Wednesday, December 19, 2018

संसद् बैठक बस्दै, खड्काको निधनमा शोक प्रस्ताव पारित हुने

१९ चैत, काठमाडौं । संघीय संसद् (प्रतिनिधिसभा र राष्ट्रियसभा) का दुवै सदनको बैठक आज बस्दैछ । पूर्वमन्त्रीसमेत रहेका कांग्रेस नेता खुमबहादुर खड्काको निधनप्रति शोक प्रस्ताव पारित गर्न दुवै सदनको बैठक बस्न लागेको हो ।

संसद् सचिवालयले दिएको जानकारी अनुसार, प्रतिनिधिसभाको बैठक दिउँसो १ बजे र राष्ट्रियसभाको २ बजे आह्वान गरिएको छ । दुवै सदनको शोक प्रस्ताव पारित गराउने समान कार्यसूची छ ।

०४८, ०५१ र ०५६ गरी तीनपटक दाङबाट प्रतिनिधिसभामा निर्वाचित खड्काको गत शुक्रबार भारतको दिल्लीस्थित एपोलो अस्पतालमा उपचारका क्रममा मृत्यु भएको थियो । हिजो उनको पशुपति आर्यघाटमा दाहसंस्कार गरिएको थियो । निधन भएको ३ दिनपछि संसदले पूर्वसांसद् खड्काको शोक प्रस्ताव पारित गर्न लागेको हो ।

शोक प्रस्तावबाहेकका कार्यसूचीमा भने आज छलफल नहुने सचिवालयले जनाएको छ । शोक प्रस्ताव पारितपछि थप विषयमा छलफल नहुने परम्पराअनुरुप अन्य कार्यसूचीमा छलफल नहुने भएको हो ।

सचिवालयका अनुसार आजै अर्को दोस्रो बैठक बस्ने सम्भावना पनि छ । दोस्रो बैठक बसेमा राष्ट्रियसभा सदस्य निर्वाचन अध्यादेश र राष्ट्रिय चिकित्सा शिक्षा अध्यादेश स्वीकृत हुने सम्भावना छ । दुवै अध्यादेश संसदमा पेश भएका भए पनि अझै स्वीकृत भएका छैनन् । त्यसैगरी प्रतिनिधिसभा तथा राष्ट्रियसभा नियमावली मस्यौदा समितिले तयार पारेको प्रतिवेदन संसदमा पेश हुने सम्भावना पनि रहेको सचिवालयले जनाएको छ ।

“तिलोत्तमा व्यापार मेला २०७४”मंसिर २३ गतेदेखि पुस ५ गतेसम्म

यहि मंसिरमा तिलोत्तमामा ‘तिलोत्तमा व्यापार मेला’ हुने भएको छ । तिलोत्तमा व्यापार संघ, रूपन्देहीले मंसिर २३ देखि पुस ५ गतेसम्म ‘अन्तर्राष्ट्रिय कृषि पर्यटन तथा व्यापार मेला’ गर्न लागेको हो । संघले सोमबार मणिग्रामस्थित कार्यालयमा पत्रकार सम्मेलन गरी मेलाको तयारीको बारेमा जानकारी दिएको हो ।
‘व्यवसायिक दक्षता अभिबृद्धि र स्वरोजगारः सुद्धृढ आर्थिक विकासका निम्ती व्यापार विस्तार’ भन्ने नाराका तिलोत्तमा–५ मणिग्राममा मेला लाग्ने छ । संघका अध्यक्ष झबिन्द्रप्रसाद कंडेलले तिलोत्तमालाई राष्ट्रिय व्यापारिक केन्द्रको रूपमा विकास गर्ने उद्देश्यका साथ संघले पहिलो पटक मेला आयोजना गरेको बताउनुभयो । गत वर्ष तिलोत्तमा उद्योग वाणिज्य संघ, रूपन्देहीले पनि मेला गरेको थियो ।
उनले भने, ‘निकासी योग्य बस्तुको पहिचान एवं बजार प्रबद्र्धनमा सहयोग पु¥याउने, बैदेशिक लगानीका सम्भावना पहिचान गरी त्यसका लागि आवश्यक वातावरण निर्माण मेलामा गरिने छ ।
महोत्सवमा ५ करोड रूपैयाँ बराबरको कारोबार र २ लाख दर्शकले अवलोकन गर्ने आयोजकले लक्ष्य लिएका छन् । मेलामा राष्ट्रिय उत्पादन तथा सेवाहरुको प्रदर्शन, भारत, बंगालदेश, पाकिस्तान तथा चीनका व्यवसायिक स्टलहरु, अटो तथा आईटी प्रदर्शनी, आकर्षक कृषि परिसर रहने अध्यक्ष कंडेलले जानकारी दिनुभयो ।
महोत्सवमा विद्यालय स्तरीय नृत्य प्रतियोगिता र प्रदेश स्तरीय गायन प्रतियोगिताको आयोजना समेत गरिएको बताइएको छ । संघका प्रथम उपाध्यक्ष बाबुरा भुसालले कृषि, पशुजन्य स्टल तथा मेला अवलोकनका लागि आउनेहरुलाई उपलब्धीमुलक सचेतना गराइने बताउनुभयो । मेलालाई सफल पार्नका लागि विभिन्न उपसमिति गठन गरी काम भइरहेको भन्दै क्रेता र विक्रेताबीच प्रत्यक्ष साक्षात्मकार गर्ने व्यवस्था मेलामा मिलाइएको उहाको भनाइको छ । मेलामा ३ सय स्टल रहनेछन् ।

मेला प्रवेशका लागि साधारण तर्फ ५० रुपैयाँ र विद्यार्थी, अपाङगता, जेष्ठ नागरिकहरुका लागि नगद ३० रुपैयाँ कायम गरिने छ । कार्यक्रम प्रथम उपाध्यक्ष बाबुलाल भुषालको स्वागत तथा महासचिव विष्णु बरालको सञ्चालनमा सम्पन्न भएको थियो ।

बिदेशखबर घटना-परिघटना

२३ नेपाली नाईजेरियामा बन्धक
अलग बाटो र उपायबाट अमेरिका लैजाने भन्दै २२ महिनाअघि थाइल्यान्ड हुँदै नाइजेरिया पु¥याईएका २३ नेपालीलाई मानव तस्करले लेगोसमा बन्धक सरह बनाएर राखेका छन् । उनिहरुलाई काठमाडौंदेखि नाइजेरियासम्म सञ्जाल बनाएका मानव तस्करको समूहले उनीहरूलाई लेगोसको एउटा होटलमा बाहिर समेत निस्कन नदिई राखेका छन् । उनीहरू सबैको पासपोर्ट जफत गरी गैरकानुनी हैसियतमा राखिएको छ । ३० मध्ये ६ जना दलालको चंगुलबाट उम्केर काठमाडौं आएका छन्,उनीहरूले काठमाडौंमा प्रहरी र परराष्ट्रमा दिएको निवेदनपछि एक जना स्थानीय एजेन्टलाई हिजो पक्राउ गरिएको गरिएको छ । पीडितहरुले अमेरिका जान २५ लाख रुपैयाँ दलाललाई बुझाएका थिए ।उनिहरु सबैलाई काठमाडौंबाट दिल्ली हुँदै बैंकक र त्यहाँबाट लेगोस, मेक्सिको हुँदै अमेरिका लैजाने भनिएको थियो ।

भारतमा एकजना नेपालीेको मृत्यु
भारतको चेन्नइको बैंगलोरमा कार्यरत कञ्चनपुरको शुक्लाफाँटा नगरपालिका–२, लक्ष्मीपुरका अन्दाजी ३७ वर्षीय नवीन साहुको सडक दुर्घटनामा परी उपचारका क्रममा गएराति मृत्यु भएको छ । होटेलमा कार्यरत साहु डयुटी सकेर कोठातर्फ जानेक्रममा गाडीको ठक्करबाट सख्त घाइते भएका थिए । तत्कालै नजिकको अस्पतालमा उपचारका लागि पुर्याइएपछि उनको उपचारका क्रममा मृत्यु भएको परिवारजनले जनाएका छन् । साहु घरका एक्ला कमाउने व्यक्ति रहेको बताइएको छ ।
ट्रम्प र किमको सुरक्षा नेपालीले गर्ने
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उनको बहुप्रतिक्षित वार्ता आगामी मंगलबार सिंगापुरमा हुने भएको छ । जून १२ मा स्थानीय समय अनुसार विहान ९ बजे दुई नेताबीच भेट हुने हृवाइट हाउसले बताएको छ । सिंगापुरमा भेटवार्ता गर्दा ट्रम्प र किमलाई सुरक्षा भने गोर्खा सैनिकले गर्ने भएका छन् । दुवै नेताले आ–आफ्ना सुरक्षाकर्मी ल्याउने भए पनि वार्तास्थल, सडक र होटलको सुरक्षा भने सिंगापुर प्रहरीको उत्कृष्ट गोर्खा दस्ताले गर्ने भएको हो । यसअघि भारतीय प्रधानमन्त्रीका साथै क्षेत्रीय मन्त्रीहरु उपस्थित सुरक्षा सम्मेलनका क्रममा साग्रिला होटलको सुरक्षा गोर्खा सैनिकहरुले नै दिएका थिए । सिंगापुर प्रहरीमा भर्ती भएका गोर्खाहरुले रक्षा कवच, बेल्जियममा बनेको एफएन एससीएआर कम्ब्याट राइफल र पेस्तोलसहित सुरक्षा दिनेछन् ।
मलेसियामा अवैध बस्नेलाई दुःखको खबर
मलेसिया सरकारले अवैधानिक रुपमा बसेका नेपालीहरुलाई तीन महिनाभित्र स्वदेश फर्कन निर्देशन जारी गरेको छ । क्वालालम्पुरस्थित नेपाली दूतावासले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै अवैध रुपमा बसेकालाई अगष्ट ३० सम्म स्वदेश फर्किन भनेको छ । स्वेच्छिक घरफिर्ती कार्यक्रमअन्तर्गत मलेसियाले दुई महिनाको समय थप गर्दै यस्तो निर्देशन दिएको हो । सो मितिपछि अवैधानिक रुपमा बसेको पाइएमा त्यस्ता कामदारलाई अध्यागमन कानून बमोजिम कारबाही हुने मलेसियाले जनाएको छ । अवैध कामदारलाई जेल वा डिपोर्टेसन क्याम्पमा लामो समयसम्म बस्नुपर्ने बाध्यात्मक अवस्था आउने मलेसियाले जनाएको छ । उक्त मितिभित्र रोजगारदाता खोजीमार्फत नयाँ भिसा लाग्न नसक्ने स्पष्ट पार्दै उसले सोको लागि कुनै शुल्क नतिर्न पनि कामदार समक्ष अपिल गरेको छ ।
कतारमा गोली मृत्युदण्ड फैसला
हत्याको अभियोगमा पक्राउ परेका एक नेपालीलाई कतारको तल्लो अदालतले मृत्युदण्डको फैसला सुनाएको छ ।कतारको तल्लो अदालतले कतारी नागरिक उमैर मोहोम्मद उमैर अल रमाजानी अल–नुयमीको हत्या अभियोगमा औराही–१, मोहत्तरीका अनिल चौधरीलाई गोली हानेर मृत्युदण्ड दिने फैसला सुनाएको हो । गत अप्रिलमा नुयमीको हत्याको अभियोगमा पक्राउ परेका चौधरीलाई कतारको तल्लो अदालतका न्यायाधीश अल वेदाहिवीको इजलासले गोली हानेर मृत्यु दण्ड दिने फैसला सुनाएको हो । चौधरीको जीवन रक्षाको माग गर्दै कतारस्थित नेपाली दूतावासले सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन गरेको छ र बहसका लागि लाग्ने खर्च जुटाउन नेपाल सरकारसँँग माग समेत गरेको छ ।

सहकारी कसरी चल्छ अब ?आयो नयाँ नीति, के के भए परिवर्तन ?

पछिल्लो समय सहकारी क्षेत्रमा सरकारले कडाई गर्दै आएको छ । सहकारी संस्थाहरुमा ठगी बढेको तथा दर्ता मात्रै गराएर कारोबार नगरेको पाइएपछि सरकारले यस विषयमा ठोस कदम चाल्न थालेको छ । विगत केही समयमा नै सहकारी क्षेत्रमा थुप्रै नियम तथा निर्देशनहरु जारी गरिएका छन् । तीन निर्देशनहरुको उचित कार्यान्वयनमा पनि सरकारले ध्यान दिइरहेको छ । सहकारी विभागको तथ्यांकअनुसार हाल ३४ हजार सहकारी संस्थाले ६३ लाख सदस्यबाट ३ खर्बभन्दा बढी निक्षेप संकलन र सोही हाराहारीमा कर्जा परिचालन गरेको छन् ।

कारोबार गर्दा स्रोत खुलाउनुपर्ने
सहकारी विभागले सहकारी संघ–संस्थामा पनि १० लाख रुपैयाँभन्दा बढी रकम कारोबार गर्दा रकमको स्रोत खुलाउनुपर्ने व्यवस्था कार्यान्वयनमा ल्याएको छ । सम्पत्ति शुद्धीकरण निवारण ऐन–२०६४ को व्यवस्थाअनुसार सहकारीको नियामक निकाय विभागले निर्देशन जारी गरेको छ । जसमा सहकारीका सदस्यहरूले सेयर खरिद, बचत जम्मा, कर्जा वा ब्याज भुक्तानी र रेमिट्यान्समा १० लाख रुपैयाँभन्दा बढीको कारोबार गरेमा रकमको स्रोत खुलाउनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ । सम्पत्ति शुद्धीकरण ऐन–अनुसार बैंक तथा वित्तीय संस्था, बिमा कम्पनी, धितोपत्र कारोबार, क्यासिनो र रियलस्टेटमा १० लाखभन्दा बढीको कारोबारमा स्रोत खुलाउनुपर्ने व्यवस्था यसअघि नै कार्यान्वयनमा आइसकेको छ ।

सदस्यको लगत राख्नुपर्ने
सम्पत्ति शुद्धीकरण ऐन तथा नियमावलीले निर्दिष्ट गरेबमोजिम सदस्यको कम्तीमा वर्षमा एकपटक, मध्यम जोखिममा रहेका सदस्यको कम्तीमा दुई वर्षमा एकपटक र न्यून जोखिममा रहेका सदस्यको कम्तीमा तीन वर्षमा एकपटक पहिचानका लागि लगत राख्न सम्बन्धित संस्थालाई सरकारले निर्देशन दिएको हो । उच्च पदस्थ अधिकारीहरूलाई भने विषेश पहिचाहन गरी सोहीअनुसारको सूचना संस्थाले राख्नुपर्ने निर्देशनमा उल्लेख छ । एकैपटक वा वार्षिक ३० लाख रुपैयाँभन्दा बढी कारोबारलाई असामान्य मानि सोहीअनुसार वर्गीकरण गर्नुपर्ने व्यवस्था निर्देशनमा गरिएको छ ।

करोबारको विवरण प्रतिवेदन बुझाउनुपर्ने 
सहकारी संस्थाहरूले कारोबारको विवरण नेपाल राष्ट्र बैंकअन्तर्गतको वित्तीय जानकारी एकाइका साथै सहकारी डिभिजन कार्यालय र विभागमा समेत प्रतिवेदन बुझाउनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ । जसअनुसार सहकारीमा १० लाखभन्दा बढीको कारोबारको विवरण वित्तीय जानकारी इकाइमा १५ दिनभित्र पेस गर्नुपर्ने र शंकास्पद कारोबारको विवरण तीन दिनभित्र पेश गर्नुपर्नेछ । यसैगरी सहकारीहरूले कारोबारको विवरणको चौमासिक प्रतिवेदन डिभिजन कार्यालयमा र सहकारीका संघ महासंघहरूले मासिक रूपमा विभागमा बुझाउनुपर्नेछ । बचत तथा ऋणको मुख्य कारोबार नगर्ने र वार्षिक पाँच करोडभन्दा कम जायजेथा भएका संस्थालाई भने डिभिजन कार्यालयमा बुझाउने प्रतिवेदन वार्षिक रूपमा बुझाउनुपर्ने सहुलियत दिइएको छ । यसैगरी पाँच करोड वा सोभन्दा बढी कारोबार गर्ने संस्थाले एक वर्षभित्र र अन्य संस्थाले तीन वर्षभित्र मन्त्रालयले स्वीकृत गरेको एकीकृत व्यवस्थापन सूचना प्रणालीमा आबद्ध भइसक्नुपर्ने व्यवस्था पनि निर्देशनमा गरिएको छ ।

निर्देशन कार्यान्वयन नभए कारबाही
निर्देशन कार्यान्वयनको प्रमुख जिम्मेवारी संस्थाको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत रहने र उसले सम्पर्क अधिकृत तोकेर कार्यान्वय गर्नुपर्नेछ । निर्देशन कार्यान्वयन गर्न अटेर गर्ने संस्थाहरूलाई लिखितरुपमा सचेत गराउनेदेखि ५ करोड रुपैयाँसम्म जरिवाना हुने र संस्थाको दर्ता खारेजी गर्नेसम्मका कारवाहीका प्रावधान राखिएको छ ।

सहकारीबाट ठग्नेलाई १० वर्षको कैद सजाय
व्यवस्थापिका संसदको वैठकले पारित गरेको सहकारी विधेयकमा सहकारी ठगीलाई बैंकिङ कसुरअन्तर्गत पारिभाषित गरिएको छ । कसुरमा लाख रुपैयाँसम्म बिगोमा एक वर्ष कैद हुनेछ । यस्तै, दश लाख रुपैयाँभन्दा बढी ५० लाखसम्म बिगो भएमा दुई वर्षदेखि तीन वर्षसम्म कैद हुनेछ । एक करोड रुपैयाँभन्दा बढी दश करोडसम्म ६ देखि आठ वर्ष कैद हुनेछ । दश करोडभन्दा जतिसुकै बिगो भए पनि न्युनतम ८ देखि दश वर्ष कैद हुनेछ ।

कर्जा सूचना केन्द्रको स्थापना गरिने
सहकारी संस्थाहरुको कर्जासम्बन्धी सूचना आदानप्रदान गर्नका लागि पनि कर्जा सूचना केन्द्रको स्थापना गरिने भएको छ । सहकारी ऐन–२०७४ ले सहकारी कर्जा सूचना केन्द्रको संचालन मन्त्रालय मातहतमा गर्ने व्यवस्था गरेको छ । केन्द्र सञ्चालनमा मन्त्रालयले सरोकारलालाई समेत सहभागिता गराउनुपर्ने उल्लेख छ ।

ठूलो कारोबार भएका सहकारीको अनुगमन राष्ट्र बैंकमार्फत
सहकारी विधेयकमा ५० करोडभन्दा बढीको कारोबार गर्ने सहकारी संस्थाहरुको अनुगमन नेपाल राष्ट्र बैंकले गर्ने उल्लेख छ । सहरी क्षेत्रका केही सहकारीको कारोबार बैंकसरह नै छ । तर, स्पष्ट कानुनी व्यवस्था नहुँदा अहिले सहकारी संस्थाहरूको प्रभावकारी नियमन तथा सुपरिवेक्षण हुन सकिएको छैन । सहकारी विभागले सहकारी संस्थाको नियमन तथा सुपरिवेक्षण गर्दै आए पनि प्रभावकारी हुन सकेको छैन । त्यसैले, ठूला सहकारीहरुलाई पनि राष्ट्र बैंकले नै सुपरीवेक्षण गरी विश्वासिलो क्षेत्रको रुपमा अघि बढाउने पहल भइरहेको छ ।

भावी पुस्तालाई स्वच्छ वातावरण सबैको दायित्वः प्रधानमन्त्री ओली

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले आर्थिक समृद्धि हासिल गर्ने दिशामा द्रूतगतिका साथ अग्रसर हुँदा वातावरण प्रदूषण एउटा साझा चुनौतीका रुपमा देखा पर्न सक्ने औँल्याउनुभएको छ । विश्व वातावरण दिवसका अवसरमा आज एक सन्देश जारी गर्दै उहाँले वातावरण संरक्षणमा हामी सबैले उत्तिकै जिम्मेवार भएर सोच्न र तदनुकूल काम गर्न जरुरी रहेको बताउनुभएको छ ।

आजको दिनले वातावरण संरक्षणको कुनै न कुनै भूमिकामा संलग्न हुन हरेक नेपालीलाई उत्प्रेरणा मिल्ने विश्वास व्यक्त गर्दै प्रधानमन्त्रीले स्वच्छ वातावरण भावी पुस्ताको अधिकारको विषय भएको हुँदा उनीहरुलाई स्वच्छ वातावरण हस्तान्तरण गर्नु हामी सबैको दायित्व रहेको बताउनुभएको छ । सामाजिक, आर्थिक परिवेशका साथै पर्यावरणीय सन्तुलनलाई समेत ख्याल गरी विकास निर्माणको कार्य अगाडि बढाउन आवश्यक रहेको उहाँको भनाइ छ ।

देश भरिका जनसमुदायको सहभागितामा हरियाली प्रवद्र्धन, प्रदूषण नियन्त्रण र सरसफाइ अभियान शुरु भएको देख्दा आफूलाई खुशी लागेको उल्लेख गर्दै उहाँले स्वच्छ वातावरण महाअभियानमा सहभागी हुन पाउँदा अत्यन्त हर्षित भएको बताउनुभएको छ ।

प्रधानमन्त्री ओलीले वातावरण दिवसका अवसरमा वन तथा वातावरण मन्त्रालयले आह्वान गरेको स्वच्छ वातावरण महाअभियान–२०७५ मा सहभागी भएर आआफ्नो क्षेत्रबाट सहयोग पु¥याउन सम्पूर्ण नेपाली दिदीबहिनी तथा दाजुभाइलाई हार्दिक आह्वान पनि गर्नुभएको छ ।

वातावरणीय प्रभाव मूल्यांंकन बिनागरिने विकास प्रयास दिगो हुँदैन । अव्यवस्थित विकासले रोगव्याधी र अस्वस्थ अवस्था मात्र निम्त्याउँदैन, त्यस्तो अव्यवस्थाले बाढीपहिरो, सुक्खालगायतका ठूलो धनजनको क्षति हुने प्रकोपको सम्भावनासमेत बढाउँछ । वातावरणको विनाश नहुने गरी नाप नक्सा तयार गर्दै वातावरणमैत्री प्रविधिको प्रयोग गर्न पनि उहाँले आह्वान गर्नुभएको छ ।

संयुक्त राष्ट्रसंघको साधारणसभाले सन् १९७२ मा हरेक वर्षको जुन ५ तारिखका दिन ‘विश्व वातावरण दिवस’ मनाउने घोषणा गरेको थियो । यस वर्षको विश्व वातावरण दिवसको नारा ‘प्लास्टिक प्रदूषणमाथि प्रहारः सके पुनःप्रयोग नसके बहिष्कार’ रहेको छ ।

नयाँमिलको नर्मदेश्वर शिवालयमा भक्तजनको घुइँचो

चक्रपाणी डुम्रे
साउन ११,नयाँमिल
श्री दुर्गा वैदिक परमानन्द संन्यास आश्राम तिलोत्तमा १, नयाँमिल देवीस्थान रूपन्देहीमा अवस्थित नर्मदेश्वर शिवालयमा आज नवलपरासीको त्रिवेणी धामबाट जल ल्याएर अर्पण गरिएको छ।जल लिनको लागी हिजो १० वटा बस र आफ्ना विभिन्न निजि सवारीसाधन मार्फत भक्तजनहरू त्रिवेणी तर्फ प्रस्थान गरेका थिए । उनीहरूलाई त्रिबेणी धाममा पनि खानेबस्ने ब्यवस्था आश्रामले नै गरेको थियो । जलार्पण कार्यक्रममा करिब हजार जना भक्तजनको सहभागिता रहेको आश्रमका सह अध्यक्ष दुर्गा खरेलले बताउनुभयो ।
श्रावण महिनालागेसङ्गै उक्त शिवालयमा भक्तजनको घुइँचो लागेको र आश्रमले पनि रूद्राभिषेक, जलार्पण, सत्सङ्ग,भजनकिर्तन लगाएतका कार्यक्रम गरि रहेको आश्रमका पीठाधिस १ हजार ८ स्वामी विबेकानन्द सरस्वतीले जानकारी दिनु भयो। शिवालय परिसरमा १ सय ८ शिवलिङ्गहरू स्थापित छ्न जसले भक्तजनलाई आकर्षित गरेको छ।जलार्पण कार्यक्रम जनैपूणिर्मासम्म रहने आश्रमका अध्यक्ष खिमानन्द गौतमले जानकारी दिनु भयो। यसैबीच आज गुरूपूर्णिमाको अवसर पारेर गुरु पुजन कार्यक्रम पनि सम्पन्न भएको छ । सो अवसरमा भजनकिर्तन एवं सत्सङ्ग समेत गरिएको पूजा संयोजक हरि कंडेलले जानकारि दिनु भयो ।

तिलोत्तमा नगरपालिकाको निर्णय बाल विकास केन्द्रका बालबालिकाहरुलाई दिवा खाजा

तिलोत्तमा, वैशाख ८ । रुपन्देहीको तिलोत्तमा नगरपालिकाले सामुदायिक विद्यालयका बाल विकास केन्द्रका सबै बालबालिकाहरुलाई दिवा खाजाको व्यवस्था गर्ने भएको छ । नगर शिक्षा समितिको सिफारिसलाई अनुमोदन गर्दै नगर कार्यपालिकाको शनिबार सम्पन्न २१ औं बैठकले बाल विकास केन्द्रमा दिवा खाजा कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेको हो ।
बैठकले कक्षा १ देखि ५ सम्मका विपन्न वर्गका विद्यार्थीहरुलाई समेत दिवा खाजा उपलब्ध गराउने निर्णय गरेको छ । यसका लागि मापदण्ड बनाउने निर्णय कार्यपालिका बैठकले गरेको प्रवक्ता सुरेन्द्र श्रीले जानकारी दिनुभयो ।
यस्तै सामुदायिक विद्यालयको कक्षा १ देखि ५ सम्म अध्ययनरत सबै विद्यार्थीलाई टिफिन बक्स उपलब्ध गराउने निर्णय पनि कार्यपालिका बैठकले गरेको छ ।

सामुदायिक विद्यालयमा विद्यार्थीको आकर्षण बढाउँदै उनीहरुको स्वास्थ्यलाई समेत ध्यानमा राखेर दिवा खाजा कार्यक्रम सञ्चालन गर्न थालिएको नगरपालिकाले जनाएको छ । बैठकमा नगर प्रमुख बासुदेव घिमिरेले विद्यार्थी भर्ना अभियानलाई सफल बनाउन सबै जनप्रतिनिधिहरु आ आफ्नो ठाउँमा खट्न समेत निर्देशन दिनुभएको प्रवक्ता श्रीले बताउनुभयो । बैठकले हालै समायोजन भएका विद्यालयमा कार्यरत शिक्षक तथा
कर्मचारीहरुको व्यवस्थापन गर्ने शिक्षा समितिको निर्णयलाई अनुमोदन गरेको छ  । यस्तै बैठकले शिक्षा नियमावली, २०७४ मा उल्लेखित व्यवस्थाका अतिरिक्त संस्थागत  विद्यालयले उपलब्ध गराउने पूर्ण छात्रवृत्तिका सन्दर्भमा पनि निर्णय गरेको प्रवक्ता श्रीले जानकारी दिनुभयो । जसअनुसार कक्षा १ देखि ५ सम्म सञ्चालित संस्थागत विद्यालयले एक जना, कक्षा ८ सम्म सञ्चालित विद्यालयले २ जना र माध्यामिक तह सञ्चालित संस्थागत विद्यालयले तीन जनालाई नगरपालिकाको सिफारिसमा पूर्ण छात्रवृत्ति उपलब्ध गराउनुपर्नेछ ।

बैठकमा राहत शिक्षक र बाल विकास केन्द्रका सहयोगी कार्यकर्ताले राखेका मागका सन्र्दभमा छलफल भए पनि त्यस सम्बन्धमा ठोस निर्णय नभएको प्रवक्ता श्रीले जानकारी दिनुभयो । बैठकले नगरपालिकाको आफ्नो लोगो बनाउनका लागि आवश्यक गृहकार्य थाल्न कार्यपालिका सदस्य एच. बि. रम्तेललाई जिम्मा दिने निर्णय समेत गरेको छ । बैठकमा विद्यार्थी भर्ना अभियानका साथै नगरपालिकामा सञ्चालित विकास निर्माणका कामका बारेमा समेत छलफल भएको थियो ।

लिटिल स्टारकि छात्रा सुसिला बनिन पहिलो तिलोत्तमा डान्स स्टार

मोहन न्यौपाने, तिलोत्तमा । तिलोत्तमा डान्स स्टारको उपाधि लिटल स्टार इन्ग्लिश स्कुलकि छात्रा सुसिला सिंजालीले जितेकी छिन । भोटिङ्ग र जजको ५०/५० को आधारमा सो उपाधि सुसिलाले जितेकी हुन्। तिलोत्तमा नगरपालिका भित्रका प्रतिभाको प्रष्फुटन गर्ने उदेश्यले न्यु सत्यसाइ कला केन्द्रको आयोजनामा शनिबार सम्पन्न तिलोत्तमा डान्स स्टार २०७५ मा सयौ दर्शकको माझ भव्य कार्यक्रमका बीच सो उपाधि सुसिलाले जितेकी हुन् ।

न्यु सत्यसाइ कला केन्द्रको आयोजनामा गत जेष्ठ १२ गतेदेखि शुरु भएको करिब ३०० जनाको अडिशनबाट छनौट भएका ५० जनालाइ क्वाटर फाइनलबाट २५ जना छनौट गरि सेमी फाइनलमा प्रवेश गराइएको थियो । सो हि २५ जनाबाट ग्राण्ड फिनालेका लागि टप १२ छनौट गरि प्रतियोगितामा प्रतिश्प्रधा गराइएको थियो । प्रतियोगितामा बिजेता बन्ने सुसिलाले नगद रु ५० हजार सहित ट्रफी प्रमाणपत्र सहित गिफ्ट ह्याम्पर प्राप्त गरेकी छिन भने , फस्ट रनरअप नमुना इन्ग्लिश बोर्डिंग स्कुलकि रिमा झेडिले नगद रु २५ हजार सहित ट्रफी र प्रमाणपत्र प्राप्त गरिन ,त्यस्तै सेकेण्ड रनर अप श्री दुर्गा माध्यमिक बिद्यालयकि आरति थापाले नगद रु १५ हजार सहित ट्रफी र प्रमाणपत्र प्राप्त गरेका छन् । प्रतियोगितामा भिवर चोइस बनेकी पर्ल .ई.बो.स्कुलकि छात्रा इशा पुनले नगद रु ३५ हजार सहित ट्रफी र प्रमाणपत्र प्राप्त गरेकी छिन ।

यम पुन , मोहन गुरुङ , र मिना बुढाथोकी जज रहेको सो प्रतियोगितामा तिलोत्तमा नगरपालिकाका अग्रज व्यक्तित्व हरुमा सम्मान समेत गरिएको थियो ।तिलोत्तमा नगरपालिकाकी उपप्रमुख जगेश्वर देवी चौधरीको प्रमुख आतिथ्यतामा सम्पन्न सो ग्राण्ड फिनालेमा तिलोत्तमा नगरपालिका भित्रका कलाकार तथा उद्घोषकलाई समेत सम्मान गरिएको थियो । सम्मान हुनेमा उद्घोषक रुकु पाण्डे ,डिआइ डि टप ८ मा पुग्न सफल कोटिहवाका रोहण थापा , गायक धनबहादुर गुरुङ , गायक तथा सारेगम भारतका लागि गएका अप्सर अलि , र नृत्य प्रशिक्षक मदन नेपाली रहेका छन् ।

आफुले गरेको यसप्रकारको सम्मानले भावी सन्तति र अग्रज हरुमा समेत सकारात्मक र सम्मानको भाव फैलिने बिश्वास सहित अझै लुकेर रहेका प्रतिभा र अग्रजको खोजि गर्दै आगामी कार्यक्रममा सम्मान गरिने न्यु सत्यसाइ कला केन्द्रका अध्यक्ष सुन्दर गुरुङ ले बताए । साथै उनले केहि दिन लगत्तै मिस तिलोत्तमा सिजन २ मार्फत फेरी दर्शक सामु आउने उदघोस समेत गरेका छन् ।

यस अघि मिस तिलोत्तमा , डान्स स्टार , लुम्बिनी गट ट्यालेन्ट , मिस्टर एण्ड मिस गुरुङ , नाचौ सुपरस्टार सिजन १ , २, ३ सम्पन्न गरिसकेका सुन्दरले आगामी दिनमा अझ प्रतिभाको प्रश्फुटनका लागि समाजमै म्मिलेरा काम गर्ने बताए । सो कार्यक्रममा बोल्दै तिलोत्तमा नगरपालिकाकी नगर प्रमुख चौधरीले , समाजमा भएका यस्तो लुकेर रहेका प्रतिभाको प्रष्फुटन गराउने कार्य गरेकोमा न्यु सत्यसाइ कला केन्द्र प्रति खुसि ब्यक्त गर्दै अझ प्रगति र यस्तै सामाजिक कार्यमा अग्रसर हुन आग्रह गरेकी थिइन् ।

न्यु सत्यसाइ कला केन्द्रको आयोजनामा केहि दिनमै सार्बजनिक हुदै गरेको मिस तिलोत्तमा २०७५को तयारि पुरा भएको अध्यक्ष सुन्दर गुरुङले बताए ।

बलुको अन्त्येष्टि : डिएसपि धर्मराज भण्डारीको नेतृत्वमा ७ सदस्यिय छानबिन टोली गठन

पौष २४ / तिलोत्तमा सिटी

नेकपा एमाले संम्वद्ध युवा संघका नेता एंव ब्यवसायी बलु भनिने बसन्त पौडेलको सोमवार [आज] देवघाटमा अन्तेष्टी गरिएको छ ।  गत पौष २१ गते ढेकावरस्थित आफ्नै स मिलमा आगो तापिरहेका बेला अज्ञात समुहले गोली हानी उनको हत्या गरेको थियो । देवदह नपा–२ढेकावरका बलु पौडेल माथि मोटरसाइकलमा आएका दुइ जनाले गोलि प्रहार गरेर भागेका थिए । व्यवसायी एवं एमाले कार्यकर्ता पौडेल एमालेका पूर्व क्षेत्रीय कमिटीका सदस्य निलकण्ठ पौडेलका एक मात्र छोरा थिए ।

साविकको केरवानी गाविसको पूर्व अध्यक्ष निलकण्ठ देवदह क्षेत्रका समाजसेवीका रुपमा पनि चिनिन्छन् भने उनका छोरा वसन्तलाई पनि इमान्दारका रुपमा स्थानीयले लिन्थे ।  मृतक बलुको आजै बुटवलमा शबयात्रा पछि देवघाटमा अन्त्येष्टि गरिएको हो ।

बुटवलमा भएको सभामा एमाले उपमहासचिब घनश्याम भुसालले पार्टीको झण्डा ओढाएका थिए । उनले यस्ता घटना दोहोरिन नदिन प्रहरी प्रसाशनको ध्यानाकर्षण गराए । उनले यसप्रकारको घटना निन्दनीय भएको उल्लेख गरे ।

गोली हाने लगत्तै उनलाइ बुटवलको लुम्बिनी अञ्चल अस्पतालमा ल्याउदै गर्दा बाटैमा मृत्यु भएको थियो । घटना घटे लगत्तै आफु मलेसिया रहेको बताउने मनोज पुनले बुटवलका पत्रकारलाइ फोन गरेर घटनाको जिम्मा आफुले लिने बताएका थिए ।

आफ्ना केटाहरुलाइ बलुले अनाबश्यक दुःख दिएकाले हत्या गरेको पुनले फोन मार्फत् पत्रकारलाई बयान दिएका थिए । घटनापछि २ दिन रुपन्देही बन्दको आब्हान पनि गरिएको थियो । आइतबार ३ बुदे सहमति पछि बन्द फिर्ता भएको हो ।

डिएसपि धर्मराज भण्डारीको नेतृत्वमा सात सदस्यिय छानबिन टोली गठन :

जिल्ला प्रहरी कार्यालय रुपन्देहीका प्रमुख प्रहरी उपरीक्षक श्याम ज्ञवालीले हत्यामा संलग्नको खोजी र अनुसन्धान भइरहेको बताए । उनले केहि दिनमै घटनामा संलग्नको पहिचान गरिने र कानुनी दायरामा ल्याउने बताए । अनुसन्धानका लागि प्रहरीले डिएसपि धर्मराज भण्डारीको नेतृत्वमा ७ सदस्यिय छानबिन टोली गठन गरेको छ । टोलीले गहिरोढंगले काम थालेको र १५ दिनमा सत्य तथ्य छानबिन गरि रिर्पाेट बुझाउने डिएसपि भण्डारीले बताए ।

मृतकलाइ सहिद घोषणा,परिवारलाइ क्षतिपूर्ति ,शान्ति सुरक्षाको प्रत्याभुती,हत्यरालाइ तत्काल कानुनी दायरामा ल्याइ कारबाहि गर्ने र देबदह क्षेत्रमा थप सुरक्षा बढाउने सहमति भएको थियो । सहमतिपत्रमा गतसाल पुस ४ गते सोहि क्षेत्रमा हत्या गरिएका दुर्गा तिवारीलाइ पनि सहिद घोषणा गर्नुपर्ने अर्काे बुदा छ ।

एक बर्षको अन्तरमा एउटै प्रकृति र एकै ठाउका दुई युवा नेताको हत्या भएपछि हत्याराको खोजी गरी तत्काल कानूनी कारवाही गर्न प्रहरीमाथि दबाब पनि परेको छ । एमाले निकट युवा संघका दुई नेताहरुको एक वर्षको अन्तरालमा हत्या भएपछि अहिले रुपन्देहीमा सुरक्षा चुनौतीका बारेमा प्रश्न उठिरहेको छ ।

स्थानीयहरु बोल्न मान्दैनन् , मनोज पुनको त्रास कहिलेसम्म ?

घटनापछि स्थानीय निकै त्रासमा बांचीरहका छन् । उनीहरु मिडियामा आउन र प्रतिक्रिया दिनै चाहदैनन् । उनीहरु भन्छन्—‘हामी जोखिम मोल्न चाहदैर्नौ,यस्ता घटना घद्दा हामी निकै त्रसिद छौं ।”

घटना लगत्तै मनोजले पत्रकारलाइ फोन गरेर लिएको जिम्मेबारी सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भएको छ । स्थानीयहरु मनोजको नाम लिदा नै त्रर्सिन्छन् । फरार अभियुक्त मनोज युवा संघ रुपन्देहीका अध्यक्ष दुर्गा तिवारी र एमाले कार्यकर्ता बसन्त पौडेलकोे हत्यामा संलग्न छन् भनिएको छ ।

उनी एमाले र माओवादी कार्यकर्ता भएर देबदह क्षेत्रमा चिनिन्थे । उनलाइ युवा संघले प्रबेश गरेको ५ महिनामै कारवाही गरेर संगठनबाट उनलाई निकालेको थियो । सोही बेलाको रिसिइबी पनि उनले बेलाबेलामा यस्ता घटना घटाएर फर्ने गरेका छन् । उनले दुर्गा तिवारी र बलुलाइ फोन मार्फत् सुध्रिन र आफ्ना केटाहरुलाइ दुख नदिन चेतावनी दिदै आएका थिए ।

देवदह न.पा. ६ का बर्ष २९ को मनोज पुन अहिलेको घटनाभन्दा अघि संगठित अपराध, हातहतियार खर खजना र ज्यान मार्ने उद्योग मुद्दामा संलग्न रही फरार रहेको प्रहरीले जनाउदै आएको छ ।

गतसालकै सहमति उधारै,कार्यान्वयन कहिले ? :

गतसात पुस ४ गते भएको हत्यापछि आन्दोलित रुपन्देही एक हप्तापछि शान्त भयो । मृतक तिवारीलाइ सहिद घोषणा गर्ने सहमति अझै उधारै छ ।अहिलेपनि आन्दोलनकर्ताले उधारो सहमति गरेर बन्द फिर्ता त गरे । तर त्यसपछिका दायित्व र दबाब कत्ति दिनेहुन् त्यो भने हेर्न बांकी छ ।

मनोजको निरन्तर धम्की :

घटनापछि आन्दोलन गरिरहेका युवा नेतृत्वलाइ मनोज फोन गरेर घर गएर सुत्न चेतावनी दिएका थिए । उनले धेरै चुरीफुरी नगर्न र आन्दोलन नचर्काउन भनेका थिए । उनले धेरै ब्यक्तिहरुलाइ फोन गरेका थिए ।

घरैबाट सम्मान : डा. सुषमा तिवारी (द्विवेदी)

     महिलाको सम्मानित जीवनका लागि न्यायपूर्ण व्यवहार घरबाटै सुरुवात गरिनुपर्छ ।

लैङ्गिक समानता महिलासँग मात्र सम्बन्धित कुरा नभई प्रत्येक व्यक्ति, समाज तथा राज्यसँग सम्बन्धित कुरा हो । जब एउटा महिलामाथि दुव्र्यवहार वा शोषण गरिन्छ, सम्पूर्ण मानव सभ्यता नै कलंकित हुनपुग्छ ।
हामी सबै स्वविवेकले यस्ता दुरावस्थाबारे बोल्दा, आवाजविहीनलाई आवाज दिँदा र लैङ्गिक असमानता तथा महिलामाथिको बढ्दै गएको हिंसा हटाउन महिला तथा पुरुष दुबै सहकार्य गरी अघिबढ्दामात्रै सामाजिक तथा सांस्कृतिक परिस्थितिहरूको सामना गर्न सकिन्छ । नेपालको संविधानले महिला र पुरुषलाई समान अधिकारको प्रत्याभूति गराएको छ । तर पितृसत्तात्मक मूल्य र मान्यतामा आधारित असन्तुलित सामाजिक संरचनाका कारण महिला विरुद्ध हिंसा कुनै एक संस्कृतिमा मात्रै छैन ।

             गरिबदेखि धनी वर्ग, पढेलेखेकोदेखि नपढेलेखेका वर्गसम्मका महिलाले हिंसा भोगेका छन् । नाबालिकादेखि वृद्धावस्थाका महिलाले पनि हिंसाखेपेका छन । लैङ्गिक विभेदको आधारमा हुने हिंसामा खासगरी महिला भएकै कारणले महिलामाथि गरिने विभिन्न किसिमका शारीरिक, मानसिक, यौनिक एवं हिंसा, बेचबिखन, वैवाहिक जीवनभित्र गरिने बलात्कार, दाइजोको कारणले गरिने दुव्र्यवहार, बलात्कार आदि पर्छन् । आजभोलि बलात्कार, हत्याजस्ता हिंसाको खबर दिनहँुजसो सामाजिक सञ्जालमा देखिन्छ । के साँच्चिकै महिला घरदेखि घर बाहिर सुरक्षित छन् त ? के राज्यको उत्तरदायित्व कानुन बनाइदिनु मात्र हो ?
कतिपय हिंसाका घटना बाहिर प्रकाशमै आउँदैनन् । घरेलु हिंसाको उजुरी परेको अवस्थामा समेत पीडितले उचित क्षतिपूर्ति, न्याय पाउन नसकेको अवस्था पनि छ । कुनै महिलाले आफ्नै श्रीमान वा परिवारका सदस्यबाट वा छरछिमेकबाट भएको वा गरिएको हिंसाविरुद्ध जाहेरी दिइन् भने ती महिलालाई नै विभिन्न दोष देखाउँदै दोहोरो पीडा दिई मुख बन्द गर्न लगाउँछ, समाजले । खासगरी तराईमा महिला विरुद्धको हिंसा पुरुषले महिलामाथि आफ्नो श्रेष्ठता सिद्ध गर्ने माध्यमको रूपमा प्रयोग गरिरहेको देखिन्छ ।
                 आफूभन्दा क्षमतावान महिलामाथि पनि विभिन्न किसिमको टिकाटिप्पणी गर्न, होच्याउन, गाली गर्न, अपशब्द बोल्न र आफूलाई बलियो देखाउन महिलाको अस्मितासँग खेलवाड गर्न तयार रहने प्रवृत्ति कतिपय पुरुषमा पाइन्छ । महिलाले पनि पितृसत्तात्मक सोचकै उपजले गर्दा महिला हिंसालाई बढावा दिने गरिरहेको देखिन्छ । महिलामाथि हुने घरेलु हिंसालाई घरभित्रको एकदमै सामान्य समस्याका रूपमै लिएको पाइन्छ । हिंसालाई सहन सक्ने, आँसु दबाउन सक्ने महिलालाई सज्जन भनेर समाजले चिन्छ । हाम्रो समाजमा पुरुषले पुरुष भएकै कारण बहुविवाह गर्न पाउने, पत्नीलाई शारीरिक तथा मानिसक यातना दिन हुने, अर्काकी छोरीचेलीलाई कुदृष्टिले हेर्न पाउने, अर्काकी श्रीमतीसँग आकर्षित भई शारीरिक सम्बन्धसमेत राख्न पाउने तथा सामाजिक सञ्जालमा उच्छृङखल भिडियो, म्यासेज गर्न हुने जस्ता छुट पाएको देखिन्छ ।
           श्रीमतीले टिप्पणी गरे उल्टो नानाथरी आरोप लगाएर घर बाहिरसमेत निकालिदिने गरिन्छ । यस्तो समस्यालाई हटाउन र प्रत्येक महिलालाई सशक्त बनाउन जरुरी छ । यसका लागि महिला आयोग, महिला सेल, पुलिस, प्रशासन तथा समाजका हरेक जिम्मेवार व्यक्तिलाई सशक्त बनाउन जरुरी देखिन्छ । महिला सशक्तीकरणको हरेक कार्यक्रममा पुरुषलाई पनि बराबर सहभागिता गराई एकअर्काको कुरा बुझाउनुपर्छ । प्रत्येक महिलालाई घरेलु हिंसाको भनेको के हो, यो हुदाँ कहाँ के गर्नुपर्छ भन्ने जानकारी गराउनुपर्छ । नीति नियम कार्यान्वयन प्रभावकारी रूपमा हुनसक्यो भने पनि हिंसा न्युनीकरण हुनसक्छ ।
संविधानमा मौलिक हक र कर्तव्य अन्र्तगत धारा ३८ मा महिलाको हकमा महिला विरुद्ध धार्मिक, सामाजिक, सांस्कृतिक, परम्परा, प्रचलन वा अन्य कुनै आधारमा शारीरिक, मानसिक, यौनजन्य, मनोवैज्ञानिक वा अन्य कुनै पनि किसिमको हिंसाजन्य कार्य वा शोषण गरिने छैन भनी लेखिएको छ । त्यस्तो कार्य कानुन बमोजिम दण्डनीय हुने र पीडितलाई कानुन बमोजिम क्षतिपूर्ति पाउने हक हुने पनि उल्लेख छ । तर आम महिलालाई यसबारे जानकारी नै छैन ।
                 राज्यले पनि महिलाको हक रक्षाको प्रत्याभूति गराउनसकेको छैन । त्यसैले समाजमा आधाभन्दा बढी जनसंख्या रहेका महिलाले कुनै न कुनै रूपमा हिंसाको सिकार सहनुपरेको छ । राज्यपक्षले आफ्नो दायित्व निर्वाह गर्नुका साथै हामी सबैले आफ्ना सन्त्तानलाई सामाजिक तथा नैतिक शिक्षाको ज्ञान घरबाटै दिए हरेकले एकअर्काप्रति सम्मान गर्ने, सुरक्षा दिने, लैङ्गिक मैत्रेयी वातावरण निर्माण गर्ने अवस्था सिर्जना हुनसक्थ्यो । आमाबाबुले असल आचरण, व्यवहार तथा सोच नयाँ पुस्तामा पनि हस्तान्तरण गर्दै जान जरुरी छ ।
अभिभावकले आफ्ना बच्चालाई समय दिन नसक्ने तथा उनीहरू घर, स्कुलमा वा बाहिर के गर्दैछ भन्ने चासो नराख्ने प्रवृत्तिले पनि उनीहरूमा गलत संस्कार हुर्काउन सक्छ । तराईमा शौचका लागि घर बाहिर जाँदा वा पहाडमा महिनावारी भएका बेला बाहिर सुत्न जाँदासमेत बलात्कारको सिकार हुने गरेको पाइएको छ । ससुराले बुहारीलाई, काकाले भतिजीलाई, छिमेकीले अबोध बालिकालाई र एउटा अधबैँसे पुरुषले नातिनी उमेरकी बच्चीलाई बलात्कार गरेको सुन्नाले हाम्रा छोरीचेली घर, समाज, छिमेक, काम गर्ने ठाउँ कहीँ पनि सुरक्षित छैनन् भन्ने चिन्ता बढेको छ । श्रीमानको गलत क्रियाकलाप थाहा पाएर पनि श्रीमतीले वास्ता नगरिदिने, समाजको डरले सहेर बसिदिने हुनाले पनि कतिपय पुरुषको मनोबल बढेको पाइन्छ ।
यौनजन्य हिंसा बाहेक अरु कतिपय हिंसालाई समाजले पचाइसकेको देखिन्छ । छोरी भए गर्भमै हत्या गर्ने गरेको पनि पाइन्छ । समाजले छोरा र छोरीमा विभिन्न किसिमले खुल्ला रूपमा विभेद गर्दै आएको छ । वैवाहिक बलात्कारलाई त महिलाले सहनैपर्ने बाध्यताजस्तो बनाएको छ, समाजले । नेपाल जनसांख्यिक तथा स्वास्थ्य सर्वेक्षणले ४५ प्रतिशतभन्दा बढी महिला घरेलु हिंसाका सिकार हुने गरेको देखाएको छ । सबै महिलाले मुख खोल्ने हो भने यो प्रतिशत बढेर जान्छ । लैङ्गिक विभेद र महिला हिंसा मानव निर्मित सामाजिक समस्या हो ।
     यो समग्र मुलुकको उन्नतिमा बाधकका रूपमा छ । त्यसैले प्रत्येक नागरिक, समाज, राज्य, कानुन, महिला निकाय, संघ–संस्था सबैले यस्ता समस्या अन्त्यका लागि हातेमालो गर्नुपर्छ । यस्ता हिंसाका आरोपित व्यक्तिलाई हदैसम्मको कानुनी सजाय तथा पीडितलाई क्षतिपूर्ति दिलाउनुपर्छ । घरदेखि स्कुलसम्म सामाजिक तथा नैतिक शिक्षा अत्यावश्यक छ । महिलाको सम्मानितजीवनका लागि न्यायपूर्ण व्यवहार घरबाटै सुरुवात गरिनुपर्छ ।
- Advertisement -

RECENT POSTS