार्य, प्रहरी हवल्दार हिराधर उपाध्याय सदस्य सचिव चयन भएका छन् ।

त्यस्तै अन्य सदस्यहरुमा हरिबहादुर क्षेत्री, रामु राना, मातृका ज्ञवाली, जनज्योति माध्यमिक विद्यालयका प्रअ रघुनाथ पोखरेल, सिद्धार्थ बोर्डिङ स्कुलका प्रअ यम बहादुर राना, जनज्योति क्लबका मित्रलाल न्यौपाने, मिलन आमा समूहकी धनमाया राना, टोल विकास संस्थाका जितेन्द्र जिसी, नेत्र बहादुर खत्री र ओम प्रकास गुरुङ रहेका छन् ।
तिलोत्तमा नगरपालिका मै पहिलो पटक आफु हरुले सुरक्षाका निम्ति समुदायलाई निश्फ़िक्रि आफ्नो घर संघ सस्था पेशा ब्यबसाय उद्योग लगायतको क्षेत्रमा सुरक्षित महसुस गराउन सो कार्यको थालनी गरिएको वार्ड अध्यक्ष ढकालले बताएका छन् ।

- Advertisement -

RECENT POSTS