Wednesday, May 22, 2019

सेवाग्राहीलाई सास्ती, बिचौलियालाई मस्ती: किन बेचिन्छ निःशुल्क फारम

कार्यालय समय सुरु हुनुअगावै सेवाग्राहीको भीडले यातायात व्यवस्था कार्यालय बुटवल (हाल मणिग्राम) मा बाक्लो चहलपहल छ । सेवाग्राहीहरू काम फत्ते गर्न सरकारी कर्मचारीकोमा सिधै जादा छिटो र सहज नहुने भन्दै बिचौलियाको सम्पर्कमा गइरहेका दृश्य पनि देखिन्छ । बिचौलियाहरू दौडधुपमा छन् भने सरकारी कर्मचारी सेवाग्राहीको काम गर्नमा नै व्यस्त छन् । बिचौलियाहरू सेवाग्राहीसँग खासखुस गर्दै अतिरिक्त शुल्कका लागि संकेत गरिरहेका देखिन्छन् भने साइडमा बिचौलिया देखेपछि काम पनि फटाफट भएको देखिन्छ ।

सवारी दर्ता किताव (बिलबुक)को नयाँ आवेदन तथा नवीकरणका लागि लाइन बसेका सेवाग्राहीको लाइन नागवेली बन्दै घाममा बाहिरि कम्पाउण्ड सम्म पुगेको देखिन्छ।

निःशुल्क फारमका लागि रकम तिर्नुपर्ने बाध्यता
सवारी दर्ता किताव (बिलबुक)को नयाँ आवेदन तथा नवीकरणका लागि फर्म व्यवस्था विभागले गरेको छ । यसका लागि निःशुल्क पाउने र भर्ने ब्यबस्था छ । तर, सेवाग्राहीले सजिलै सो फारम भर्न सक्दैनन् । यसको फाइदा उठाउँदै कार्यालयवरपर रहेका फोटोकपी तथा प्रिन्ट सेन्टर, साइबरलगायतले प्रतिफारम ५० देखि सय रुपैयाँसम्म दस्तुर लिएर सेवाग्राहीसँग रकम असुल्ने गरेको पाइएको छ ।कार्यालय परिसरमा भेटिएका एक सेवाग्राहीले धेरै समयसम्म प्रयास गर्दा फारम भर्न नसकेको र कार्यालय आसपासको फोटोकपी सेन्टरमा बसेका लेखनदास हरुले निश्चित रकम लिएर मात्रै फारम भरिदिएको बताउँछन् ।

अन्य विभिन्न प्रक्रियाका लागि लामो लाइन बस्नुपर्ने भएकाले बिचौलियासमेत सल्बलाएका देखिन्छन् । जानकारहरु सरकारको नियम अनुसार भर्ने नपर्ने फर्मलाइ कार्यालय बाहिरका व्यक्तिलाई अनाधिकृत रुपमा फारम बाढ्नु नै सरकारको लाचारीपन भएको बताउछन । केही रकम दिए सेवाग्राहीलाई लाइन बस्नुनपर्ने र बिलबुक नाबिकरनामा सहज हुन बिचौलियाले सहयोग गर्ने गरेका छन् ।

यस बारेमा जिज्ञासा राख्दा यातायात कार्यालयका एक कर्मचारीले नाम नबताउने शर्तमा सेवाग्राहीकै कारण बिचौलियाले फाइदा उठाइरहेको बताए ।उनले यातायात क्षेत्रमा बिचौलियाको बिगबिगी बढेको गुनासो आएपछि त्यसको नियन्त्रणका लागि कार्यालय आफैले पनि प्रक्रिया अघि बढाएको र यसप्रति सेवाग्राही आफैँ सजग र सचेत हुनुपर्ने बताएका छन्।

पछिल्लो समय यातायात कार्यालय मणिग्राम मा सरेपछि केहि सहज देखिएपनि यातायात कार्यालयले निशुल्क उपलब्ध गराउनुपर्ने फर्म बाहिर रकम तिरेपछि मात्र पाइने परिपाटीको अन्त्य हुनु जरुरी छ ।

पूर्णिमाद्वारा स्वास्थ्य शिविर एंव लत्ता कपडा वितरण कार्यक्रम सम्पन्न

तिलोत्तमा / जेष्ठ ५ गते । रूपन्देहीको तिलोत्तमा १ ड्राइभरटोलमा अवस्थित पूर्णिमा विकाश बैंक शाखा कार्यालय ड्राईभरटोलले आईतबार स्वास्थ्य शिविर, निशुल्क औषधी वितरण, लत्ताकपडा एंव खाध्धान्न वितरण कार्यक्रम एकसाथ सम्पन्न गरेको छ ।
बैंकको १२ औं बार्षिकको अवसर पारेर ड्राइभरटोल शाखाले नेपाल अपागं आश्रम बुटवल १३ प्रगतिनगरमा आश्रित ३२ जनालाई सेवा प्रदान गरेको हो । बैंकका ड्राइभरटोल शाखा प्रबन्धक मुना गुरूगं लगायतका कर्मचारी एंव लियो क्लव अफ भलवारी युथका सभापति लियो गोविन्द बन्जाडे लगायतको सहभागितामा निशुल्क शिविर सम्पन्न भएको हो ।
स्वास्थ्य शिविरमा महिला एंव बालबालिका अस्पताल आम्दाका मेडिकल अफिसर डा. सुदीप चौधरी एंव हेल्थ असिस्टेन्ट शिशिर पाण्डेले आश्रममा आश्रित ३२ जनाको सबै खाले स्वास्थ्य समस्या निशुल्क चेकजाँच गर्नुका साथै निशुल्क स्वास्थ्य परामर्श सेवा प्रदान गरेका थिए । सो अवसरमा विशेषगरि पेट दुख्ने, नाक मुख र दाँतको दुखाई लगायतका स्वास्थ्य समस्या रहेकोले सोही बमोजिम उपचार गरिएको डा. सुदीप चौधरीले जानकारी दिए ।
शिबिर लियो क्लव अफ भलवारी युथको सहयोगमा सम्पन्न भएको थियो ।

बालबालिका खेलिरहेको देख्यौँ भने हामी आफैँले स्कुल लगेर भर्ना गर्ने कि ?

यस वर्ष पनि विद्यार्थी भर्ना अभियान सुरु भएको छ । ‘हाम्रो नगर हाम्रो गाउँ, सबै बालबालिकालाई विद्यालय र्पुया’ भन्ने नाराका साथ संघ, प्रदेश र स्थानीय सरकारले विद्यार्थी भर्नाको कार्यक्रम गरिरहेका छन । यस क्रममा विद्यालयका शिक्षक, विद्यार्थी अभिभावकहरुले भर्ना अभियानको प्रचार प्रसार, विद्यार्थी स्वागत गर्ने, घरदैलो अभियान चलाउने, सचेतना कार्यक्रम गर्ने, सञ्चारमाध्यममा प्रचार प्रसार गर्ने, राजनीतिक तथा सामाजिक तहका व्यक्तिहरुलाई भर्ना अभियानमा सामेल गराउने काम भइरहेको छ । यो नौलो होइन । विगतमै भएका कार्यक्रमको निरन्तरता मात्रै हो । यस वर्ष गएको वर्ष भन्दा ३० हजार बढी अर्थात ९१ हजार बालबालिका विद्यालय बाहिर छन् । पाँचदेखि नौ वर्ष उमेर समूहका २५ लाखमध्ये गएको वर्ष २४ हजार बढी बालबालिका विद्यालयमा भर्ना भएका थिए । बाँकी रहेका ९१ हजार बालबालिका यस वर्ष विद्यालयमा ल्याउने र निःशुल्क शिक्षा दिने सरकारको उद्देश्य छ ।
सरकारको तथ्यांक यो भए पनि बसाईँसराईका कारण विद्यालय बाहिर रहेका बालबालिकाको संख्या केही तलमाथि हुन सक्छ । तर जे जस्तो भए पनि निःशुल्क र अनिवार्य रुपमा शिक्षा पाउने बालबालिकाको अधिकार पूरा गर्न सबै लाग्नुपर्छ । यो अभियानमा सहभागी हुन सबैलाई अपील पनि गर्छु ।
बालबालिका किन स्कुल आउँदैनन् ?
सरकारले, समुदायले, विभिन्न संघ संस्थाले, विद्यालयले र स्वयंम अभिभावकले भर्ना अभियान चलाउँदा पनि अझै धेरै बालबालिका विद्यालय बाहिर छन् । यो चिन्ता मात्र होइन, चुनौतीको विषय पनि हो । यसरी विद्यालय बाहिर रहने बालबालिका सबैभन्दा बढी तराई तथा मधेसमा छन् । त्यसपछि कर्णाली र सुदूरपश्चिमका जिल्लामा छन् । बालबालिका विद्यालय आउन नसक्नुको मुख्य कारण गरिबीभन्दा चेतनाको स्तर कम भएर हो । जन्मिएको ५ वर्षपछि छोराछोरीलाई नजिकैको विद्यालयमा भर्ना गराउने चेतना आमाबुवामा नभएका कारण बालबालिका आफ्नो मौलिक हक अधिकार पाउनबाट बञ्चित भएका छन् ।विद्यालय बाहिर रहेका बालबालिकामा गरीब, दलित, विपन्न, आदिवासी, लोपोन्मुख समुदायका धेरै छन । यी समुदायका बालबालिकालाई विद्यालयसम्म ल्याउन घरमै गएर मात्रै हुँदैन ।उनीहरुमा चेतनाको स्तर अहिले पनि धेरै माथि उठ्न सकेको छैन । पहिलेदेखि नै आफ्नै रहनसहन, संस्कार, संस्कृति, कतिपयको पुख्र्यौली पेशाका कारण बालबालिका विद्यालय नआएको भेटिन्छ ।त्यसैले यो सामाजिक कारण हो । सामाजिक कारणमा मनोवैज्ञानिक चिन्तनको समस्या होला । यद्यपी सरकारले र स्थानीय समुदायले प्रयास नगरेका होइनन । गरेका प्रयासहरु सफल नभएका हुन् । वा हामीले पूरा प्रयास नै गरेनौं कि ? ती बस्तीमा अब पहिलेको जस्तो समस्या नहोला । स्थानीय तहका जनप्रतिनिधी हरेक समुदाय र बस्तीसँग निकट छन् । ती समुदायको चेतनास्तर माथि उठाउने, शिक्षा, स्वास्थ्य सेवाको पहुँच बढाउने, विकास गर्ने, आर्थिक अभाव, गरिबी, विभेद हटाउने नारा र आश्वासन जनप्रतिनिधिले दिएका छन् । ती नारा र आश्वासन पूरा गर्न पहिलो काम शिक्षामा गर्नुपर्छ । अर्थात त्यो समय अब आएको छ । संविधानतः अब कुनै बालबालिका विद्यालयभन्दा बाहिर छ भने त्यो सरकारको मात्र होइन, त्यो स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिको क्षमतामाथि प्रश्नको विषय हो । त्यसैले यसपटकको भर्ना अभियानमा विद्यालय, शिक्षक, समुदाय र जनप्रतिनिधिको बलियो समन्वय र साझेदारी हुन जरुरी छ । विकासको पहिलो पूर्वाधार शिक्षा हो । यसैलाई आधार मानेर अगाडि बढ्ने जोसुकै व्यक्ति, समुदाय, जनप्रतिनिधि र सरकारले बालबालिकालाई विद्यालय ल्याउनैपर्छ । यसको विकल्प छैन ।
कमजोरी के हुन् ? समस्या कहाँ छ ?
विद्यार्थी भर्ना अभियान शुरु भएपछि धेरैले सरकारतिर औंला तेर्स्याउँछन । सरकारलाई एकहोरो दोष दिनुभन्दा पहिले केही कुरा सोच्नैपर्छ । यसका कारण धेरै छन् । पहिलो भौगोलिक बनावटअनुसार हाम्रा विद्यालय कति नजिक वा टाढा छन् ? ग्रामीण भेगको कुरा गर्ने हो भने पहिलेभन्दा सहज भएको शिक्षा अहिले पनि केही ठाउँमा जटिल नै छ । घण्टौं हिँडेर विद्यालय पुग्नुपर्ने अवस्था छ । बाटो ठीक छैन । भए पनि सहज छैन । यो पनि एउटा कारण हुन सक्छ । ग्रामीण भेगमा विकटता मात्रै होइन । विकटता सँगसँगै विभेद, छुवाछुत, रुढीवादी सोच, समान व्यवहार, समानता, छोराछोरीमा हुने सामाजिक भेदभाव, विद्यालय अपाङ्गतामैत्री नहुनु जस्ता कारणले पनि विद्यार्थी भर्ना अभियानलाई असर गरेको छ । यी समस्या हटाउने चुनौती पनि अब स्थानीय सरकारलाई छ । हिजो सरकारको ध्यान पुगेन, बस्तीमा छिरेन, दलित, आदिवासी समुदायका बालबालिकालाई भर्ना गर्न सकिएन भन्ने छुट जनप्रतिनिधिलाई छैन । किनकी उनीहरु नै आज बालबालिका लागि सरकारी प्रतिनिधि हुन् । स्थानीय सरकारसँग संरचना छ । विकासको योजना छ । विद्यालय सञ्चालन गर्ने अधिकार छ । सामाजिक, आर्थिक, कानुनी सबै हिसाबले अधिकारसम्पन्न स्थानीय तहले यसपटकको भर्ना अभियान सफल पार्न सक्छ भन्ने सबैको विश्वास छ । यो चुनौती मात्र होइन, अवसरका रुपमा पनि स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिले लिनुपर्छ । समन्वय, अनुगमन, कार्यक्रमको प्रभावकारिताको काम स्थानीय सरकारसँग प्रदेश र संघ सरकारले गर्नुपर्छ ।

स्कूलमा ल्याउने की टिकाउने पनि ?
विद्यार्थी अभियान चलिरहेका बेला धेरैले हाम्रा विद्यालयमाथि प्रश्न उठाउँछन् । हाम्रा विद्यालय बालबालिकामैत्री बन्न सकेनन् । अनि बालबालिका विद्यालय आएनन् भन्ने गुनासो छ । यो सबैमा लागू हुँदैन ।धेरै सामुदायिक विद्यालय पहिलेको भन्दा धेरै सुधार भएका छन् । केही सामुदायिक विद्यालय नमूना छन् । नमूनामा उत्कृष्ट छन् । जहाँ पढाउनका लागि धेरै अभिभावकको तँछाडमछाड नै हुन्छ । बालबालिकालाई शिक्षाको पहुँचमा ल्याउन पहिला त हाम्रा विद्यालय सुधार्नुपर्छ । सुधार्नुको विकल्प छैन । त्यसमाथि बालबालिकालाई विद्यालय ल्याएर मात्रै भएन । विद्यार्थी टिकाउन सक्नुपर्छ ।विद्यालयको भौतिक पूर्वाधार, पठनपाठन पद्धति, शिक्षकको पढाउने शैली, शिक्षकको पर्याप्तता, उपलब्ध भएका शिक्षकको व्यवहार लगायतका विषयले पनि बालबालिकालाई विद्यालय ल्याएर टिकाउने चुनौती छ । बालबालिका विद्यालय आउन नसक्नुको मुख्य कारण सामाजिकभन्दा विद्यालयको वातावरण हो । एकपटक बालबालिकाले विद्यालय देख्यो भने सधैं आउँ आउँ लाग्ने हुनुपर्ने हो । तर भैदिएन । यसैका कारण पनि हाम्रा सामाजिक कारणलाई दोष देखाएर उम्किने अवस्था हुनु हुँदैन । त्यसैले शिक्षक, अभिभावक र विद्यार्थी पनि अब विद्यालय सुधारमा लाग्नुपर्छ । विद्यालय सुधार्ने भनेको लहडको भरमा हुँदैन । तन, मन दिएर विद्यालय सुधार गर्न्तिर लाग्नुपर्छ । सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा अब कुनै पनि बालबालिका शिक्षाबाट बञ्चित हुनु हुँदैन । यदि हामीले कुनै बालबालिका स्कुल नगएर बाहिर खेलिरहेका देखेका छौँ भने आफैंले लिएर भर्ना गर्ने कि ? शुरुमा गाह्रो होला । तर गर्दै जानुपर्छ । अवश्य सकिन्छ । विगतमा जति बालबालिका बाहिर थिए, अहिले त्यति छैनन् । पहिलेको भन्दा कम छ । तर हाम्रो उद्देश्य सबै बालबालिका विद्यालयमा ल्याउनुपर्छ । सबैलाई निःशुल्क पढाउनुपर्छ । यसका लागि सबै जना लाग्नुपर्छ । निरन्तर लाग्नुपर्छ । थाक्नु हुँदैन ।

मौसमको पूर्वानुमान र हावाहुरी

मौसमको पूर्वानुमान गर्ने भनेको मौसम पूर्वानुमान पद्धतिले हो । वर्षौँ पहिले यो पद्धति विकास गरिएको थियो । त्यही पद्धतिबाट हामीले अहिले मौसम पूर्वानुमान गरिरहेका छौँ । तर यसले स–साना स्थानीयस्तरमा उत्पन्न हुने वायुलाई मापन गर्न सक्दैन ।

नेपालमा मात्र होइन, विकसित देशमा पनि यस किसिमका वायुलार्ई मापन गर्ने छुट्टै अध्ययन अनुसन्धान गर्ने निकाय चाहिन्छ । जसले नयाँ नयाँ मोडलको विकास गर्न सक्छ । तर अहिले हामीले पुरानै ‘मोडल’लाई प्रयोग गरिरहेका छौँ । जल तथा मौसम विज्ञान विभाग स्थापना भएको ५० वर्ष पूरा भएको छ । तर अहिलेसम्म पनि हामीले हाम्रा संरचनालाई बलियो बनाउन सकेका छैनौँ । अध्ययन र अनुसन्धानलाई फराकिलो बनाउन सकेका छैनौँ ।

विकसित देशबाट भित्र्याइएका ‘मोडल’लाई आफ्नो देशमा ल्याइसकेपछि हाम्रो नेपालकै ‘डाटा’ हाल्नुपर्ने हो । त्यसमा अटोमेटिक मेशिन राख्नुपर्छ । रेडियसन राख्नुपर्छ । मौसमी राडार राख्नुपर्छ । स्याटेलाइटको डाटाहरु पनि राख्नुपर्छ । हावाहुरी सामान्यतया चैतदेखि जेठ महिनासम्मै चल्छ । प्रिमनसुनको समय भएकाले यो समय ठूलो हावाहुरी चल्ने, घर भत्किने, छाना उडाउने हुन्छ । हामीले अहिलेसम्म देखेको हावाहुरी भनेको घरको छाना उडाउनेसम्मको हो । तर बारा र पर्सामा आएको हावाहुरी आँधीजस्तो छ । जसले केहीबेरमै ठूलो धनजनको क्षति र्पुयायो ।

त्यसैले हावाहुरी चल्नासाथ सतर्क हुन जरुरी छ । हावा चल्यो, हुरी आयो, आकाश गड्याङगुडुङ भयो, बिजुली चम्किएजस्तो भयो, चट्याङ र्पयो भने तत्कालै सुरक्षित ठाउँमा बस्नुपर्छ । यस्तो बेला बाहिर बस्नु निकै जोखिम हुन्छ । कतिपय बिजुलीको पोल र रुखमुनि बस्नुहुन्छ । यो झन डरलाग्दो हुन्छ । चट्याङ पर्ने भनेकै बिजुलीको पोल र रुखमा हो । त्यसैले हावाहुरी चल्नासाथ घरभित्र सुरक्षित भएर बस्नुपर्छ । कच्चा संरचनाको घरभित्र पनि जोखिम नै हुन्छ ।

त्यसैले हावाहुरी चल्नासाथ सुरक्षित ठाउँमा बस्ने र्गयो सतर्क भयो भने धेरै हदसम्म ज्यान जोगाउन सकिन्छ । हामीसँग प्रविधि नभएपछि आफैँले ज्यान जोगाउनुको विकल्प पनि छैन ।

सुन्दर नेपालको कुरुप काम, कहिले हुन्छ फोहोर ब्यबस्थापन ?

नेपालीमा एउटा उखान छ ‘खाउ भने दिनभरिको सिकार, नखाउ भने कान्छा बाउको अनुहार’ भनेजस्तो भएको छ तिलोत्तमाको नगर सरसफाइ अभियान यतिबेला । तिलोत्तमा नगरपालिकालाई सुन्दर र सरसफाइयुक्त नगर बनाउने परिकल्पनाका साथ नगरप्रमुख बासुदेव घिमिरेले शुरू गर्नुभएको सरसफाइ अभियान यतिबेला सम्झौता भएको कम्पनीले फोहोर ब्यबस्थापन नियमित नगरिदिदा जनताले सास्ती खेपेका छन ।

रुपन्देही जिल्लामा तिलोत्तमा जति सुन्दर नगरको रुपमा परिचित छ त्यति नै फोहोर ब्यबस्थापन नहुदा दिनहु स्थानीयको भट्टे सराप समेत खादै आएको छ । काम गर्ने कालु मकै खाने भालु भनेझै काम गर्ने जनप्रतिनिधि हुदा हुदै पनि ठेकदार कम्पनीले गतिलो संग काम नगरेपछि अहिले फोहोरको शुल्क त उठ्यो फोहोर उठेन भन्दैछन स्थानिय । तिलोत्तमा नगरमा जनप्रतिनिधि चुनाबबाट निर्बा्चित नहुदै तत्कालिन प्रमुख अधिकृत मोहन पौडेलको पालामा बाताबरणिय सुन्दर नेपाललाइ ठेक्का दिइएको सो जिम्मा अहिले आएर निल्नु न ओकल्नु भैआएको छ ।

तिलोत्तमा वार्ड नम्बर १, २, ३, ४, ५, र ६ सम्मको फोहोर ब्यबस्थापनका लागि भनेर दीइएको सो जिम्मामा अहिले खासै राम्रो काम नभएपछी वार्ड न २ मा वार्ड कार्यालयमा आफै ब्यबस्थापन शुरु भएको छ भने अन्य वार्डमा समेत अब ब्यबस्थापनका लागि सोच्ने समय आएको छ । नगर प्रबक्ता सुरेन्द्र श्रीका अनुसार हाल भैरहेको फोहोर ब्यबस्थापनका लागि नगरकार्यपालिका बैठकमा गम्भीर छलफल भैरहेको र छिट्टै नगरबासीहरुको घरआगन, बाटो, पुलपुलेसो हामी आफैले सफा गरेजस्तै सफा हुनेमा ढुक्क रहन अपिल गरेका छन् । हाल तिलोत्तमा वार्ड नम्बर २ मा फोहोरमैला ब्यबस्थापन समिति मार्फत अहिले बिशेस ब्यबस्था गरिएको समितिका अध्यक्ष ईश्वरी भण्डारीले बताए।

उनले अहिले फोहोर ब्यबस्थापनमा धेरै नै नगर बासि तथा वार्ड नम्बर २ बासिमा रौनक थपिएको बताएका छन् । तिलोत्तमा २ मा मात्र होइन अब सबै वार्ड का जनता जागरुक भै आफ्नो वार्ड आफै सफाई गर्ने र ब्यबस्थापन गर्नमा एक बद्दहुनुपर्ने मा जोड दिएका छन् ।

नगरप्रमुख, उपप्रमुख, प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत स्थानीय संघ सस्था, युवा, महिला, सहकारी, सुरक्षा निकाय, खानेपानी डिभिजन कार्यालय, उपभोक्ता सस्था, बाल क्लब , बिद्यालय, ब्यापारी, उद्योगी कर्मचारी लगायत सबैले हातमा हातमा माक्र्स, पन्जा, कुचो,कुटो, बोरा तथा मिनी कन्टेनर लिएर हिड्नु अबश्य पनि नगर सरसफाइको लागि राम्रो पक्ष हो तर दैनिक जिबनयापनमा घर तथा संघ सस्थाबाट निस्कने फोहोर ब्यबस्थापन गर्न ठेकदार सस्थाले नसकेको गुनासो यतिबेला स्थानीयले गरेका छन ।

नगरबासीको सबैभन्दा राम्रो बिशेषता भनेको बिहान सबेरै उठ्ने आफ्नो घर आँगन सरसफाइ गर्ने अनि आफ्नो वरिपरि भएको फोहरमैला छन भने नगरपालिकाले फोहर संकलन गर्ने गाडी बजारमा आएको समयमा त्यो ब्यबस्थित रूपमा हालेर पठाउने भएको कारणले गर्दा नेपालको धेरै नगरपालिका भन्दा तिलोत्तमाको आफ्नै पहिचान छ ।

तर, तिलोत्तमा नगरबासी असन्तुष्ट छन भने त्यो हो नगरपालिका कार्यालयसँग फोहोर ब्यबस्थापन गर्न ठेक्का लिएर समयमा काम नगरेको स्थानिय ठेकदार कम्पनीसंगै हो । किनभने फोहर मैला ब्यबस्थापनको नाममा लाखौं रूपैयाँ आउछ तर त्यो पैसा कसरी केमा खर्च हुन्छ भन्ने जानकारी नगरबासीलाई छैन ।

बेलामा फोहोर न उठेर अहिले नाला तथा बाटोका छेउमा भएका चोकमा नाक थुनेर हिड्नुपर्ने अवस्था छ । स्थानियको आरोप त अझै पैसा उठाउन अघिल्लो महिना नै आउने तयार फोहोर पछिल्लो महिनाको समेत न उठ्दा घरमा रहेको डस्बिन फोहोर ट्रककै पर्खाइमा दिन कटाइरहेछ ।

हिजोका दिनमा सरसफाइको काम गर्न कम चुनौती थिएन तर अहिले घना बस्तिसंगै फोहोर पनि बढेको छ यस्तो समयमा समयमै फोहोर उठाउने कार्यलाई तिब्रता दिनुपर्ने हो तर ठेकदार कम्पनी जागरुक नभैदिदा नगरबासी अचम्मित बनेका छन् । तिलोत्तमा नगर सरसफाइ अभियानले पोलिथिनको झोला मुक्त बनाउन धेरै हदसम्म सफल भएको छ । पहिलेको तुलनामा अहिले धेरै कम भएको यो अभियानलाई अझै ससक्त बनाउनुपर्ने देखिन्छ ।

तिलोत्तमा नगरभित्रको अव्यवस्थित बजारलाई ब्यबस्थापन गर्नु , चोक–चोकमा फोहोर जम्मा गर्नु, पुर्ण सरसफाइयुक्त नमुना शहर बनाउन लागि पर्नु नगरपालिकाको सकारात्मक कदम हो । सुन्दर हराभरा बन्दै गएको नगरलाई कुरुप बन्नु भन्दा अगावै ग्रीन तिलोत्तमा क्लीन तिलोत्तमाको नारालाई सार्थक बनाउन हामी सबै लाग्नुपर्ने जरुरि देखिन्छ । त्यसैले अब ठेकदार कम्पनी र यहाको फोहोर ब्यबस्थापनका लागि सबै सरोकारवालाले तिलोत्तमा नगर सरसफाइबारे एक चोटी गम्भीर भएर सोच्न जरुरी छ ।

बुद्दस्थल आएको अनुभूति दिलाउदै तिलोत्तमा, अनावरण गरियो सिक्सलेनमा २२ बुद्दमुर्ती

बुद्द जयन्तिको अवसर पारेर तिलोत्तमा नगरपालिकाले बुद्द स्थल नजिक आएको झल्को आउने गरि किसिम किसिमका सिक्सलेन सडकको बिचको डिभाइडरमा बुद्दमुर्ति राखेको छ । तिलोत्तमा नगरपालिकाले पर्यटक आगमन बढाउन बेलहिया–बुटवल छ लेन सडक अन्र्तगत योगिकुटीदेखि मणिग्रामसम्म बुद्ध मूर्ति राखेको छ ।

नेपाल सरकारको नेपाल भ्रमण बर्ष संगै प्रदेश सरकारले घोषणा गरेको लुम्बिनी भ्रमण वर्ष २०७६ लाई सफल बनाउन र तिलोत्तमा नगरलाई पर्यटनमैत्री बनाउन बैशाख १ गते योगिकुटीबाट बुद्धमुर्ति राख्ने अभियानको शुभारम्भ गरीएको थियो । प्रदेशका उद्योग पर्यटन वन तथा वातावरणमन्त्री लिला गिरीले बैशाख १ गते योगिकुटीमा एउटा बुद्धमूर्तिको अनावरण गरी शुभारम्भ गरीएकोमा योगिकुटीदेखि मणिग्राम कफि कम्पनीसम्म दुर्य दुई सय मिटरो दुरीमा २२ वटा बुद्धमूर्ति स्थापना गरी आज बुद्धपूर्णिमाका दिन सबै बुद्धमूर्ति अनावरण गरीएको छ ।

तिलोत्तमा नगरपालिकाका उपप्रमुख जागेश्वरीदेबि चौधरीले आज सबै बुद्धमूर्तिको अनावरण गर्नु भएको छ । अनावरण पश्चात बोल्दै उपप्रमुख चौधरीले लुम्विनी नजिकै रहेको तिलोत्तमालाई पर्यटकीय क्षेत्रका रुपमा बिकास गर्न नगरपालिकाले पहिलो चरणमा सिद्धार्थ राजमार्गमा बुद्धमूर्ति राख्ने कार्य सरु गरेको बताउनुभयो । उहाले तिलोत्तमामा पर्यटनको सम्भावना बोकेका सबै ठाउको प्रचारप्रसार र बिकासलाई पनि नगरपालिकाले प्राथमिकतामा राखेर आगामी दिनमा योजना बनाई बजेट बिनीयोजन गर्ने बताउनु भयो ।

नगरपालिकाका प्रवक्ता सुरेन्द्र श्रीले बुद्धले लुम्बिनीमा जन्मेर विश्वभर शान्तिको सन्देश प्रवाह गरेकाले यसको प्रचारमा सहयोग पुगोस् भन्नका लागि पनि नगरपालिकाले यो अभियान सुरु गरेको बताउनुभयो । सिद्धार्थ राजमार्गको बुटवल भैरहवा सडकखण्ड २४ किलोमिटर रहेको छ । यो छ लेन सडकमा सबैभन्दा धेरै ११ किलोमिटर क्षेत्रफल तिलोत्तमा नगरपालिकामा पर्दछ । यस वर्ष बाकी रहेको क्षेत्रमा तिलोत्तमा नगरपालिकाले आगामी आर्थिक वर्षमा बुद्धमूर्ति राख्ने योजना बनाएको छ । तिलोत्तमा नगरपालिकाले सडकको बिचमा बुद्धमूर्ति राखेपछी सिद्धार्थनगर नगरपालिकाले पनि यस्तै अभियान सुरु गरेको छ ।

प्राध्यापक तथा कर्मचारीलाई कम्प्यूटर प्रशिक्षण

तिलोत्तमा । मणिग्रामस्थित राममणि बहुमुखी क्याम्पसका प्राध्यापक तथा कर्मचारीका लागि सञ्चालित आधारभूत कम्प्यूटर प्रशिक्षण आज क्याम्पसमा समापन भएको छ । प्रशिक्षण समापन गर्दै क्याम्पस प्रमुख मोहनराज शर्माले प्राज्ञिक कार्य तथा अनुसन्धानको क्षेत्रमा प्राध्यापकहरूलाई गतिशील बनाउन क्याम्पसले निःशुल्क कम्प्यूटर प्रशिक्षण उपलब्ध गराएको बताउनुभयो ।

क्याम्पसको अनुसन्धान व्यवस्थापन समितिका सदस्य ताराप्रसाद पराजुलीको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा प्रमुख प्रशिक्षक हेमलाल गौतमले प्राध्यापक तथा कर्मचारीहरूमा सिकाईको उत्सुकता देखेर आफू प्रभावित भएको बताउनुभयो । अनुसन्धान व्यवस्थापन समितिका सदस्य मुक्तिनाथ गैह्रेको सञ्चालनमा भएको कार्यक्रममा सहभागी प्राध्यापकहरूः बालकृष्ण अर्याल, आनन्दप्रसाद पाण्डेय, माया कडेरिया लगायतले प्रशिक्षणबाट आफूहरूमा प्राविधिक सबलता थपिएको बताउनुभयो ।

गत चैत्र १० गतेदेखि सञ्चालित प्रशिक्षणमा १७ जना प्राध्यापक तथा कर्मचारीको सहभागिता रहेको क्याम्पसका संकाय प्रमुख नारायणप्रसाद भुसालले जानकारी दिनुभयो ।

सिकर्मी तथा डकर्मिहरुको लागि एक हप्ते तालिम सम्पन्न

तिलोत्तमा । तिलोत्तमा नगरपालीका भित्र रहेका सिकर्मी तथा डकर्मिहरुको लागि एक हप्ते सैद्धान्तिक तथा व्यावहारिक तालिमको एक कार्यक्रमका बिच समापन गरिएको छ । तिलोत्तमा नगरपालीको आयोजना तथा युनिभर्सल ईलेक्ट्रो टेक्निकल ईन्ष्टिच्युटको व्यवस्थापनमा तालिम सम्पन्न भएको हो ।
तालिम समापन कार्यक्रमा बोल्दै तिलोत्तमा नगरपालीकाका उपप्रमुख जागेश्वरि देवी चौधरिले नगरपालीकाले प्रदान गरेको तालिमलाई प्रशिक्षर्थीहरुले व्यावहारमा लागु गर्नुपर्ने बताउनुभयो । उहाले नगरपालीका भित्र निमार्ण गरिने निमार्ण कार्यका व्यवसायीहरुमा नगरपालीकामा रहेको निती तथा नियमको जानकारि हुदा घर धनिहरुलाई समेत फाईदा पुग्ने उल्लेख गर्नुभयो ।
नगर प्रवत्ता सुरेन्द्र श्रीले नगरपालीकाले प्रदान गरेको तालीमबाट नगर भित्रका सिकर्मी तथा डकर्मीहरुले प्रदान गर्ने सेवामा गुणस्तरियता आउने विश्वास नगरपालीकाले लिएको उल्लेख गर्नुभयो ।
कार्यक्रममा प्रशिक्षार्थी तथा नेपाल निर्माण तथा सम्बद्ध श्रमिक संघ सल्लाहकार सुशिल घिमिरे, नेपाल निर्माण तथा सम्बद्ध श्रमिक संघ ईकाई अध्यक्ष सहर्षराम चौधरि लगायतले बोल्नुभएको थियो । कर्यक्रम तिलोत्तमा नगरपालीकाका ईन्जिनियर मनिष खनालको स्वागत तथा कार्यपालीका सदस्य तथा वडा नम्बर ५ का वडा अध्यक्ष चेतनारायण भण्डारीको अध्यक्षतामा सम्पन्न भएको थियो । तालिममा रञ्जीत सिंह चौधरी र गणेश महोत्तराले प्रशिक्षण दिनु भएको थियो ।

नमस्ते नेपालका युवाद्वारा पहाडी टोपी र मधेसी धोती साटासाट

२८ बैशाख, बुटवल । ‘हिमाल पहाड तराई कोही छैनौ पराई’ भन्ने नाराका साथ रुपन्देहीको शंकरनगरमा रहेको नमस्ते नेपालले आज मर्चवारका युवाहरुसंग सम्बन्ध बिस्तार कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ । कार्यक्रममा पहाडी मुलका युवाहरु र मधेशी मुलका युवाहरुले एक आपसमा धोती टोपी साटासाट गर्दै सम्बन्ध बिस्तार गरेका हुन ।

कार्यक्रममा प्रमुख अतिथी नेकपा ५ नम्बर प्रदेश कमिटी सदस्य बाबुलाल यादवले पहाडी र मधेशी बिचमा एक अर्कालाई गर्ने बिभेद अन्त्य गर्न जनचेतनामुलक कार्यक्रमहरु गर्नुपर्नेमा जोड दिनु पर्ने बताए । यादवले बिगतका दिनमा पहाडी र मदेशीमा अनावश्यक केहि भ्रम फैलाय पनि अहिले धेरै सचेत भएको बताए । मगर भाषा बोले पनि मैथिली भाषा बोले पनि सबैको राष्टियता नेपाली भएको हुदा यस्तो कार्यक्रमले सम्बन्ध बिस्तारमा ठुलो योगदान हुने उनको भनाई थियो ।

त्यस्तै मर्चवारमा पनि पहाडी समुदायको बसोबास भए मर्चवारको बिकासहुने र क्षेत्रीय बिभेदको अन्त्य हुने पुर्व मन्त्री तथा नेकपा प्रदेश सदस्य ओमप्रकास यादव (गुल्जारी ) ले बताए ।

नेपालीहरुले आफ्नो परिचय देश बाहिर जादा नेपाली हुँ भनेर चिन्ने तर नेपालमै जातीयता र भेगिय बिभेद हुनुको मुख्य कारण गरिबी रहेकोले तराईका कुना काप्चामा पनि जनचेतनामूलक कार्यक्रम र युवा हरुलाइ उत्पादन सङ्ग जोड्नु पर्ने आवश्यकता भएको जनता टेलिभिजन प्रदेश प्रमुख लक्ष्मी के सि ले बताइन ।

कार्यक्रम नमस्ते नेपालका अध्यक्ष अर्जुन खरेलको अध्यक्षतामा सम्पन्न भएको थियो । कार्यक्रम संचालन नमस्ते नेपालका सदस्य निराजन खरेल गरेका थिए । शंकरनगरका युवाहरुको सस्था नमस्ते नेपालले बिभिन्न समयमा प्रकोप पिडितलाई रहात प्रदान गर्ने देखि जनचेतनामुलक रचनात्मक कार्यक्रम गर्दै आएको छ ।

नव ज्योति युवा क्लव शंकरनगरको रक्तदान कार्यक्रम सम्पन्न

समय समयमा विभिन्न सामाजिक क्रियाकलाप गर्दै आईरहेको नव ज्योति युवा क्लव शंकरनगरले शनिवार एक कार्यक्रमका विच रक्तदान कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ ।

रक्तदान कार्यक्रमा ३५ जनाले रक्तदान गरेका थिए । क्लवका अध्यक्ष चन्द्रकान्त पाण्डेको अध्यक्षता र तिलोत्तमा नगरपालिका वडा न: २ का अध्यक्ष दधिराम गौतम प्रमुख आतिथ्यता, शिव कालिका मन्दिरका अध्यक्ष क्या. प्रेम बहादुर भण्डारी र शंकरनगर सामुदायिक बन तथा उपभोक्ता समूहका अध्यक्ष राम गिरीको विशिष्ट अतिथ्यतामा कार्यक्रम सम्पन्न भएको थियो ।

कार्यक्रममा प्रेम बहादुर भण्डारी, राम गिरि तथा प्रमुख अतिथि दधिराम गौतम लगायतले बोल्दै हामीले एकपटक गरेको रक्तदानले कसैको जीवन बाच्ने भएकाले सबैले रुक्तदान गर्नु पर्ने बताएका थिए । कार्यक्रम का संयोजक माधव पाण्डेयको स्वागत तथा सचिव गोविन्द श्रेष्ठको सञ्चालनमा सो रक्तदान कार्यक्रम सम्पपन्न भएको थियो । भैरहवा रक्त सञ्चार केन्द्रका हरिप्रसाद सापकोटाको टिमले सो रक्तदान कार्यक्रमको मेडिकल ब्यबस्थापन गरेको थियो ।

RECENT POSTS